๗๐
พระสงฆ์
และผู
้
นํ
าศาสนาอิ
สลามประกอบพิ
ธี
ทางศาสนาร่
วมกั
น
๓
.
กิ
จกรรมอื่
น ๆ ในงานประเพณี
เมื่
อเสร็
จสิ
้
นพิ
ธี
ทางศาสนาของทั
้
งสองศาสนาแล้
วประมาณก่
อนเที่
ยงวั
น พระสงฆ์
และผู
้
นํ
าทางศาสนาอิ
สลามก็
จะทยอยกลั
บวั
ดและกลั
บบ้
านของตนเอง ชาวบ้
านทั
้
งไทยพุ
ทธและ
มุ
สลิ
มบางส่
วนก็
จะร่
วมกั
นรั
บประทานอาหารเที่
ยงร่
วมกั
นที่
ควนโต๊
ะละหมาด ขณะที่
บางส่
วน
ทยอยกั
นกลั
บบ้
าน หรื
อทํ
ากิ
จกรรมอย่
างอื่
น เพราะในงานนี
้
จะมี
การขายของพื
้
นบ้
าน เช่
น ขนมจี
น
ขนมอื่
น ๆ (ใกล้
เคี
ยงกั
บงานวั
ดทั ่
วไปในปั
จจุ
บั
น)
นอกจากนั
้
นก็
จะมี
การแสดงรื่
นเริ
งที่
เป็
น
เอกลั
กษณ์
ของภาคใต้
ได้
แก่
มโนราห์
โดยเฉพาะเมื่
อมี
การบนบานไว้
ชาวบ้
านผู
้
ที่
บนบานไว้
ก็
จะถื
อ
โอกาสวั
นประเพณี
๒ ศาสนา มาแก้
บนในงานประเพณี
นี
้
ด้
วย ประมาณ ๑๖ นาฬิ
กาชาวบ้
านก็
จะ
ทยอยกั
นกลั
บบ้
านของตั
วเองจนเกื
อบหมด ที่
เหลื
ออยู ่
ก็
จะเป็
นแม่
ค้
าที่
มาขายของและกรรมการของ
สภาลานวั
ดตะโหมดที่
ต้
องเก็
บกวาดสถานที่
คุ
ณค่
าและความสํ
าคั
ญของประเพณี
๒ ศาสนา
การทํ
าความเข้
าใจในประเด็
นนี
้
ผู
้
วิ
จั
ยจะกล่
าวถึ
งคุ
ณค่
าและความสํ
าคั
ญของประเพณี
๒
ศาสนา โดยจะกล่
าวถึ
งคุ
ณค่
าของประเพณี
๒ ศาสนาในสามประเด็
น คื
อ
ประเด็
นแรก
คุ
ณค่
าของ
ประเพณี
๒ ศาสนาในฐานะที่
เป็
นสิ
่
งสร้
างอั
ตลั
กษณ์
ให้
กั
บชุ
มชนตะโหมด ซึ
่
งนอกจากประเพณี
๒
ศาสนาที่
เป็
นอั
ตลั
กษณ์
ของชุ
มชนแล้
ว ประเพณี
นี
้
ย ั
งเป็
นเครื่
องมื
อนํ
าไปสู
่
การร่
วมมื
อกั
นของคนใน
ชุ
มชนตะโหมดและนํ
าไปสู
่
กิ
จกรรมที่
สํ
าคั
ญอื่
น ๆ ที่
ชาวตะโหมดร่
วมมื
อกั
นทํ
าขึ
้
น เช่
น การจั
ดงาน
ประเพณี
ย ้
อนยุ
ค การทํ
าให้
ตะโหมดกลายเป็
นแหล่
งเรี
ยนรู
้
เรื่
องทรั
พยากรธรรมชาติ
วั
ฒนธรรม การ
ทํ
าธนาคารนํ
้
า การจั
ดทํ
าป่
าชุ
มชนเขาหั
วช้
าง การรวมตั
วของชาวตะโหมดในการทํ
ากิ
จกรรมอื่
น ๆ
ประเด็
นที่
สอง
จะกล่
าวถึ
งคุ
ณค่
าของประเพณี
๒ ศาสนา ในฐานะเป็
นสิ ่
งช่
วยลดปั
ญหาความ
ขั
ดแย ้
งในชุ
มชน โดยเฉพาะปั
ญหาความขั
ดแย ้
งระหว่
างชาวบ้
านที่
นั
บถื
อศาสนาต่
างกั
น
ประเด็
นที่