Page 40 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๔
พิ ธีการต่างๆ ตามประเพณี แต่งงานก็หมดสิ ้นเพียงแค่นี้ หลังจากนั้ นก็เป็ นเรื่ องของสามีภรรยาจะ
คิดครองรักครองเรื อนกันอย่างไรที่ไหนต่อไป
๙. นิ กะฮ์ฆาตี “แต่ งงานแทน”
แต่ งงานแทนคือการที่ เจ้าบ่ าวไม่สามารถเข้าสู่ พิธีแต่งงานได้ด้วยตนเอง แต่มอบหมายให้ ผู ้ หนึ่ ง
ผู ้ ใดแต่งงานแทนตน การแต่งงานแทนนี้ มีในกรณี ที่ ฝ่ ายชายได้สู ่ขอหญิงเป็ นการเรี ยบร้ อยแล้ว แต่มีความ
จําเป็ นไม่สามารถมาประกอบพิธีการแต่งงานได้ตามกําหนด เช่ น ตนต้องไปประกอบพิธีฮัจญ์ที่ เมืองมัก
กะห์ หรื ออยู่ในระหว่างธุรกิจต่ างจังหวัด ก็จะมอบหมายด้วยวาจาต่อหน้าสักขีพยานอย่างน้อย ๒ คนให้
รั บรู้ หรื อมอบหมายเป็ นหลักฐานด้วยลายลักษณ์อักษร โดยระบุว่าให้ใครเข้าพิธีแตงงานแทนตน ผู ้เป็ น
ตัวแทนเข้าพิ ธีแต่งงานนั้ น จะเป็ นชายโสดหรื อชายที่มรครอบครั วแล้วก็ ได้ การประกอบพิธีก็ คงปฏิบัติ
เช่นเดี ยวกับการแต่ งงานที่มีเจ้าบ่าวตัวจริ งทุ กประการคือ นับตั้งแต่ขบวนแห่ เงินหัวขันหมากไปจนจบลง
ด้วยการจ่ายค่าจ้างประกอบพิธีแต่งงานให้กับโต๊ะอิหม่ าม แล้วเจ้าบ่าวเดินทางกลับบ้านของตน มีแตกต่าง
ทางการปฏิบัติเพี ยงเล็กน้ อยเท่านั้ น คือ ตอนคํากล่าวประกอบพิธีแต่งงานของโต๊ะอิหม่ าม จะต้องบอก
กล่าวให้ทราบว่าใครแต่งงานกับใครโดยมี ใครเป็ นตัวแทน ฝ่ ายตัวแทนก็กล่าวตอบรั บว่าตนเป็ นตัวแทน
ของใครในการแต่งงานครั้ งนี้ เท่านั้ น ขั้ นตอนของการปฏิ บัติ อย่างอื่นๆ ถ้าจะมีบ้างก็เพี ยงการเชิญแกกิ น
เลี้ ยงเท่านั้ น นอกนั้ นตัดออกหมดหลังจากพิธีแต่ งงานเสร็ จสิ้ นแล้ว เจ้าสาวต้องถูกส่งตัวไปให้เจ้าบ่าวเพื่อ
ครองรั กครองเรือนเยี่ยงสามีภรรยาที่ถูกต้องตามประเพณีต่ อไป
๑๐. การแต่ งงานของหญิงหม้ าย
พิ ธีการแต่งงานที่กล่าวมาแล้วทั้ งหมด เป็ นการแต่งงานของชายกับหญิ งโสดเท่านั้ น ถ้าเป็ นหญิง
หม้ายพิธี การก็หดสั้ นลงไปอีกและไม่ เอิกเกริ ก ไม่มีขบวนแห่ พิธีอาจจะกระทํากันที่บ้านฝ่ ายหญิงหรื อที่
บ้านโต๊ ะอิหม่ ามก็ได้ เชิญผู ้ ร่ วมพิธีสั ก ๕-๖ คนก็พอ แกงไก่สั ก ๑-๒ ตัว เลี้ ยงเป็ นการภายในก่ อนหรื อ
หลังทําพิธีประกอบการแต่งงาน ขั้นตอนอื่นๆ ตัดออกไปโดยสิ้ นเชิง
การแต่ งงานของไทยมุสลิมภาคใต้ในปัจจุบั น
ปัจจุ บันประเพณี แต่งงานของไทยมุ สลิมภาคใต้เฉพาะส่ วนของธรรมเนี ยมพื้ นบ้านเปลี่ยนแปลง
ไปจากเดิมมาก แต่ ในส่วนที่ เกี่ยวข้องกับศาสนบัญญัติ ย ังยึดถือปฏิ บัติต่ อกันอย่ างเคร่ งครัด
ในการสู่ ขอ ผู้ ไปสู่ ขอคือมารดาของชายหรื อญาติผู ้ ใหญ่องฝ่ ายชาย ต้องไปขอกับผู้ ใหญ่ของฝ่ าย
หญิง พร้อมกับมีของไปฝากฝ่ ายหญิง อาจเป็ นขนมหรือผลไม้ก็ ได้ เมื่ อไปถึงแล้วก็ให้บอกว่ามีธุระที่ จะขอ
ปรึ กษาด้วย แล้วสอบถามว่าผู ้ หญิง (คนที่ ต้องการสู่ ขอ) มีคู่แล้วหรื อย ัง มีชายใดหมายปองแล้วหรื อไม่ ถ้า
ฝ่ ายหญิ งตอบว่าย ังไม่มี ก็ บอกว่าต้องการสู่ขอให้กับใคร ฝ่ ายหญิงจะไม่ตอบตกลงในตอนนั้ น และจะไม่
ตอบรายละเอียดใดๆ แต่จะขอเวลาปรึ กษากันระหว่ างญาติ ๆ ประมาณ ๗ วัน ช่ วงเวลานี้ ฝ่ ายหญิ งอาจจะ
สื บถามรายละเอียดเกี่ ยวกับฝ่ ายชาย (หากไม่ รู้จักกันมากพอหรือย ังรู ้จักไม่ดีพอ) แม้จะรู ้จักกันเป็ นอย่างดี