Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๕
แล้วก็จะขอให้รอคําตอบตามประเพณี เมื่อครบกําหนดฝ่ ายหญิงจะส่ งคนที่นับถื อไปบอกฝ่ ายชายในกรณี
ที่ตกลง ถ้าไม่ตกลงก็ จะเงียบเฉยให้เป็ นที่รู ้เอาเอง
เมื่อฝ่ ายหญิงตกลงแล้ว ผู ้ ใหญ่ฝ่ ายชายก็จะไปตกลงวิธีการแต่งงานที่บ้านฝ่ ายหญิงอีกครั้ ง ในวันนี้
จะตกลงเรื่ องวันแต่งงาน สินสอด ของหมั้นและมะฮัร
สิ นสอด คื อเงินที่ให้แก่ บิดามารดาของหญิ งที่ จะแต่งงานเป็ นค่ านํ้ านม หรื อทรั พย์สิ นที่ฝ่ ายชาย
ให้แก่ ผู ้ ปกครองของหญิงเพื่ อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส
ของหมั้ น คือ สิ ่ งมอบให้หญิงที่ จะสมรสและเป็ นสิ ทธิของเธอโดยเฉพาะ ไม่ตกเป็ นของบิดาหรื อ
มารดาตามข้อบัญญัติ ของศาสนา มะฮัรที่มอบให้แก่หญิงจะมีค่ าหรือสิ ่ งที่มีคุ ณประโยชน์ก็ ได้ เช่น สาวก
คนหนึ่ ง มะฮัรที่มอบให้แก่หญิงคื อการอ่านอัล-กุรอานให้ฟั งเพียงไม่กี่โองการ
หลังจากตกลงเรื่ องสิ นสอดทองหมั้นเรี ยบร้อยแล้วก็ จะหาวันดีที่ จะประกอบพิธีแต่ งงาน ซึ่ ง
เป็ นไปตามประเพณี นิยมของแต่ ละท้องถิ่ น อาจให้ฝ่ ายหญิงหรื อฝ่ ายชายเป็ นผู ้ ไปหา
การหมั้ น ตามประเพณีไทยมุสลิ มอาจเลือกทําได้ ๒ ลักษณะ คือ หมั้ นก่อนทําพิธีนิกะห์ (แต่งงาน
ตามหลักศาสนา) หรื อหมั้นหลังทําพิธีนิ กะห์ ซึ่ งจะเป็ นผลดีและมี ข้อห้ามต่างกัน กล่าวคือ ถ้าหมั้นก่ อน
แต่ งงานเจ้าบ่าวจะถู กต้องตัวเจ้าสาวไม่ ได้ จะกระทํากันระหว่างผู ้ ใหญ่ของทั้ งสองฝ่ ายเท่านั้ น แล้วจึงแจ้ง
ให้เจ้าบ่าวและเจ้าสาวรู้ ว่าตนมีคู ่หมั้ นแล้ว หลังจากนั้ นจะทําให้การติดต่อกันเป็ นได้ด้วยความสะดวก คื อ
ฝ่ ายชายสามารถติดต่ อกับญาติของฝ่ ายหญิงได้โดยไม่ถู กครหานิ นทา ส่วนการหมั้นหลังพิธีนิ กะห์แล้ว
เจ้าบ่าวสามารถถูกตัวเจ้าสาวได้ เจ้าบ่าวจึงสวมของหมั้ นให้กับเจ้าสาวได้ และสามารถจัดพิธีนั่งบัลลังค์
เพื่อให้ญาติทั้งสองฝ่ ายร่ วมแสดงความยินดีได้อย่างสมเกียรติ
การแห่ขันหมากและแห่ เจ้าบ่าวไปย ังบ้านเจ้าสาวเพื่อประกอบพิ ธีแต่งงานเป็ นประเพณี ที่นิยมจะ
มีหรื อไม่ก็ ได้ มี ขบวนที่แห่เจ้าบ่าวจะประกอบด้วยขันหมากตามที่ตกลงกัน ซึ่ งจะต้องมีจํานวนเป็ นเลขคี่
อย่างน้อย ๕ ขัน ขันหมากสําคัญๆ คือ เงิน หรื อของมะฮัร ขันหมาก ขันพลู ขันของหมั้ น (หากหมั้นกับ
แต่งเป็ นวันเดี ยวกัน) นอกจากนั้ นก็เป็ นขนมต่างๆ
ผู ้ ที่ ถื อขันหมากนิ ยมเลือกคนที่ประสบความสําเร็ จในชีวิตสมรสหรื อเป็ นคนที่ น่านั บถือรายที่
เคร่งครัดมากๆ จะห้ามหญิงหม้ายและสาวๆ เป็ นผู้ถือขันหมาก
เมื่อขบวนพร้ อมแล้วจะเดิ นทางเพื่อให้ทันฤกษ์กําหนดนิกะห์ เมื่อถึงบ้านเจ้าสาวจะมีคนคอย
ออกมารับขันหมาก ในรายที่เคร่ งครัดนิ ยมให้ผู ้มีอาวุโสหรื อเป็ นที่น่ านั บถือเป็ นผู้มาเชิญขันหมากเข้า
บ้าน
ช่ วงที่ สําคัญที สุ ดของการแต่งงาน คือ การนิ กะห์ ต้องประกอบด้วยองค์ ๕ ได้ แก่ วลี (คื อ
ผู ้ปกครองของหญิง ซึ่ งสิ ทธิ์ ให้หญิ งนั้ นประกอบพิ ธีสมรส ต้องเป็ นเพศชาย มีสติสั มปชัญญะ ไม่ อยู่
ระหว่างประกอบพิธีฮัจญ์ อาจเป็ นบิดา ปู่ พี่ชาย หรื อน้องชายของหญิงก็ได้) เจ้าบ่าว พยาน ๒ คน (ต้อง