Page 27 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๙
ส่งเสริมและพัฒนาได้ตรงจุ ด ดังการศึกษางานศิลปหัตถกรรมกระจูดในจังหวัดนราธิวาส พัทลุง
และสุ ราษฎร์ธานี ของ แกล้วทนง สอนสังข์ (๒๕๔๖) โดยที่ ไม่ทํ าการศึ กษาในจั งหวัด
นครศรีธรรมราช ด้วยเป็ นเพราะลักษณะของผลิ ตภัณฑ์ใกล้เคี ยงกัน แต่เป็ นแหล่ งซื้อขายของ
วัตถุดิบของชุมชนใกล้เคียงเสียมากกว่า วัตถุประสงค์เพื่อศึกษางานศิลปหัตถกรรมกระจูดในจังหวัด
นราธิวาส พัทลุง และสุราษฎร์ธานี มีขั ้ นตอนการผลิต ลวดลาย และรูปแบบผลิตภัณฑ์ ความ
เป็ นเอกลักษณ์ เฉพาะของท้องถิ่น มีความเหมือนและความแตกต่ างกันอย่างไร ผลที ่ได้จาก
การศึกษาในคร ั ้ งนี้ พอจะสรุปได้ว่า ขั ้ นตอนกรรมวิ ธีการผลิตหัตถกรรมกระจูดทั ้ งสามแหล่ง มี
ลักษณะที่เหมือนกันเป็นส่วนมาก จะแตกต่างกันบ้างตรงที่การใช้วัสดุประกอบเป็ นผลิตภัณฑ์ การ
ใช้สารเคลือบผิว และลวดลายของการสาน ส่วนรูปแบบของผลิตภัณฑ์ นั ้ นขึ้นอยู่กับความต้องการ
ของตลาด การสืบทอดภูมิป ัญญาทั ้ งสามแหล่งเหมือนกันคือ สืบทอดจากบรรพบุรุ ษที่ผลิตเพื่อใช้ใน
ชีวิตประจําวันและมีการพัฒนาปร ับเปลี่ยนมาจนถึงป ัจจุบัน โดยความคิดสร้างสรรค์ของชาวบ้านเอง
และความช่วยเหลือจากการฝึ กให้จากหน่วยงานของร ัฐ จากอดีตจนถึงป ัจจุ บันได้กลายเป็ นอาชี พ
หนึ่งที่สร้างรายได้ให้กับชุมชน จึงควรอนุร ักษ์ ส่งเสริม สืบสาน และพัฒนาต่อไป
ภูมิป ัญญาท้องถิ่น คติ ความเชื่อ ยั งคงกล่ าวถึงในทุ กภูมิภาคของการสร้ างสรรค์ งาน
หัตถกรรม ความเชื่ อ ประเพณี ทุกอย่ างที่ กล่าวมาล้วนนํ าไปสู่การสร้ างสรรค์รูปแบบของ
ผลิตภัณฑ์ดังที่ ชูชาติ งานดี (๒๕๔๗) และ อนุ มาน สมบูรณ์ศิลป์ (๒๕๔๗) ทํ าการศึกษา
เกี่ยวกับองค์ความรู้ในการสร้างสรรค์หัตถกรรมท้องถิ่น ประเภทโคม และ ตุง ในจังหวัดเชียงใหม่
และเชียงรายโดยกําหนดประเด็นเกี่ ยวกับองค์ความรู ้ในการสร้างสรรค์ ภูมิป ัญญา รูปแบบลวดลาย
ที่ใช้ในการตกแต่ง คติความเชื่อ ประเพณีกระบวนการสร้างสรรค์ ผลจากการวิจัยสรุ ปได้ว่าการ
สร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็ นการแสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองทางศิลปวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดมาเป็น
เวลานาน เชื่อมโยงกับบริบทของความเชื่อตามจารีตประเพณี กระบวนการสร้างสรรค์ ช่วยให้
สามารถบันทึกข้อมู ลที่ เป็ นหลักฐานที่เป็ นประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้า อนุร ักษ์และสืบสานต่อของ
รุ่นลูกหลาน ผู้วิจัยเห็นว่ าหน่วยงานราชการที่ มีส่ วนเกี่ยวข้องควรที่จะมีส่วนร่ วมในการประสานงาน
อนุร ักษ์ศิลปะพื้นบ้าน ภูมิป ัญญา ประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ศิลปะสาขานี้ เพราะยังไม่เป็ นที่รู ้ จักของ
คนส่วนใหญ่ในประเทศ
การศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับศิลปหัตถกรรมพื้ นบ้าน โดยอาศัยองค์ความรู้ ที่ได้จากภูมิป ัญญา
ท้องถิ่ น ที่มีเอกลักษณ์ เฉพาะตัว มีกระบวนการถ่ายทอดภูมิป ัญญาจากรุ่นหนึ่ งสู่ อีกรุ่ นหนึ่ง แต่
ป ัญหาส่ วนมากเกิดจากศิลปหัตถกรรมนั ้ น ๆ เริ่มสูญหาย หมดความสํ าคัญ เนื่ องมาจากส่วนมาก
ต้องใช้ทักษะความชํานาญ ความประณีต ความอดทน ขาดผู้สืบทอด จึงทําให้ต้องศึกษาค้นคว้า
และวิจัยเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่เป็ นประโยชน์ ที่จะทําให้ได้เห็ นถึงอดีตที่ ชัดเจนยิ่งขึ้นเป็นพื้ นฐานใน
การวิเคราะห์ ป ัจจุบันและเป็นแนวทางในการกําหนดอนาคตของศิลปหัตถกรรมนั้น ๆ ตลอดจนการ
เผยแพร่ อนุ ร ักษ์ สืบสาน ภูมิป ัญญาให้คงอยู่ต่อไป