Page 64 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๘
ศูนย์กลางในการพบปะพูดคุยของชุมชนและบุคคลภายนอก นอกจากบทบาทหลักในการเผยแผ่
หลักธรรม ย ังอุทิ ศตนเพื่อให้เกิ ดกิจกรรมต่าง ๆ โดยร่ วมกับผู้ นําอาวุโสในชุมชน ก่อให้เกิดสภาลาน
วัดตะโหมดขึ้ น ในปี ๒๕๓๘ ประกอบด้วยองค์กรย่อย อยู่ ๓ องค์กรด้วยกัน คือองค์กรชาวบ้าน
องค์ กรทางศาสนาและองค์กรทางราชการ สภาลานวัดตะโหมดจึงเป็ นแหล่ งช่ วยเหลื อและ
สนับสนุ นการพัฒนาชุ มชนตะโหมดในทุ ก ๆ ด้าน โดยมีทั้ งหน่วยงานราชการและเอกชน ตลอดจน
สถาบั นการศึ กษาระดั บต่ าง ๆ เข้ามาร่ วมพบปะพู ดคุย นอกจากนี้ สภาลานวั ดตะโหมดมี
วัตถุประสงค์ที่ จะรักษาและส่ งเสริ มการศึกษา ศาสนา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ที่ดี งาม
ของท้องถิ ่น และเพื่อนําภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาความเป็ นอยู่ให้มีคุณภาพมาก
ยิ ่งขึ้ น การดําเนิ นงานของสภาลานวัดได้แบ่งออกเป็ น ๔ ฝ่ ายด้วยกั น คือ ฝ่ ายสังคม ฝ่ ายการศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม ฝ่ ายเศรษฐกิจและฝ่ ายทรัพยากรธรรมชาติ สิ่ งแวดล้อมและการท่องเที่ยว
กิ จกรรมเด่ น ๆ ที่ ทางสภาลานวัดตะโหมดได้ร่ วมดําเนิ นการ คือ ได้จุ ดประกายทาง
ความคิดและเป็ นที่ ปรึ กษาในการดูแลจัดการป่ าในรูปของ “ป่ าชุ มชน (community forest)” ในเขต
ป่ าชุมชนเขาหัวช้าง ซึ่ งอยู่ในเขตบ้านป่ าพงศ์ หมู ่ที่ ๙ ตําบลตะโหมด รวมพื้นที่ ประมาณ ๒,๐๐๐ ไร่
และย ังได้ จุดประกายเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรนํ้ าภายในชุ มชนตะโหมด ก่อให้เกิ ดการทํ า
“ธนาคารนํ้ า (water bank)” เพื่ อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนนํ้ าในชุ มชน และแนวคิดดังกล่าวได้ขยาย
ไปย ังพื้ นที่ใกล้เคียงกันในบริเวณเทือกเขาบรรทัด นอกจากบทบาทด้านทรั พยากรธรรมชาติดังกล่าว
แล้ว ทางสภาลานวัดตะโหมดย ังเป็ นแกนกลางในการจัดกิ จกรรมในงานประเพณี ประจําปี ของ
ชุมชน ได้แก่ งานทําบุญขึ้นปี ใหม่และงานวันแม่ มีกิ จกรรมการปลูกต้นไม้ การนําผลไม้จากสวนมา
จัดจําหน่ ายให้กับผู้ บริ โภคโดยตรง นอกจากนี้ ย ังมีงานวันสงกรานต์หรื อเรี ยกกันว่ า “วันว่าง” มีการ
จัดแสดงย ้อนยุค รดนํ้ าผู ้อาวุโสในชุมชน และ จัดงานประเพณีสองศาสนา เป็ นการทําบุญระหว่าง
ชาวพุ ทธกับชาวมุสลิ มที่มีบรรพบุ รุ ษร่ วมกัน ณ ควนทวดโต๊ะละหมาด บริ เวณดังกล่ าวเป็ นทั้ ง
สถานที่ฌาปนกิ จศพของชาวพุทธและกุโบร์ของชาวมุสลิ ม ซึ่ งอยู่ในพื้นที่ ติดกัน ในวันงานประเพณี
สองศาสนา ศาสนิ กทั้ งไทยพุทธและมุสลิมจะนําอาหารคาวหวานที่ไม่ ผิดหลักศาสนาอิ สลามมา
ร่ วมกันทําบุญอุทิศส่ วนกุศลให้แก่ บรรพบุ รุษที่ ควนทวดโต๊ะละหมาด แต่ละศาสนาต่างทําพิธีตาม
ศาสนาของตน ซึ่ งชาวไทยมุสลิมได้มีการถวายอาหารแก่พระสงฆ์ด้วยเช่ นกัน พอทําบุญแล้วเสร็ จ
ชาวบ้านที่นับถื อทั้ งสองศาสนาจะมารับประทานอาหารร่วมกันบนควนศพทวดแห่ งนี้ โดยไม่มีการ
แบ่งแยกศาสนาระหว่างกัน
วัดตะโหมด จึงมี ความหมายสําหรั บคนในชุ มชนตะโหมดในสองลักษณะด้วยกัน คื อ
ประการแรกเป็ นความหมายในเชิงพื ้นที่ เนื่องจากวัดตั้งอยู ่ ใจกลางของชุ มชน จึงเป็ นสถานที่ นัดพบ
และเป็ นพื้ นที่แลกเปลี่ ยนเรี ยนรู ้ รวมไปถึ งเป็ นสถานที่ ในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ทั้ งกิ จกรรมทาง
ศาสนาและกิจกรรมอื่น ๆ ประการที่สอง มีความหมายในเชิงสัญลักษณ์ คือ เป็ นศูนย์รวมจิ ตใจ โดย
มีสภาลานวัดตะโหมด เป็ นองค์กรชุ มชนที่คอยเชื่อมประสานให้ เกิ ดกิจกรรมและความร่ วมมือ