Page 14 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖
๓. จะต้ องมีราคาเหมาะสม หรือราคาตํ่า โดยทั ่ วไปหัตถกรรมพื้นบ้าน ควรมี
ราคาที่เหมาะสม เพราะทําขึ ้ นเป็นจํานวนมาก เพื่อเป็นของใช้ในชีวิตประจําวันของประชาชนทั ่ วไป
๔. จะต้องมี ลักษณะเฉพาะถิ่น คุ ณสมบัติที่สําคัญประการหนึ่งของหัตถกรรม
พื้นบ้ าน ไม่ว่าจะเป็ นรูปแบบหรือการใช้วั สดุก็ตาม ควรมีลักษณะเฉพาะถิ่นของแต่ละแห่งซึ่ง
แตกต่างกันไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้วัสดุควรเป็ นวัสดุธรรมชาติที่หาได้จากท้องถิ่นนั ้ น และ
ควรเป็ นรูปแบบเฉพาะถิ่นที่ เกิดจากรูปแบบที่สืบต่อกันมา
๕. ช่าง งานหัตถกรรมพื้ นบ้านเป็ นผลผลิตของช่างพื้นบ้านธรรมดาๆ มิใช่ฝี มือ
ของศิลปิ นชั้ นเยี่ยม คุ ณค่าทางศิลปะและคุณภาพของงานเกิดจากการทําจํานวนมากเป็ นหลัก
ลักษณะของการสร้างสรรค์และลักษณะเฉพาะของช่างพื้ นบ้าน จะปรากฏออกมาโดยผ่านประเพณีที่
สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ จากชั ่ วคนหนึ่งไปสู่ อีกชั ่ วคนหนึ่งเป็ นเวลานั บร้อยปี และจะประสาน
กลมกลืนกับความเชื่อถือที่อยู่ในจิตใจของช่างพื้นบ้าน แล้วแสดงออกมาในงานของเขา
๒.๑.๑.๓ ประเภทของหัตถกรรมพื้นบ้าน
สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (๒๕๓๔: ๒๖-๒๗) ได้แบ่งแยกประเภท
ของหัตถกรรมพื้ นบ้านไว้ว่า หัตถกรรมพื้นบ้านมีปลายประเภท ทั ้ งนี้เนื่องจากสภาพแวดล้อมทาง
ธรรมชาติและสภาพความเป็ นอยู่ของชุ มชนที่แตกต่ างกัน ตลอดจนการสั ่ งสมและสืบทอดงาน
หัตถกรรมพื้นบ้านจากบรรพบุ รุษ สิ่งเหล่านี้ ล้วนส่ งผลให้หัตถกรรมในแต่ละท้องถิ่นแตกต่ างกัน
ดังนั ้ นจึงทําให้มีการจํ าแนกหัตถกรรมออกเป็ นประเภทต่างๆ ดังนี้
๑. แบ่งตามลักษณะการใช้ โดยถือเอาประโยชน์ของการใช้สอยหัตถกรรมเป็ น
หลักในการแบ่ง ซึ่งจําแนกได้หลายอย่าง ดังนี้
๑.๑ หัตถกรรมที่เป็นพาหนะทั้ งทางบกและทางนํ้ า เช่น เกวียน เรือชนิด
ต่างๆ เป็นต้น
๑.๒ หัตถกรรมที่ใช้ในการทําไร่ ทํานา เช่ น ไถ คราด แอก กระออม
กระพ้อมใส่ข้าว กระบุง ตะกร้า เป็ นต้น
๑.๓ หัตถกรรมที่ใช้เป็ นเครื่องมือจับสัตว์ ส่วนมากเป็ นเครื่องจักสาน เช่น
แห อวน ลอบ เป็ นต้น
๑.๔ หัตถกรรมที่ใช้สอยประจําวัน เช่น เครื่องถ้วยชาม เครื่องทองเหลือง
เชี่ยนหมาก สําร ับข้าว เป็นต้น
๑.๕ หัตถกรรมที่เกี่ยวกับการพักผ่ อนหย่อนใจ เช่น เครื่องดนตรีต่ างๆ
ได้แก่ ปี่ กลอง ทับ ซอ และหมากรุก สกา เป็นต้น
๑.๖ หัตถกรรมที่เกี่ยวกับพิธีทางศาสนาและการศึกษาเล่าเรียน เช่น ภาพ
พระบถ ภาพชาดก สมุดข่อย บุษบกพนมพระ บุ ษบกตั ้ งอัฐิผู้ ตาย เป็ นต้น
๑.๗ หัตถกรรมที่เป็ นอุตสาหกรรมในคร ัวเรือน เช่น การทอผ้า ทอเสื่อ ทํา
เครื่ องป ั ้ นดินเผา เป็ นต้น