Page 28 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๑
แตํอยํางไรก็ตาม ภายใต๎กรอบของแบบแผนคําประพันธ๑โบราณอยํางเครํงครั ด “อุชเชนี”
ได๎เสนอลักษณะสร๎างสรรค๑ใหมํบางประการ อันนับวําเป็นความโดดเดํนทางวรรณศิลป์ของกวีนิพนธ๑
ชุดนี้ คือ
๑.๑ การประยุกต์ ใช้ “กลบท”
ลักษณะที่ เป็นทํวงทํานองเฉพาะอีกประการหนึ่ งที่ทั้งนําสนใจ และทั้ งเป็นจุดเดํ นที่ทําให๎
กวีนิพนธ๑ของ ‚อุชเชนี ‛ เปี่ยมด๎วยความพ ริ้ งพรายไพเราะ ทั้งได๎ความจับใจ ตรึงอารมณ๑ ก็คือการนํา
รูปแบบของ “กลบท ” มาประยุกต๑ใช๎ ที่แม๎จะมิใชํการริเริ่มแตํก็ เป็นประดิษฐการในลักษณะการ
ประยุกต๑ใช๎ ใหมํที่ได๎ความเพริดพราวทั้งเสียงที่ไพเราะอํอนหวาน และทั้งรสของอารมณ๑ที่เข๎มลึกใน
อารมณ๑อยํางนําสนใจ ถือเป็นคุณลักษณะอันโดดเดํนอยํางมากของศิลปินแหํงชาติทํานนี้
กลบททั้งหมดที่ ‚อุ ชเชนี‛ นํามาใช๎ในงานนิพนธ๑ ได๎แกํ กลบทบัวบานกลี บขยาย กลบท
ธงนาริ้ว และ กลบทสิงโตเล่นหาง
การใช๎ กลบทบัวบานกลีบขยาย ของ ‚อุชเชนี ‛ สํวนหนึ่งเป็ นการใช๎ตามแบบแผนเดิม คือ
มีการซ้ําคําต๎นวรรคในแตํ ละวรรค ดังตัวอยําง
เจ้างาม พักตร๑ผํองเพียงบุ หลันฉาย
เจ้างามเนตรประหนึ่งนัยนาทราย เจ้างามขนงกํงละม๎ายคั นศรทรง
เจ้างามนาสายลดังกลขอ เจ้างาม สอเหมือนคอสุ วรรณหงส๑
เจ้างามกรรณกลกลีบบุษบง เจ้างาม วงวิลาสเรียบระเบี ยบไร
เจ้างามปรางเปลํงปลั่งเปรมปราโมทย๑ เจ้างาม โอษฐ๑แย๎ มยวนจิตนําพิสมัย
(พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล๎าเจ๎าอยูํหัว, ๒๕๑๓, หน๎า ๒๖๗-๒๖๘)
บทกวีบางเรื่อง “อุ ชเชนี” ใช๎ กลบทบั วบานกลีบขยาย ในบางบทบางตอน เชํน บทกวี จงรู้เถิด
นั่นแหละแก้วดวงแพรวพรรณ ใน ดาวผ่องนภาดิน
ตรงโคลนตมระทมคลุกทุกข๑ สะอื้น
ตรงผ๎ าผืนผุวิ่นสิ้นวาสนา
ตรงฝาแฝกแตกรอยเป็นร๎อยตา
ตรงหลั งคา จาก, กระดาษ, คาดวงยาง
ตรงเสียงเหํสุดแหบแนบลูกน๎อย
ตรงละห๎ อยตาโหยแห๎งโรยขวาง