Page 39 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๓
กติกาประเพณี ได้กําหนดไว้ว่า ๒ คื นแรกของการนอนร่ วมห้องกั นนั้ น ห้ามการล่วงลํ้ าเขตและ
การล่วงเกินทั้งทางด้านกายและวาจา คื อ จะร่ วมรสเสน่หาหรื อพูดคุยกันไม่ได้ ต่างคนต่างนอนเฉยๆ และ
คื นในจํานวน ๒ คืนนี้ เจ้ าบ่าวต้องรี บตื่นก่ อนรุ่ งแจ้งแสงทอง ออกมาชักชวนพี่ เลี้ ยงกลับบ้านของตน
ต่ อเมื่อถึงยามคํ่ าประมาณ ๑ ทุ ่ม ก็กลับมานอนร่ วมห้ องกันใหม่ ผู้เป็ นพี่เลี้ ยงก็คงติดตามมาด้วยเช่นกัน
จนเวลาล่ วงเข้าคืนที่ ๓ ซึ่ งเป็ นคืนสํ าคัญ เรี ยกว่ า คืนจั บลูกเขย คื นนี้ เจ้ าบ่าวจะเริ ่ มวาดลวดลายตาม
ประเพณี โดยการเริ่ ม “ไถ่ปาก” ต่อเจ้าสาว “ไถ่ปาก” คือการเปิ ดปากเจราจาปราศรัยกับเจ้าสาว โดย
จะต้ องเสี ยเงินค่ าไถ่ จากการเปิ ดปากเจรจาของตนให้ กับเจ้าสาว จํ านวนเงินค่ าไถ่ นั้ นตามแต่ ตนจะ
เห็นสมควร ตัวอย่างของการเปิ ดปากเจรจาเพื่อขอชําระค่าไถ่ ดังนี้
“นี่เธอ...เอาเงินนี้ ไว้สําหรั บซื้อแป้ ง หรือแลจู (ลิปสติ ก) สุดแท้แต่ ต้องการ” กล่าวจบพร้ อมกับยื่น
เงินให้ เจ้าสาวรับไป ต่อจากนั้ นหมอนข้างที่ กั้ นแบ่งเขตก็ถู กดึงออก และต่างก็ มอบหมายความเป็ นสามี
ภรรยาให้ ไว้ต่ อกัน และนับแต่คื นนี้ ลูกเยจะไม่แอบหนี กลับบ้านก่ อนฟ้ าสว่ างเชนคื นก่ อน คงอยู่
ประจันหน้ าพ่อตาแม่ยายและใครต่อใครในเวลารุ ่ งเช้าของวันใหม่ซึ่ งนับเป็ นวันที่ ๕
หลังจากผ่านคืนให้ความเป็ นสามี ภรรยาต่อกันแล้ว รุ ่ งขึ้ นญาติ ฝ่ ายหญิ งก็พากันมาดู ตัวผู ้ เป็ น
ลู กเขย พร้อมกับให้เงิ นเป็ นของกํานัลตามสมควร ก่อนที่ ผู ้ เป็ นเขยจะเดินทางกลับบ้านของตนในวันนี้
ฝ่ ายพ่อตาแม่ ยายก็จะมอบเครื่ องแต่งกายให้ลูกเขยเป็ นของขวัญ ๑ ชุด ประกอบด้วยผ้าโสร่ ง เสื้ อ และ
หมวกซอเกาะ
ก่ อนที่ลู กเขยกับพี่เลี้ ยงจะเดินทางกลับ ผู ้ ที่เป็ นพี่เลี้ ยงจะถามพ่อแม่ฝ่ ายหญิ งว่า เมื่อไรจะส่งตัวลูก
สาวไปบ้านฝ่ ายชาย ซึ่ งก็จะได้รั บคําตอบบอกกําหนดวันให้ เมื่อถึงกําหนดวันส่งตัวลูกสาว ผู ้ เป็ นพ่อแม่ก็
จัดให้ญาติ ๆ แห่กันไปส่ งย ังบ้านฝ่ ายชาย โดยมีข้าวเหนี ยวเหลือง ขนม นํ้ าตาลทราย หรื อข้าวเหนียวกวน
ใส่หม้อ ช่วยกันหิ ้วติ ดมือไปเป็ นของฝากให้ แก่ฝ่ ายชายด้วย สําหรับฤกษ์ออกเดิ นทางก็เป็ นเวลาใกล้คํ่า
ทางบ้านฝ่ ายชายก็ให้ การต้อนรับขบวนส่ งตัวลู กสะใภ้ เมื่ อได้เวลาอันสมควรขบวนส่ งตัวก็ เดิ นทาง
กลับคืนนั้ นเอง คงปล่อยให้ผู ้ เป็ นสะใภ้กับหญิงผู้ เป็ นพี่เลี้ ยงเพียง ๑ คน พักอยู่ที่นั้ น
สะใภ้และพี่เลี้ ยงพักอยู ่ที่บ้านพ่อตาแม่ยายเพียง ๓ คืนรุ่ งขึ้นของวันที่ ๔ จะต้องเดิ นทางกลับบ้าน
พ่อแม่ ของตน และในเช้าวันนี้ เองพวกญาติๆฝ่ ายชายจะมาดู ตัวลูกสะใภ้ บ้างพร้ อมกับนําของกํานัล
นอกจากเงิ นคนละเล็กคนละน้ อยตามธรรมเนียมแล้วก็ ย ังมีของใช้สําหรับผู ้หญิงใส่ ถาดมาให้ด้วย อัน
ได้แก่ นํ้ามันใส่ผม แป้ งดอกไม้ ใส่ ถ้วยแก้วปดฝาวางอยู่ในถาด พร้อมด้วยหวีและกระจกเงาบานเล็กๆวาง
อยู่ข้างๆ
สําหรับพ่อแม่ ฝ่ ายชายนั้ น ก่อนที่ลูกสะใภ้จะเดินทางกลับก็ตระเตรี ยมของกินของใช้ให้ไปด้วย
เช่น ข้าวสาร มะพร้าว ปลาเค็ม หม้อหุ งข้าว ถ้วยชาม ถาด ขี้ ไต้ ร่ ม เสื้ อผ้า เป็ นต้น โดยมอบให้พวกญาติ ๆ
ของตนที่ไปส่ งลูกสะใภ้เป็ นผู้ ช่ วยถือกันไป