Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๒
ลงไปในนํ้ าใหม่ เป็ นครั้ งที่ ๒ ประพรมคู่บ่ าวสาวเช่นเดิ ม แล้วฟาดทะลายหมากเบาๆ เข้ากับมุ มม้านั ่งยาว
ด้านเจ้าสาวบ้างจุ ่ มแล้วประพรม ประพรมแล้วฟาดสลับมุ มเช่ นนี้ จนครบมุมละ ๓ ครั้ ง แล้วโยน
ดอกหมากทิ้ ง
เสร็จการประพรมนํ้ าก็ถึงการทํา “ปลือป๊ ะห์ ” คือ การสะเดาะเคราะห์ โดยใช้ใบมะพร้าว ๑ ใบ ดึง
ก้านใบทิ ้งเพื่อแยกเป็ น ๒ ซี ก นํามาขดและสอดสานให้เกี่ ยวพันกันหลวมๆ ให้มีปลายโผล่ออกมาทั้ งสอง
ข้าง ซึ่ งดูภายนอกจะรู ้สึ กว่า ถ้าดึงหรื อกระตุ กปลายที่โผล่ออกมาทั้ง ๒ ข้างแล้วคงกระชับการสอดสานให้
แน่ นเข้า แต่ความจริ งถ้าดึงหรื อกระตุกส่วนที่สอดสานนี้ จะแยกตัวหลุดออกจากกัน ลักษณะคล้ายเงื่ อน
กระตุกนั ่นเอง เมื่อได้ชิ้ นส่วนซึ่ งสอดสานกันเสร็ จแล้ว หญิงผู้ ทํา “ปลือป๊ ะห์ ” ก็จับชิ้นส่ วนนั้ นแตะลงใน
แป้ งซึ่ งละลายนํ้ าเตรี ยมไว้แตะหน้าผาก เจ้าบ่าวเจ้าสาวตามลําดับคนละครั้ ง จากนั้ นก็จับปลายชิ้นส่ วน
ทั้งสองข้าง ข้างละมือถื อไว้ พร้อมกับกล่าวว่ า “ปลือป๊ ะห์ ” การออกเสี ยงคําว่า “ปลือป๊ ะห์” นั้ นเป็ นไปใน
ลักษณะคําถาม ฝ่ ายพวกผู ้ ร่ วมพิธี ซึ่ งนั ่งอยู่ ณ ที่นั้ น ทุกคนต้องกล่าวในลักษณะคําตอบว่า “ปลือป๊ ะห์ ”
เช่นกั น การกล่าวในลักษณะถาม-ตอบ เช่ นกัน และเมื่อจบเสี ยงตอบครั้ งสุดท้ายทั้ งผู้ทําพิธีและผู ้ ร่ วมพิธี
ทุกคนต้องออกเสี ยงถ่มถุยว่า “ถุย” ดังๆ ทันที พร้อมกับผู้ ทําพิธี จะกระชากปลายชิ้นส่วนที่ ทํา “ปลือป๊ ะห์ ”
ใบมะพร้าวที่ สอดสานก็หลุดแยกตัวออกจากกัน และถู กโยทิ้งไปเป็ นอั นเสร็จพิ ธี เจ้าบ่ าวและเจ้าสาว
ผลัดเปลี่ยนเครื่ องแต่งกายและแยกตัวออกห่ างจากกันโดยเจ้าสาวเข้าห้องหรื อเข้าครัวต่อไปตามเดิม
๘. มะนูงู (เฝ้ า)
ดังได้กล่ าวแล้วแต่ตอนต้ นว่า ขบวนแห่เจ้ าบ่าวมาถึงบ้านเจ้าสาวตอนหั วคํ่ า ฉะนั้ นพิ ธีต่ างๆ
นับตั้งแต่การกินสมางัต การอาบนํ้ าชําระมลทิน การสะเดาะเคราะห์ก็ อยู่ ในช่ วงเวลากลางคืน ซึ่ งเป็ นช่วง
ของการกิ นเลี้ ยงย ังคงดําเนินไปตามปกติหากแต่ดู ค่อยๆ บางตาไปตามลําดับ
นอกจากแขกเหรื่ อทยอยกันกลับแล้ ว พวกที่แห่ ขบวนนําเจ้าบ่าวมาและพวกญาติ พี่น้องของฝ่ าย
หญิงที่มาร่ วมงานก็ทยอยกันกลับบ้านด้วยเช่ นกัน คงทิ ้งไว้แต่ เจ้าบ่าวกับคนเฝ้ า ๑ หรื อ ๒ คน นั ่งสนทนา
ปราศรั ยกับพ่อตาแม่ยาย ตามลําพัง คนเฝ้ าเจ้าบ่ าวเรี ยกว่า “มะนูงู” ซึ่ งเปรี ยบเสมือนพี่ เลี้ ยงของเจ้าบ่าว
นั ่นเอง
ตกดึ กได้เวลาสมควรแก่การพักผ่อนหลับนอน แม่ของเจ้าสาวซึ่ งตอนนี้ เปลี่ ยนฐานะเป็ นแม่ ยาย
ไปแล้ว กล่าวกับเจ้าบ่าวผู้เปลี่ยนฐานะเป็ นลูกเขยว่า “เข้านอนได้แล้วนะลู ก” เป็ นคํากล่าวที่ แฝงด้วยความ
ปราณี แต่ เข้าทํานองชี้ โพรงให้กระรอก ซึ่ งลูกเขยก็ปฏิบัติ ตามโดยมุ่งตรงไปสู่ห้องเจ้าสาวมิชักช้า สําหรับ
“มะนู งู” ผู้ พี่ เลี้ ยงนั้ นก็พักผ่อนหลับนอนอยู่นอกห้องเช่ นเดียวกับผู้ เป็ นพ่อตาแม่ยาย
ภายในห้องซึ่ งเป็ นห้องเดียวกับเจ้าบ่ าวเจ้าสาวกิ นสมางัตนั ่ นเอง แคร่ ตัวที่ใช้ นั่ งย ังคงตั้ งอยู่
ตามเดิม จะแตกต่างไปบ้างก็ตรงที่บนแคร่ นั้ นถูกแบ่งความยาวเป็ นสองซีก โดยใช้หมอนข้างกั้ น ซีกหนึ่ ง
เจ้าสาวจะนอนอยู ่ก่อนแล้วคงเหลือไว้สําหรั บเจ้าบ่าวอี กซีกหนึ่ ง