Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๐
การแต่งกายของเจ้าบ่าวจะเฉิดฉายเป็ นพิเศษ นุ่งผ้าโสร่ งแปลก๊ะ สวมเสื้อบายูตะโละลางา ศีรษะ
โกนเกลี้ ยงเกลา สวมหมวกซอเกาะสีดํา
นุ ่ งผ้าโสร่งแปลก๊ ะ คือ ผ้าโสร่ งสําหรั บผู้ชายนุ่ ง ลักษณะสอดสี เป็ นตาสี่ เหลี่ยมทั้ งผืน ไม่ เป็ น
ดอกดวงเหมือนผ้าโสร่ งของสตรี กล่าวกันว่าเดิมเป็ นสินค้ามาจากอินโดนี เซี ย
เสื้ อบายูตะโละลางา คือ เสื้ อที่มีลักษณะคล้ายเสื้ อกุ ยเฮงของจีนหรื อเสื้ อม่ อฮ่ อมของไทยทาง
ภาคเหนื อ เป็ นเสื้ อแขนกว้างยาวถึ งข้อมือ คอกลมไม่ มีปก ผ่าอกเพี ยงครึ่ งอก ติดกระเป๋ าด้านหน้าตรง
ชายเสื้ อส่ วนล่างสองข้างตัว ข้างละกระเป๋ า
ซอเกาะ คือ หมาวกทําด้วยผ้าเนื้ อดี หรือผ้ากํามะหยี่ลักษณะคลายหมวกหนี บ
สําหรับพวกผู้ ชายก็ เพียงแต่เดินรั้ งท้ายขบวนไปพร้อมกับจ้าบ่าวต่างคนต่างแต่งกายอย่างปราณี ต
บรรจงแต่ทุ กคนไม่สวมรองเท้า
ขบวนแห่เจ้าบ่าวจะเริ ่ มแห่ออกจากบ้าน โดยถื อฤกษ์เวลาเย็นใกล้คํ่า เมื่อถึงบ้านเจ้าสาวขบวนเจ้า
บาวจะมาหยุดตรงหน้ าบันไดบ้าน โอกาสนี้ ผู ้ ใหญ่ของฝ่ ายเจ้าสาวซึ่ งเป็ นผู ้ หญิงอาจจะเป็ นย่าหรือยายคน
หนึ่ งคนใด จะเป็ นผู้เดินลงบันไดไปจูงมือเจ้าบ่าวขึ้ นบนเรื อน แล้วนําตัวไปในห้องเจ้าสาวทันที เพื่ อทําพิธี
“กินสมางัต” (การกินเพื่อความเป็ นสิ ริ มงคล) ต่อไป ส่วนผู ้ ร่ วมขบวนมานั้ นก็ได้รั บการต้อนรับด้วยการ
เลี้ ยงอาหาร และสนทนาปราศรัยกันอยู่ภายนอกห้ อง
๕. กินสมางัต (กินเพื่อความเป็ นสิริ มงคล)
ทํากันภายในห้ องเจ้าสาว โดยเจ้าสาวนั่ งบนแคร่ ไม้ไผ่ซึ่ งมีเสื่อปูและมีผื นผ้าไหมปูทับบนเสื่ ออี ก
ชั้ นหนึ่ ง หน้าแคร่มีถาดวางอยู่ ๒ ใบ ใบหนึ่ งใส่ ข้าวเหนี ยวเหลือง – แดง – ขาว ข้าวเหนี ยวแต่ละสี ไม่คละ
กันแต่นําแต่ละสี มาประกบกันมี ลักษณะเหมื อนกลี บ ๓ กลีบ ประกบกันเป็ นพุ ่มเหมื อนพุ่มดอกไม้ที่
ประดับในพาน พุ ่มข้าวเหนียวดังกล่าวนี้ เป็ นพุ่มใหญ่สู งประมาณ ๑ ศอก บนยอดของพุ่ มมีไข่ปอกวางกด
แนบเนื้ อข้าวเหนียวเป็ นจุดยอดอยู่ ๑ ฟอง ตรงรอยประกบของข้าวเหนียวแต่ ละสีมีชิ้ นเนื้ อไก่ย่างเค็มซึ่ ง
ฉี กเป็ นชิ้นยาวๆ แปะติดไว้รอบๆ พุ่มข้าวเหนียวมีไข่ต้มย ้อมสี แดง ทั้งเปลื อกที่เสี ยบด้วยไม้ปักประดับพุ่ม
เป็ นจํานวนมากฟอง ไข่ต้มย ้อมสีแดงนี้ มีการประดิ ดประดอยให้ดู สวยงามได้ โดยเสียบไม้ไผ่ที่เหลาแล้ว
เข้าตรงกึ่งกลางตามความยาวของฟองไข่ จนทะลุเปลื อกไข่ไปโผล่ปลายอีกด้านหนึ่ งประดับปลายก้านไม้
ที่โผล่ ด้วยกระดาษสีที่ ตัดเป็ นริ ้ วพันรอบก้านไม้ประมาณ ๒-๓ รอบ แต่งริ้ วให้คลี่ออกลักษณะคล้ายจุก
สับปะรด อีกด้านหนึ่ งของไข่ คือ ด้านที่เริ่ มเสียบไม้เข้าไปครั้ งแรกนั้ นก็ตัดกระดาษสี เป็ นแถบเล็กๆพันไว้
เช่นกัน ทั้งนี้ เพื่อป้ องกันการลื่นหลุดของไข่ ไม้เสี ยบมีความยาวพอสมควร พอจะมี ลักษณะเป็ นด้ามจับถื อ
ได้สะดวก ส่ วนถาดอีกใบหนึ่ งเป็ นถาดใส่ ขนม มีขนมกะละแม ขนมก้อ ขนมลาและข้าวพอง
ทั้งข้าวเหนี ยวและขนมที่วางอยู่นี้ จัดมาเพื่ อป้ อนให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวกินเพื่อความเป็ นสิ ริ มงคล ซึ่ ง
เรี ยกว่า “มากันสมางัต” หรื อ การกิ นเพื่อความเป็ นสิ ริ มงคล “สมางัต” หมายถึงการสู ่ขวัญหรือนํามาซึ่ ง
ความเป็ นสิ ริมงคล