Page 89 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๓
ควบคู่กับการทํากิจกรรมอื่น ๆ อีกมากมาย เช่ น การจัดสร้างป่ าชุมชนเขาหัวช้าง การทําธนาคารนํ้ า
การจัดงานสงกรานต์ย ้อนยุค การจัดตั้งองค์กรชุ มชนภายใต้ชื่อ “สภาลานวัดตะโหมด” การจัดงาน
ผลไม้ตะโหมด โดยได้เปลี่ยนชื่ องาน “ทําบุญบนควน” เป็ น “ประเพณี ๒ ศาสนา” เมื่ อ ปี พ.ศ.
๒๕๓๘ พร้ อม ๆ กับการเกิ ดขึ้ นของสภาลานวัดตะโหมด
โดยสรุ ปประเพณี ๒ ศาสนาเป็ นการพัฒนาเอารู ปแบบประเพณี เดิม (การทําบุญให้บรรพ
บุ รุ ษ) กลายเป็ นประเพณี ๒ ศาสนาในปัจจุบัน โดยที่สภาลานวัดตะโหมดเป็ นองค์กรชุมชนที่ มี
บทบาทสํ าคัญในการสร้ างความหมายให้ประเพณี ๒ ศาสนา ร่ วมกับชาวบ้านคนอื่ น ๆ ในตะ
โหมดที่ ถือเอาประเพณี นี้ เป็ นสัญลักษณ์ อย่างหนึ่ งของชุมชนไป ทั้ ง ๆ ที่ชาวบ้านบางรายอาจไม่
ทราบว่ านี่คื อเอกลักษณ์ ชุ มชน แต่ที่ไปร่ วมงานประเพณี นั้ นเพราะต้องการแสดงความเคารพต่อ
บรรพบุรุ ษของตนเองเท่านั้ น
ประเด็นต่อไปจะกล่าวถึงการคงอยู่ของประเพณี ๒ ศาสนา เงื่อนไขสําคัญเกี่ ยวกับการคง
อยู ่ ของประเพณี ๒ ศาสนา คือ ความเข้มแข็งของชุมชนโดยเฉพาะผู ้ นําชุมชนตะโหมดตั้ งแต่อดีต
จนถึ งปัจจุบัน การที่ชุมชนตะโหมดได้มีองค์กรชุมชนคือ สภาลานวัดตะโหมดเป็ นตัวเชื่อม โดยที่
สภาลานวัดตะโหมดนั้ นมี ทั้ งไทยพุทธและไทยมุ สลิมเป็ นคณะกรรมการ ทําให้การกําหนดทิ ศ
ทางการพัฒนาชุมชนเป็ นไปได้อย่ างสะดวกขึ้ น นอกจากนี้ ความเชื่อของคนตะโหมดทั้ งคนไทย
พุทธและไทยมุสลิ ม ที่มีต่ อบรรพบุรุษและมี ต่อเนิ นควนโต๊ะละหมาด รวมถึงการร่ วมมื อกันดูแล
เนิ นโต๊ะละหมาดให้กลายเป็ นพื้นที่ สาธารณะก็เป็ นเงื่อนไขสําคัญต่อการคงอยู่ ของประเพณี ๒
ศาสนา
ในส่ วนของขั้ นตอนการจัดงานการเตรี ยมตัวก่ อนไปงานประเพณี ๒ ศาสนา ชาวบ้านที่
นับถือศาสนาพุทธจะจัดเตรี ยมอาหารใส่ ปิ ่ นโตเพื่ อนําไปถวายพระที่เนินควนโต๊ ะละหมาด เพื่อ
เป็ นการไปสักการะบรรพบุรุ ษในตระกูลของตนเองที่ ควนโต๊ะละหมาด อาหารที่นําไปถวายพระนี้
ต้องเป็ นอาหารที่ ปราศจากเนื้ อหมูเพื่อเป็ นการเคารพตามแนวทางปฏิ บัติ ของมุสลิ มในตะโหมด
ส่ วนของมุสลิมที่มาร่ วมงานก็จะทําพิธีทางศาสนาอิสลาม เช่ น การทําพิธีนุ หรี หรื อดุหรี
ประเด็ นสํ าคัญเกี่ ยวประเพณี ๒ ศาสนาในเรื่ องคุ ณค่ าและความสําคัญ มีคุ ณค่ าหลาย
ประการ ได้แก่คุ ณค่ าของประเพณี ๒ ศาสนาในฐานะที่ เป็ นสิ่ งสร้ างอัตลักษณ์ให้กับชุมชนตะ
โหมด ซึ่ งนอกจากประเพณี ๒ ศาสนาที่เป็ นอัตลักษณ์ของชุ มชนแล้ว ประเพณีนี้ ย ังเป็ นเครื่องมื อ
นําไปสู่ การร่ วมมือกันของคนในชุมชนตะโหมดและนําไปสู่กิ จกรรมที่สําคัญอื่น ๆ ที่ชาวตะโหมด
ร่ วมมื อกันทําขึ้ น เช่น การจัดงานประเพณี ย ้อนยุค การทําให้ตะโหมดกลายเป็ นแหล่งเรียนรู ้เรื่ อง
ทรั พยากรธรรมชาติ วัฒนธรรม การทําธนาคารนํ้ า การจัดทําป่ าชุ มชนเขาหัวช้าง การรวมตัวของชา
วตะโหมดในการทํากิจกรรมอื่ น ๆ คุณค่ าของประเพณี ๒ ศาสนา ในฐานะเป็ นสิ่งช่วยลดปัญหา