Page 50 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๓๖
แนวคิดและปจจัยที่กอใหเกิดการแสดงออกทางดานการแสดงกลองไชยมงคล ศึกษาความคิด
รวบยอดและรูปแบบการแสดงกลองไชยมงคล ภายใตพุทธปรั ชญาที่วาดวยการ ฝกสติ ของ
พอครูมานพ ยาระณะ
ผลการวิจัยพบว า กลองไชยหรือกลองไชยมงคล เปนกลองสําคัญคูบ านคู เมืองของ
ลานนามาแต อดีตกาล พบหลักฐานปรากฏในวรรณกรรมล านนาหลายเรื่อง และเอกสาร
(ปบสา) ของวัดตางๆ
กระบวนการถ ายทอดความรู ดานการแสดงกลองไชยมงคล ของพ อครู มานพ
ยาระณะ ศิลป นแหงชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ชางฟอน) ป ๒๕๔๘ ไดศึกษาเลาเรี ยน
ความรูดานนี้มาจาก ครู บามหาวรรณ วัดแมจ อง อําเภอดอยสะเก็ด จั งหวัดเชียงใหม มี ๓
ขั้นตอนคื อ (๑) การรับเขาเป นศิ ษย (๒) การฝ กหั ดเบื้องต น การฝกเขามื อ การฝ กเขาไม
การฝกเขากลอง การออนหนากลอง (๓) การนํ าไปสู การแสดง ฝกทํ านองออกศึ ก ทํานอง
ชนะศึกหรือขอฝนแสนหา และทํานองแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ
แนวคิดและปจจัยที่ กอใหเกิดการแสดงออกทางดานการแสดงกลองไชยมงคลของ
พอครูมานพ ยาระณะ ไดรับอิทธิพลมาจากบิดาที่เปนนักดนตรี มารดาที่ เปนชางฟอน และ
ครูบามหาวรรณ วัดแม จอง ที่ บิดานําไปฝากตั วเปนลูกศิษย ซึ่งในระยะเวลาตอมาได รับการ
ถายทอดความรูการตี กลองไชยมงคล จากนั้นไดกลั บมาอยูบ านสันป าข อย ฝกชกมวยกั บ
ครูเณร พรอมกับหาประสบการณตรง โดยการขึ้ นชกมวยไทยในนามพันศักดิ์ ลูกชาวเหนือ
ตอมาเรียนเชิงหอก เชิงดาบจากครูคํา ขุ นพรม และเรียนฟอนสาวไหมแมงบง จากครูเผชิ ญ
สุวรรณรั งสี ดวยประสบการณ อั นหลากหลายของกระบวนการขั ดเกลาทางสั งคม ที่
หล อหลอมผานมาในชีวิต ในที่ สุดได สะทอนกลายมาเปนแนวคิ ดและเหตุป จจัยที่ก อใหเกิด
การแสดงออกทางดานการแสดงกลองไชยมงคลของพอครูมานพ ยาระณะ
ในสวนของความคิดรวบยอดและรูปแบบการแสดงกลองไชยมงคล ภายใต คาถา
ธรรมทางพุ ทธศาสนาดวยการฝ กสติของพอครู มานพ ยาระณะ พบวาเปนการแสดงเพื่ อ
ถวายเปนพุทธบู ชา เปนการสรางจิตใหเป นกุศล หรือสรางหนทางดีเพื่อนําไปสูความดี โดยใช
คําบริกรรมที่เปนคาถาธรรมในพุทธศาสนา มากําหนดสติสําทับลงไปบนเสียงกลองไชยมงคล
แสดงให เห็ นถึ งความยิ่ งใหญ แห งพลั งศรัทธา ที่ น อมคารวะบู ชาไปยั งพระพุ ทธคุ ณ
พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ อันเปนไตรสรณะที่มีความสมบูรณดีงาม และการใชคาถาธรรม
ในพระพุทธศาสนามากํ าหนดสติ เปนการอนุ รักษจารีตประเพณีที่ไดรับการถายทอดสืบสาน
มาจากครู บามหาวรรณ วั ดแมจ อง ซึ่งพ อครู มานพ ยาระณะ ได นํ ามาสืบสาน และ
การถายทอดใหแกศิษยอยางเครงครัด โดยเริ่มตั้งแตการฝกหัดเบื้องตน การฝ กเขามือ การฝก
เขาไม การฝกเขากลอง การออนหนากลอง มีการบริกรรมคาถาธรรมควบคูไปกั บการฝกนับ