Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๑
กลุมชาติ พันธุ ไท (ไทลื้อ ไทยวน ไทเขิน ไทใหญ ไทยอง ฯลฯ) นาจะมีกลองใช อยูกอนแลว
ดังจะสังเกตเห็ นได จากคําศัพทวา “กลอง” (อ านวา “กอง”) ซึ่งเป นคําศัพท พื้นฐานดั้งเดิ ม
มีใชอยางแพรหลายในกลุ มชาติพันธุไท มีลักษณะเป นคําโดด ที่บั ญญัติขึ้นใชตามลักษณะของ
เสี ยงที่ปรากฏ หรือเลียนแบบธรรมชาติของเสียงกลอง แต อาจจะออกสํ าเนี ยงแตกตางกั น
ตามความนิยมของแตละทองถิ่นอยูบาง (พระนคร ปรังฤทธิ์, ๒๕๕๓:๑๒๔)
กลองไชยมงคล เปนเครื่องดนตรี ชนิดหนึ่งที่มีบทบาทในอาณาจักรลานนาเมื่อครั้ ง
อดีต ดังมีการกล าวอางไว ในวรรณกรรมพื้นบานลานนาเรื่องคราวพรหมทั ต ฉบับวัดดวงดี
อําเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม (มณี พยอมยงค , ๒๕๑๙ : ๑๘๐) ความวา
“เบงทราแตรตรวจคลอง กลองไชย
สยงคลาดแคลงโครมไป ทั่วหลา
ขุนพัตจิ่ งกลับใจ คืนสู ตนเอ
มานั่งแฝงเฝาฟา หวานไหว ประหนมถวาย”
และในตํานานพื้ นบานลานนา(สงวน โชติสุขรัตน, ๒๕๑๕ : ๒๔๔) ไดกลาวถึงกลอง
ไชยมงคลความวา
“เจาขุนครามเขาตีทัพพระยาเบิกเปนศึกกระหนาบ รี้พลของพระยาเบิกไดยิน
เสี ยงกลองไชยและเสียงฆองกลองดั งมากนัก ก็ใหไปทู ลพระยาเบิกวาศึกขางหน าก็
หนักหนานัก”
จากความหมายในเนื้อหาขางบนในวรรณกรรมทั้ง ๒ เรื่อง จะเห็นวากลองไชย(นาจะ
หมายถึงกลองไชยมงคล) ใชเปนเครื่องมือที่ใชตีเปนอาณัติสัญญาณในราชการงานแผนดิน
วิธี การตี กลองไชยมงคล มี รูปแบบเฉพาะตั วที่น าสนใจ มี การตี ในทํานองต างๆ
ประกอบดวยทํ านองแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขั นธุ ทํานองออกศึก และทํ านองชนะศึกหรื อ
ฝนแสนหา
กลองบู ชา เป นเครื่องดนตรี ชนิดหนึ่ ง ที่ ใชตี เพื่อเป นอาณัติ สัญญาณในส วนที่
เกี่ยวของกับศาสนจักรที่มีอยูในอาณาจักรลานนา และเขาใจวานาจะที่มาจากกลองไชยมงคล