Page 34 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๒๘
“ อากูตรี มานิ กะห์ญา ดื องันอิซีกาเว็นซื อบาญะตะนี ซือโบะอีตู ” (คํากล่าวนี้ เป็ นสําเนี ยงภาษา
มลายูถิ่นปั ตตานี ) แปลความว่า “ ฉันยอมรับการแต่งงานตามจํานวนเงินหัวขันหมากดังกล่าวแล้ว ”
เมื่ อเจ้าบ่าวกล่าวจบ สักขีพยานทั้ งสอง ได้แก่ คอเต็บ กับผู้ทรงคุณธรรม ก็กล่าวถามบรรดาผู้
มาร่ วมงานแต่ งงานซึ่ งนั ่งเรียงรายกันอยู่ในห้องนั้ นว่า “ใช้ได้ไหม” อันเป็ นคําถามที่หมายถึงคํากล่าว
ของเจ้าบ่าวนั้ นถูกต้องหรื อเปล่ า ถ้าผู ้ ชุ มนุม ณ ที่นั้ นรับว่า “ใช้ได้” ก็เป็ นอันสิ้ นสุ ดขั้ นตอนในตอนนี้
แต่ ถ้าย ังมีเสี ยงออกมาว่า “ย ังใช้ไม่ได้ ” โต๊ะอิหม่ามและเจ้าบ่าวก็ต้องเริ่ มการกล่าวซํ้ าใหม่ จนกว่าจะมี
การยอมรับจากผู ้ ร่ วมชุมนุมว่าเป็ นการถูกต้องแล้ว
จากนั้ นคอเต็บและโต๊ ะอิหม่ าม “บาจาดูอา” คื อกล่าวคําขอพรจากพระผู้ เป็ นเจ้าตามแบบฉบับ
ในศาสนบัญญัติ จบแล้วเจ้าบ่าวก็ ทําความเคารพต่อโต๊ะอิหม่ าม และทุกๆคนที่ อยู่ ณ ที่ นั้ นด้วยการจับมือ
หลังจากนั้ นทั้ งสองฝ่ าย คือฝ่ ายเจ้าบ่าวและเจ้าสาว ก้ออกเงินฝ่ ายละเท่าๆกัน มอบให้โต๊ะอิหม่ามเป็ นค่า
สมนาคุณประกอบพิธีแต่ งงานพร้อมกับกล้วย ๒-๓ หวี ซึ่ งฝ่ ายเจ้าบ่าวได้เตรี ยมมา จํานวนเงิ นและกล้วย
ดังกล่ าวนี้ โต๊ ะอิหม่ ามจะแบ่งให้ สักขี พยานทั้ ง ๒ คน คื อ คอเต็บกับผู ้ทรงคุณธรรมไปตามสั ดส่ วน
พร้อมกั บมอบเมินหัวขันหมากให้พ่อแม่เจ้าสาวรั บเอาไป เป็ นอันสิ้ นสุ ดพิธี ลงเพียงเท่ านั้ นเจ้าบ่าวก็นํา
ขบวนกลับบ้านของตน
มีข้อน่ าสังเกตว่า ในการประกอบพิธีแต่งงานเจ้าสาวไม่ได้ร่ วมในพิ ธีได้แต่แอบซ่ อนตัวอยู่แต่ ใน
ห้องหรือในครัวเท่านั้ น
หลังจากประกอบพิธี แต่งงานผ่านพ้นไปแล้ว พ่ อแม่ฝ่ ายหญิงก็เริ่ มบอกกล่าวเชิญชวนกิ นข้าว
เหนี ยว การเชิญกระทํากันด้วยวาจา บอกกล่าวในหมู่ญาติพี่ น้องและเพื่อนฝูง พร้อมกับการขอร้องให้ญาติ
และเพื่อนฝูงนั้ นได้นําสมัครพรรคพวกไปร่ วมด้วยเท่ าที ◌่ สามารถจะชักชวนกันไปได้ ซึ่ งบางรายก็
ชักชวนกันไปเพียง ๒-๓ คน แต่ บางรายที่เป็ นผู ้ กว้างขวางจะไปร่ วมงานได้นับเป็ นสิ บๆ ก็มี สมัครพรรค
พวกที่ไปนั้ นไม่จําเป็ นต้องเป็ นที่รู ้จักกับเจ้าของงาน สําคัญอยู่ที่ว่ายินดีร่วมไปกับผู ้ ชักชวนเท่านั้ น
เจ้าของงานรายใดมีแขกเหรื่ อมาร่ วมงานมาก จะเกิ ดความภาคภูมิใจ ถื อเป็ นเรื่ องของความมี
หน้ามี ตา จํานวนเงินที่ได้รั บเป็ นการตอบแทนจากการกิ นเลี้ ยงนั้ นจะมากน้อยเพี ยงใดไม่เป็ นเรื่ องที่ต้อง
นํามาคิด เพราะอาหารที่นํามาเลี้ ยงแขกนั้ นส่ วนมากเป็ นผลิ ตผลของเจ้าของงานเอง เช่ น ข้าวสาร ข้าว
เหนี ยว เนื้อวัว เนื้อควาย เป็ นต้น จะจ◌ั บจ่ายซื้ อหาก็เพี ยงเครื่องปรุ งเล็กๆน้อยๆ เท่านั้ น ฉะนั้ นจึงไม่ ถือ
เป็ นเรื่ องของกําไรหรือขาดทุน หากแต่คิดเพียงว่าผลได้จะสมดุ ลกับรายจ่ ายหรื อไม่เท่านั้ น
การกินเลี้ ยงจะแยกกันคนละกลุ ่มระหว่างแขกหญิงกับแขกชาย ถ้าเลี้ ยงกันบนเรือนทั้ งหมดหาก
ไม่ มีฝากั้ นก็ต้องใช้ม่านกั้ นแบ่งส่วน หากบนเรื อนไม่ กว้างขวางพอก็ จะปลูกปะรําอย่างง่ายๆไว้ด้านหน้า
หรื อด้านข้างตัวเรื อน ภายในปะรําก็จัดที่นั ่งและที่ วางอาหารด้วยการปั กเสา วางคานแล้วใช้แผ่นกระดานปู
เรี ยบ ภายในปะรํ าดังกล่าวนี้ เป็ นสถานที่รั บเลี้ ยงเฉพาะแขกผู ้ ชายเท่านั้ น ส่วนแขกผู ้ หญิงก็ใช้สถานที่บน