Page 88 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๔
บทสรุ ป
จากการศึ กษาในหัวข้อประเพณี ๒ ศาสนา : สายใยแห่ งความสัมพันธ์ของคนไทยพุ ทธ –
ไทยมุสลิ ม ตําบลตะโหมด อําเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง สามารถสรุ ปเป็ นประเด็นสําคัญได้ดังนี้
ประเด็ นเกี่ยวกั บการก่อเกิดและการคงอยู่ของประเพณี ๒ ศาสนานั้ น พบว่า การก่ อเกิด
ของประเพณี ๒ ศาสนาเกิดขึ้ นจากความเชื่อดั้ งเดิมของชุ มชนคื อความเชื่อเรื่ องผีบรรพบุ รุ ษ ที่ทั้ง
ผู ้คนที่นับถือทั้งศาสนาพุ ทธและศาสนาอิสลามมีความเชื่ อเรื่ องนี้ ในลักษณะที่ใกล้เคียงกัน อีกทั้ง
บรรพบุ รุษของคนทั้ งสองศาสนาในตะโหมดย ังใช้พื ้นที่ ฝังศพที่เดี ยวกัน คื อ ควนโต๊ะละหมาด ทํา
ให้ ส่ งผลถึ งการจัดงานประเพณี ๒ ศาสนาได้ การใช้สถานที่ ควนโต๊ะละหมาดเป็ นที่ จัดงาน
ประเพณี นับเป็ นประเด็ นสําคัญของการเกิดขึ้ นของประเพณี ๒ ศาสนา เพราะความเชื่ อว่าบรรพ
บุ รุษของคนทั้งสองศาสนาถู กฝังอยู ่ ที่ นี่ สืบเนื่ องจากคนทั้ งสองศาสนาในตะโหมดต่ างมีความเชื่อ
เรื่ องผี บรรพบุรุ ษเป็ นทุ นเดิ มอยู่ แล้ว รวมทั้ งการที่ เนิ นควนโต๊ะละหมาดกลายเป็ นสั ญลักษณ์
ร่ วมกันของคนทั้งสองศาสนาในฐานะที่ เป็ นพื้นที่ ฝังศพของชุมชน ทําให้ชาวบ้านใช้พื ้นที่ ดังกล่าว
เป็ นสถานที่ ร่ วมกันจัดงานประเพณี ๒ ศาสนาเพื่ อแสดงออกถึงความกตั ญ�ู รู้ คุณที่ คนในรุ่ น
ปั จจุบันมีต่ อบรรพบุรุษ นอกจากควนโต๊ะละหมาดได้กลายเป็ นพื้นที่ ร่วมกันของคนทั้ งสองศาสนา
แล้วพื้ นที่นี้ ย ังเป็ นสัญลักษณ์ในเชิงของความร่ วมมื อเพื่อรักษาธรรมชาติ และกลายเป็ นสัญลักษณ์
ในการเป็ นขอบเขตว่าเมื่อใครเดิ นทางเข้ามาผ่านควนโต๊ะละหมาดแล้วแสดงว่าได้เข้าสู ่ชุ มชนตะ
โหมดโดยสมบูรณ์แล้ว เมื่อเดินทางผ่านพื้ นที่นี้ ก็จะต้องแสดงความเคารพโดยวิธีการที่แตกต่างกัน
เช่ น ยกมือไหว้ บีบแตรรถยนต์ เป็ นต้น
นอกจากนี้ เมื่อมี การศึกษาเกี่ ยวกับระบบความสัมพันธ์ของคนในตะโหมดพบว่า ระบบ
เครื อญาติของชาวบ้านสามารถแบ่งได้เป็ นสองกลุ่มตามความเชื่ อของการนับถื อศาสนา คือ ศาสนา
พุทธและศาสนาอิ สลาม แต่รากฐานแล้วทั้ งสองกลุ่ มเป็ นเครื อญาติ กันและมี ความเชื่ อเรื่ อง
ประวัติ ศาสตร์ ของชุมชนร่ วมกัน
ในช่ วงแรกของการจัดงานย ังไม่ได้ใช้ชื่ อว่าประเพณี ๒ ศาสนา แต่เป็ นลักษณะของการ
ทําบุญร่ วมกันของคนทั้งสองศาสนาเพื่อแสดงความเคารพต่อบรรพบุ รุษโดยใช้สถานที่เดียวกันคือ
ควนโต๊ ะละหมาด ก่อนที่จะเรียกชื่ อประเพณี ๒ ศาสนานั้นชาวบ้านเรี ยกงานนี้ ว่า “ทําบุญบนควน”
ซึ่ งทั้งชาวบ้านที่นับถือศาสนาพุทธและอิ สลาม ก็จะมาร่ วมกันทําบุญในช่วงวันว่ าง (สงกรานต์)
อย่ างพร้ อมเพรี ยงกัน หลังจากกระแสของสั งคมได้ ให้ความสําคัญกับชุ มชน ถื อว่าชุ มชนคื อ
จุดเริ ่ มต้นของการพัฒนาประเทศ หน่ วยงานต่ าง ๆ ได้ให้ ความสําคัญกับชุ มชน กระแสชุมชน
กลายเป็ นกระแสหลักของการพัฒนา ชุมชนต่าง ๆ จึงพยายามสร้ างตัวตนของตนเองขึ้ นมา ชุมชน
ตะโหมดได้เลือกเอาประเพณี ๒ ศาสนาเป็ นสิ่ งหนึ่ งในการสร้ างตัวตนให้เป็ นที่ รับรู ้ สู่ ภายนอก