Page 210 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๐๖
สองบทนี้มีจังหวะจะโคนและท่วงทํานองที่ เลื่อมล้ํากัน คําว่ า “มิ่งมิตร” สองคํานี้ไพเราะ
มาก และเห็นภาพด้วย “เธอมีสิ ทธิที่จะล่ องแม่น้ํารื่น” มีจังหวะจะโคน ไม่ มีสั มผัสใน เหมือน
นักเลงกลอนที่เคร่งฉันทลักษณ์แต่มีจังหวะ ไม่ ต้องใช้ความสามารถชั้นสู งนักแต่ต้องเป็นยอดกวี
เท่านั้นที่จะทําอย่างนี้ได้ ใช้ จังหวะโดยไม่ต้องใช้สั มผัสสระ เหมือนกับกลอนเสภาขุนช้างขุ นแผน
“เงยหน้าขึ้นเถิดเจ้าผิวเพื่ อน แก้มเปื้อ นมาจะเช็ดน้ําตาให้ ” ไม่มีสัมผัสคํ า มีสัมผั สคํานิดเดี ยว แต่
มันสัมผัสใจเต็มที่เลย อ่ านให้ถู กจังหวะจะสัมผัสใจ ได้ทั้งเสียงได้ทั้งจังหวะ กลอนของอุ ชเชนีเป็น
อย่างนี้เกือบทุกวรรค เปิดมาหน้าไหนก็ได้ ผมจะเปิดบทไหก็ได้ เช่ น
เค้านอนจมพรมหญ้ายอดขจี กลางแสงสีส่ องสาดกลาดแสวง
ระยิบเขาเศร้าเหลือเจือลมัย ดั่งเหล็กไคล้เขาช้ําระกําคน
เห็นมั้ยว่ามีจังหวะ นี่เป็ นความวิเศษของนักกลอนของอุชเชนี และเป็ นความวิเศษประการ
ที่ ๑ สําหรับความวิเศษประการที่ ๒ คื อให้จินตนาการ จินตนาการในที่นี้คือ ทุกคํา ทุกบทกวี ที่
ทุกคนเขียนมีจินตนาการทั้งนั้นแต่ที่ความวิเศษตรงที่ว่า อุชเชนีไม่ได้ใช้ คําที่ คนทั่ว ๆ ไปคุ้นชิน
กันแต่ จะใช้คําใหม่ ถึ งแม้จะมีความหมายเดิม แต่คําใหม่จะทําให้เราสะดุ ดคิดไม่ได้ฉวยใช้ไปตาม
ความหมายเดิม ๆ เช่น
มิ่งมิตร เธอมีสิ ทธิที่จะล่ องแม่น้ํารื่น
ที่จะบุกดงดํากลางค่ําคืน ที่จะชื่นใจหลายกับสายลม
คําว่า “ดงดํา” มีใครใช้บ้ าง มันมองเห็นภาพว่ามั นเป็นที่เปลี่ยว มืด น่ ากลัว แต่ยังกล้าที่ จะ
บุกดงดํากลางค่ําคืน คํ าว่า “ชื่นใจหลาย” คําว่า “โลมเรียวข้าว” มีใครใช้บ้างซึ่งเป็นคํ าง่าย ๆ และ
เห็นภาพว่าเพลงเกี่ ยวนั้นลู่ไล้ไปกับสายลม ซึ่ งทําให้ได้ความหมายที่กินความมากไปกว่าคํา
ธรรมดา ส่วนใหญ่เราจะใช้ “รวงข้าวเหลืองเป็นทองรองเรือง” คํ าว่า “เหม่อมองหญ้า” และคําว่ า
“โลกหมึ กมน” มีใครกล้าใช้คําเหล่านี้ บ้าง เพราะคนที่ใช้ ต้องมีจิ ตที่ประณีตและพิ ถีพิถั นถึงจะกล้า
ใช้ คําเหล่านี้ แต่สํ าหรับอุชเชนี แล้วมีคําเหล่ านี้ทั้งนั้นเลย เช่น
มิตรจ๋า เบื้องหน้าเราล้วนดาวเหนือ
แมกเมียงซุ่มครุมเครือ รีเหลือราวแรงลมลิ้ว
ขอให้อ่านทีละคําจะเห็นภาพ คํ าจีนพู ดว่า “ในกวีมีภาพ ในภาพมีกวี ” ต้นแบบของกวี คนนี้
ชื่อหว่างเหว่ย เป็นกวีที่ได้ชื่อว่าเขียนบทกวีในภาพ ผมอยากจะบอกว่ างานข องอุชเชนีไม่ได้เสพ
สังคมและยุ คสมัยหากสังคมและยุคสมัยต่างหากที่ เสพอุชเชนีให้ สร้างงานขึ้นมาท้าทายสังคมได้
ทุกยุคทุกสมัย ตรงนี้เป็ นความเด่นและความวิเศษของงานของอุชเชนี
ประเด็นสุดท้ายที่อยากจะพูดคือ สังคมไทยเป็นสังคมที่ ค่อนข้างพิกลพิ การตรงที่เป็ นสังคม
ที่กําลังปะทะกันระหว่างความเชื่อกับความคิด ความเชื่อนั้ นมีที่มาจากคําที่ ว่าเชื่อฟัง เพราะเป็น