๘๔
ความขั
ดแย ้
งในชุ
มชน โดยเฉพาะปั
ญหาความขั
ดแย ้
งระหว่
างชาวบ้
านที่
นั
บถื
อศาสนาต่
างกั
น และ
คุ
ณค่
าของประเพณี
๒ ศาสนา ในส่
วนที่
ช่
วยให้
ชุ
มชนตะโหมดเกิ
ดความเข้
มแข็
ง
กล่
าวโดยสรุ
ปได้
ว่
าประเพณี
๒ ศาสนา เป็
นสิ
่
งที่
ชาวบ้
านในตะโหมดร่
วมมื
อกั
นจั
ดขึ
้
น
เป็
นความร่
วมมื
อกั
นของชาวบ้
านที่
นั
บถื
อศาสนาต่
างกั
น เป็
นประเพณี
ที่
ส่
งผลให้
คนในตะโหมดที่
นั
บถื
อศาสนาต่
างกั
นสามารถอาศั
ยอยู
่
ร่
วมกั
นได้
อย่
างสั
นติ
สุ
ข ท่
ามกลางสถานการณ์
ความขั
ดแย ้
ง
ของบ้
านเมื
องที่
เป็
นอยู
่
ในขณะนี
้
อย่
างไรก็
ตามในปั
จจุ
บั
นชาวตะโหมดที่
นั
บถื
อศาสนาอิ
สลามให้
ความสํ
าคั
ญกั
บประเพณี
๒ ศาสนาน้
อยลง สั
งเกตได้
จากการไปร่
วมงานของมุ
สลิ
มรุ ่
นใหม่
ๆ ในตะ
โหมดที่
มี
เพี
ยงส่
วนน้
อยเท่
านั
้
น ทั
้
งนี
้
เพราะความเชื่
อเรื่
องมุ
สลิ
มบริ
สุ
ทธิ
์
ที่
แพร่
ขยายเข้
ามาในตะ
โหมดและตี
ความว่
าการเข้
าไปมี
ส่
วนร่
วมในกิ
จกรรมทางศาสนากั
บศาสนาอื่
นเป็
นสิ
่
งไม่
ถู
กต้
อง
สถานการณ์
ดั
งกล่
าวทํ
าให้
เอกลั
กษณ์
ของชุ
มชนตะโหมดในเรื่
องการจั
ดประเพณี
๒ ศาสนาจึ
งมี
แนวโน้
มว่
าจะลดความสํ
าคั
ญลง เป็
นหน้
าที่
ของชาวตะโหมดและองค์
กรภายนอกที่
เกี่
ยวข้
อง
จะต้
องใช้
ความพยายามในการรั
กษาเอกลั
กษณ์
ของชุ
มชนให้
คงอยู
่
สื
บต่
อไปในอนาคต