Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๑
ในเมื่อในห้องนั้ นมี อยู ่เพียง ๓ คน คือ เจ้าบ่ าวเจ้าสาวและหญิ งผู ้ เป็ นญาติผู ้ใหญ่ของเจ้าสาว
ฉะนั้ นผู้ ที่ ป้ อนสมางัตให้แก่ คู ่บ่าวสาวก็คื อ หญิงผู้เป็ นญาติผู ้ใหญ่คนนั้ นเอง ก่ อนป้ อนสมางัตทั้ งเจ้าบ่าว
เจ้าสาวต้องนั ่ งขัดสมาธิ บนแคร่ ให้เรียบร้ อยทั้ งคู่ จากนั้ นผู ้ ป้ อนก็ ใช้นิ้ วมื อหยิบข้าวเหนี ยว ชิ้นไข่ต้มลูก
ยอด เนื้ อไก่ อย่างละเล็กละน้อยพอคํา และขนมอย่างละเล็กละน้อยพอคําเช่นกัน ป้ อนให้เจ้าบ่าวเจ้าสาว
คนละ ๓ คํา สลับกันโดยป้ อนให้ เจ้าบ่าวเป็ นคําแรก เจ้าสาวเป็ นคําที่สอง ผลัดเปลี่ยนกันไปจนครบ ๖ คํา
ก็เป็ นอันเสร็ จสิ้นพิธี “กินสมางัต”
ข้าวเหนี ยวและขนมที่เหลื ออยู่เต็มถาดก็นําออกสู่กันกิน ยกเว้นแต่ไข่ย ้อมสีแดงเท่านั้ น ซึ่ งต้องนํา
แจกให้แก่เด็กๆ พวกลูกหลานที่มาร่ วมสนุกสนานด้วย ซึ่ งมักเล่ นกันอยู ่ในบริ เวณลานบ้าน
๖. มานี บลีมา (อาบนํ้าชําระมลทิน)
หลังจากกิ นสมางัตแล้วญาติผู ้ใหญ่ผู ้นั้ นก็ให้เจ้าบ่าวและเจ้าสาวผลัดเปลี่ยนเครื่ องแต่งกายเพื่อ
เตรี ยมอาบนํ้ าชําระมลทินเรี ยกว่า “มานี บลีมา” คู ่สมรสถูกนําออกจากห้องสู่นอกชานซึ่ งมีม้านั่งยาววางอยู่
๑ ตัว เพื่อใช้เป็ นสถานที่อาบนํ้ าของคู่สมรส ทั้ งคู่จะขึ้ นไปนั่ งห้อยเท้าเคียงคู่กัน เจ้าบ่าวอยู่ในชุ ดนุ ่งผ้าดอก
ลักษณะนุ่ งผ้าขาวม้า ท่อนบนเปลื อยเปล่า ส่ วนเจ้าสาวนั้ นอาจจะอยู่ในชุดกระโจมอกด้วยผ้านุ่งเพียงถุง
เดียว หรื อมิฉะนั้ นก็อยู่ในชุดท่อนล่างนุ่งผ้าดังกล่าว ส่ วนท่อนบนซึ่ งเปลื อยเปล่าเช่นกันนั้ น จะถูกปิ ดด้วย
ผืนผ้าดอกที่พันโดยรอบแล้วทําเป็ นกระโจมอกไว้
เบื้องหน้าข้างม้านั่งยาวเป็ นกระออม บรรจุนํ้ าเต็มวางไว้ ๓ ใบ แต่ละใบปรั บด้วยใบมะพร้ าวพัน
รอบคอ ภายในกระออมลอยฟ่ องด้วยลูกหมาก ลุกมะพร้ าวใบเล็กๆ ซึ่ งประดิ ษฐ์ขึ้ นจากการสานด้วยใบ
มะพร้ าวเช่นกัน ผู้อาบนํ้ าให้ คู่บ่าวสาวมี เพียงผู ้ เดียว คื อ หญิงผู้ ป้ อนสมางัตนั่นเอง โดยจะตักจากกระออม
รดศีรษะคู่บ่าวสาวจนหมดนํ้ าทั้ง ๓ กระออม เจ้าบ่าวจะเปี ยกโชกไปทั้งตัว แต่ฝ่ ายเจ้าสาวศีรษะจะไม่เปี ยก
เพราะใช้ถาดใบย่อมๆ คว ํ่าวางบนศีรษะปิ ดไว้
อนึ่ งในวันนี้ เจ้าสาวจะแต่ งเนื้ อแต่งตัวสวยงาม โดยเฉพาะผมเผ้ากับใบหน้าต้องแต่ งเป็ นพิเศษที่
นิ ยมคือ จะเกล้ามวย ประดับมวยผมด้วยสร้ อยดอกไม้สด จําพวกดอกมะลิ ดอกพิกุล หรื อดอกกระดังงา
เรื อนผมก็เสี ยบแซมด้วยดอกจําปา จําปี ประปรายแต่พองาม ส่วนใบหน้าก็ทาปาก ทาแก้ม วาดคิ้ว กันไร
ซึ่ งส่วนดังกล่าวนี้ หากเปี ยกนํ้ าก็ย่อมดูไม่ สวยจึงต้องใช้ถาดปิ ดไว้ ดังกล่าวแล้ว
๗. ปลือป๊ ะห์ (การสะเดาะเคราะห์ คู่บ่ าวสาว)
เมื่อคู่บ่าวสาวอาบนํ้ าเสร็ จแล้ว หญิงผู้ประกอบพิธีก็ จะเริ่ มประพรมนํ้ าให้กับคู่บ่ าวสาวต่อไป นํ้ า
ดังกล่าวจะเป็ นนํ้ ามนต์หรื อนํ้ าธรรมดาก็ได้ ซึ่ งใส่ภาชนะนํามาวางไว้ อุ ปกรณ์ที่ใช้สําหรับประพรมได้แก่
ดอกหมากทั้ งทะลายที่ตัดมาจากกาบที่เพิ่งแตกดอกใหม่ ๆ ซึ่ งก้านดอกย ังรวมตัวกันอยู่ วิธีปฏิบัติ ก็ คือ ๒
มือจับส่ วนโคนของทะลายหมาก จุ ่มดอกหมากซึ่ งเป็ นส่ วนปลายลงในนํ้ า ยกขึ้ นมาประพรมไปที่คู่ บ่าว
สาวแล้วฟาดทะลายหมากเบาๆ เข้ากับมุมม้านั่งยาวด้านเจ้าบ่าว ๑ ครั้ ง เป็ นครั้ งแรก จากนั้ นจุ่มดอกหมาก