Page 34 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๐
“… พระเจาสามฝงแกน ไดใหเจาขุนแสงผูหลานไปตีเมืองยอง ซึ่งถูกพวกฮอ
ยึ ดครองไว เมื่ อขุนแสงขั บไล พวกฮ อออกไปแล ว ก็ รั้ งให พระยายองให รักษา
พระมหาธาตุจอมยองตามประเพณีที่ พระยาโศกราชไดตั้งไว วา เมืองยองเปนเมืองขา
พระธาตุ ไมตองไปเสี ยสวยแต อยางใด แตเมื่ อถึงปใหไปคารวะเจาขุนแสงซึ่งครอง
เมืองเชียงแสนและพระเจาสามฝ งแกนยังเมืองเชี ยงใหม และใหนําเอาชางฟอนหอก
ฟอนดาบ ลงไปฟอนถวายตอพระพักตรดวย และใหถือเปนประเพณีอยางนั้นตลอดมา
…”
สนั่น ธรรมธิ นักวิชาการมหาวิทยาลัยเชียงใหม ไดยกตัวอยางแม ทาเจิงหอกที่ปรากฏ
ในคัมภีรใบลาน เรื่องมหาชาติ กัณฑมหาราช จากวัดกูคํา อําเภอเมือง จังหวั ดนาน ในคัมภีร
ไดพู ดถึ งเชิงหอกตอนที่ พระยาสั ญชัยเตรี ยมเสนาอามาตย ข าทาสบริ วาร ไปรับพระยา
เวสสันตระ ที่เขาวงกต ไดกลาวถึงเชิงหอกวา (๒๕๓๗ : ๑๓)
“เชิงหอกอันนึ่งชื่อวาแม มอมเกี้ยวเกลา เสาโรงทอง เป นโคมคองหมากเตา
สามสุมเสาคระเชยชิดชอง นางเหยี้ยมปลองลงแทง ผาฟองฟนรีบรอน พอฟุ งเฟอง
หนอยสงวน เกล ากลางพนพวนสวักสวาด ชะดาแมมาดชุ มแสง ตามแหลวแมนเชิงถี่
ชองนางควี่ขะแจชํา พวกควรจําชาวมา ขุนใหมหมาเช็กคาย”
การนําฟอนหอกมาจัดแสดงก็คงมีที่ มาในลักษณะเดียวกันกับฟ อนดาบ แตกตางกั น
เพียงอาวุธที่ใชประกอบและกระบวนทาบางทาเทานั้น การแสดงฟอนหอกในปจจุบันมีไมมาก
นัก เนื่ องจากผู แสดงจะตองใชเวลาในการฝ กฝนใหเกิ ดความชํานาญเป นระยะเวลานาน
โดยเฉพาะอยางยิ่งการควงหอกโดยการไลไปตามนิ้วมือ และการพลิกหอกจะตองฝ กฝนอยาง
คลองแคล วจนดูเสมื อนวาหอกวิ่ งไปไดอยางมี ชีวิต และผู แสดงจะตองนําแมท าเจิงหอกมา
รายรําใหตอเนื่องสัมพันธกันอยางคลองแคลว จึงจะเกิดลีลาที่งดงาม ตื่นเตนเราใจ
กลองพื้นบานลานนา
กลอง นับเป นวัฒนธรรมด านดนตรีชนิ ดหนึ่ง ที่ ปรากฏในภู มิภาคแห งนี้ โดยทั่วไป
กลองมีรูปลักษณทรงกลม ทํ าดวยไมเนื้อแข็งและหุ มดวยหนังสั ตว กลองบางชนิดหุมหนั งดาน
เดียว กลองบางชนิดหุมหนังทั้ง ๒ ดาน เมื่ อตีหรือเคาะดวยมือหรือไม จะมีเสียงดังกังวานและ
ไพเราะ ตามคุณลักษณะของวัสดุที่ทําและขนาดของกลองนั ้น ๆ สันนิษฐานเบื้องตนวา บรรดา