Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๓
ที่พื้นบานเรียกวา บวชลูกแกว ภาษาไทใหญจะเรียกวา ปอยสางลอง งานปอย และขบวนแห
ครัวทานต าง ๆ
กลองปูเจ เปนเครื่องดนตรีชนิดหนึ่ งของชาวไทใหญ การแสดงกลองปูเจมีความ
มุงหมายเพื่อความบันเทิ ง สนุกสนาน ที่สะทอนวิถีชีวิตของชาวลานนาที่มีมาแตครั้งอดีต โดย
กลองปูเจ จะมีวิธี การตีที่มีความสลั บซั บซอน(เทคนิ คชั้ นสูง) บางครั้ งก็ดําเนิ นตามจังหวะ
บางครั้งก็มีการลักจังหวะ บางครั้งก็ ตีเลียนแบบเปนเสียงนกยูง บางครั้งตีเลียนแบบเปนเสียง
นกปูติ๊ด บางครั้งก็ ตีเปนลักษณะคร่ําครวญความความรูสึก (ดิ๊วดิ๋ว ดิ๊ วดิ๋ว) ซึ่งวิธีการทั้งหมด
ลวนเป นความอิสระและความหลากหลายที่ ตองใชความสามารถเฉพาะตัวในการตี ใน
บางครั้ ง ฉาบ ก็เขามาร วมหยอกล อระคนเคลารุกเร าตอบโตกันในเชิงปฏิ ภาณไหวพริบ
เขาดวยกั นอยางออกรส โดยมี โหมง เปนผู คอยยืนคุ มจังหวะอย างมั่ นคง บนสัดส วนที่
แนนอนของการดําเนินไปแหงกระสวนจังหวะอันสงางาม
กลองปูเจนิยมใชประกอบการแสดงฟอนเจิง ฟอนดาบ การเตนนกกิ่งกะหลา เตนโต
๓. ตํานาน ชาดก คาถาธรรมในลานนา
ในการศึกษาเชิงประวัติศาสตร ตํานาน และชาดก เปนสิ่งสําคัญที่จะสะทอนใหเห็นวิถี
ชีวิ ตของผู คนในแตละพื้ นที่ ทั้งที่ เปนความคิด ความเชื่ อ วั ฒนธรรม ประเพณี ในดินแดน
ลานนามีตํ านานและชาดกเปนจํานวนมากที่มี คุณคาควรแกการนํ ามาศึกษา ผูวิจั ยจึ งไดนํา
ตํานาน ชาดก และคาถาธรรมตางๆที่เกี่ ยวของกับการศึกษาเรื่ ององคความรูศิลป นแห งชาติ
นายมานพ ยาระณะ มาเสนอไวโดยสังเขปดังนี้
ตํานานกลองไชยมงคล
พระนคร ปรังฤทธิ์ (๒๕๕๓ : ๑๒๔) ไดนําตํ านานกลองชัยมงคล ที่พอครูมานพ
ยาระณะ มักจะเลาขานใหกลุมลูกศิษยฟง เปนตํานานที่เลาสืบตอกันมาในทองถิ่น ซึ่งมีเนื้อหา
ที่แสดงใหเห็นถึง คติเกี่ยวกั บกลองที่มีพลานุ ภาพศักดิ์สิทธิ์ และมีความเกี่ยวของกับพระอินทร
บันทึกไวว า
เมื่อครั้ งอดีตกาลผานมา ยั งมียั กษ ตนหนึ่ง เปนผู มีตาทิพย สามารถมองเห็นทุ กสิ่งได
ตามปรารถนา เมื่อถึงวั นพระคราใด ก็จะมี ความตองการกินมนุ ษย จึงต องออกลากินมนุษย
วันพระละหนึ่งคนตลอดมา จนมนุ ษย ทั้งหลายตางพากั นเดือดร อนอยู อยางไม มี ความสุข
เต็มไปดวยความหวาดกลัว