Page 39 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๕
ผูนี้มีความชํ านาญเปนอยางมาก และเป นที่รักใครของเจาเมืองไดเกิดการชอบพอรักใครกับ
ลูกสาวเจาเมืองเขา จนในที่ สุดจึ งพากันหนีออกจากเมืองไป และเจาเมือง ๆ นี้ยั งมีที่ปรึกษาอยู
อีกคนหนึ่งชื่อว าปอเจ ในเมื่อลูกสาวไดหนีไปกับครูฝกทหาร เจาเมืองจึงไดมาปรึกษากับปอเจ
วาจะทําอยางไรดี ปอเจ มีความเสียดายในฝมือของครู ฝกทหารและลูกสาวเจาเมือง จึงคิดหา
วิธีที่จะใหครูฝกทหารและลูกสาวเจาเมืองกลับมาแตโดยดี จึงคิดหาอุบายโดยการใหครู
ฝกทหารบวชเปนลูกแกวเขาเมืองมา พรอมกับลู กสาวเจาเมืองก็ถือขันดอกไมมาสง พรอมกับ
ชาวบานดวย เมื่อคิดไดดังนี้แลวจึงไดสงสาสนไปหาลูกสาวและครูฝกทหาร ใหทําตามที่คิดไว
โดยการบวชลูกแกวและมีพิธีแหเขาเมืองมาดวย แตในการแห ลูกแกวในครั้งนั ้นยังไมมีกลองที่
จะใชตีรวมแหขบวน ปอเจจึงไดคิดทํากลองขึ้นมาแหรวมขบวนชนิดหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะเปน
กลองกนยาวคลายกลองแอว แตมีขนาดเล็ กกวาซึ่งสามารถใชสะพายบาตีได ใชตีรวมกับฉาบ
และโหมง ตอมาภายหลังจึงใหชื่อกลองชนิดนี้วา “กลองปูเจ” ตามชื่อของคนคิด
ตํานานพระพุทธเจ าหาพระองค หรือ ตํ านานธรรมกาเผือก
พระไชยวิ ทย ธั มมรโต วั ดทาทุ ม ตํ าบลสันพระเนตร อํ าเภอสันทราย จั งหวั ด
เชียงใหม (สัมภาษณ , ๒๐ กันยายน ๒๕๕๓) ไดเลาตํ านานธรรมกาเผื อก ซึ่งจะเกี่ ยวของ
อานิสงสของการจุดผางประทีปบูชา ดังนี้
“ในอดีตกาล ยั งมี แมกาเผือกตั วหนึ่งทํารั งอยูที่ ตนไมริมฝ งแมน้ําแหงหนึ่งใน
ปาหิมพานต แมกาเผือกไดออกไขไว ๕ ฟอง อยู มาวันหนึ่งแมกาเผือกไมอยู บังเอิญ
วันนั้นเกิดลมพายุใหญพัดรุนแรงจึงทําใหตนไมนั ้นหักโคนเปนเหตุ ใหไขทั้ ง ๕ ฟอง ถูก
น้ําพัดไปคนละทิศละทาง เมื่ อแมกาเผือกกลับมาไมพบรังของตัวเองเกิ ดความเสียใจ
อยางยิ่งจนขาดใจตาย จากนั ้นไดไปเกิดเปนผกาพรหมในชั ้นพรหม สวนไขทั้ง ๕ ฟอง
เมื่ อไหลไปแต ละทิ ศละทางด วยบุ ญบารมี พระโพธิ สั ตว ซึ่ งจะได ตรั สรู มาเป น
พระพุทธเจ าในกาลขางหนา จึงมีสัตวและคนนําไปเลี้ยง ดังนี้
๑. ไขฟองที่หนึ่ง แมไกนําไปเลี้ยง จึงไดเปนพระพุทธเจาพระนามวา
“กกุสันธะ”
๒. ไขฟองที่สอง แมนาคนําไปเลี้ยง จึงไดเปนพระพุทธเจาพระนามวา
“โกนาคมนะ”
๓. ไขฟองที่สาม แมเตานําไปเลี้ยง จึงไดเปนพระพุทธเจาพระนามวา
“กั สสปะ”