Page 28 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๑๔
ประชันกันดวยกลองของวัดไหนจะดัง บางทีวัดเจาภาพที่ตั้งอยูนั้น วั ดอื่นมาเปนสิ่งที่
แปลกกวา พอกลองไหนที่ ดังกวานั ้น เสียงกลองอีกกลองหนึ่งมันจะไมดั ง มันจะแพเขา
ฉะนั้ นก็ ตองพยายามหาวิธี อยางไรว า กลองของเราจะมี เสี ยงดังใหคงอยู ไดที่ สุด
เหมือนกับที่เขาแขงในปจจุบั น เหมือนกับที่ เขาเอากลองหลวงไปแข งกันก็หาวากลอง
ไหนจะดังที่สุด ถาตีพรอมกันมันจะมีกลองอันหนึ่ง เรียกวามันจะสูบเอาเสียงกลองอื่ น
ไปทําใหกลองอื่นเสียงคอย
เรื่องเจิงในงานปอยหลวงมี มั นจะตองประกอบกับกลองดวย ถาวัดไหนแห
กลองตึ่งโนงใหเขาฟอน มั นจะไมเจิง เพราะวามันเป นลีลาที่ออนช อย พอวัดไหนที่ มี
กลองปูเจ กลองมองเซิง พวกนั้นก็มีความคึกคะนองในจิตใจ สวนมากจะกินเหลาไป
ดวย แลวเรียกอาการวาครูขึ้น ก็จะตบมะผาบ ฟอนเจิง เปนการอวดตัวดวย อวดให
สาว ๆ ดูดวยวา ตัวเองมีความสามารถอย างไร เพราะวาวัดมั นเปนสถานที่ เลือกคูไป
โดยปริยายดวย คนจะมารวมกันที่วัดเป นจํานวนมาก ใครมีความสามารถอยางใดก็จะ
ไดแสดงออกอยางนั้น
สวนฟอนดาบนาน ๆ จะฟอนสักทีหนึ่งเพราะมั นเปนอาวุธ แตเดิมนั้นทาฟอน
ดาบมันเปนการขมขวัญศัตรู ตอนหลั งเมื่อไมมีศัตรู ไมรูวาจะไปขมขวัญใคร ก็เอามา
แสดงอวดกันให คนดูในงาน เดิมมีฟอนเล็บอยางเดียว แลวไมมี คูไมตองเขาแถว ใคร
อยากจะฟอนก็ ฟอนไดเลยแลวก็ ไม มีทารําโดยเฉพาะ คื อมันเข ากับจังหวะกลอง ก็
สามารถฟอนได ใครจะบิดบัวบาน ใครจะทากังหั น หรือนกตากปก ก็ได หั ววัดหนึ่งจะ
มีช างฟอนมาประมาณ ๒ – ๓ คน เท านั้น คื อต องสวยที่ สุด ฟอนดีที่ สุ ด เครื่อง
แตงกายไมมีเยอะถึงขนาดนี้ เครื่องแตงกายทางวัดเปนผูจัดหาให แตตอนหลังพระราช
ชายาเจาดารารัศมี ทานเสด็จฯ กลั บมาอยูเชียงใหม ทานจะฟ นฟูในเรื่องใหช างฟอน
สวมเสื้อ แตกอนยังไมสวมเสื้อ สวมแตสไบ ตอนหลังถึงสวมเสื้อ
งานปอยเปนเวที แตไม ไดสรางเวที แสดงที่ พื้น เฉพาะกลางวัน งานปอยเป น
จุดศูนยรวมของชางฟ อน เมื่อขบวนมาถึง ในวัดนั้นจะมีชางฟอนออกมาฟอนรับ เราก็
ฟอนไป เขาก็ฟอนรับ แล วก็ตามกันเข าไป เรียกวา “ฟอนรั บของวัด” วัดเจ าภาพ
จะตองฟอนรับ สวนมากเปนฟอนเล็บ ฟอนเปนพุทธบูชา หนาวิหาร หนาพระประธาน
ตรงลานวัดไหนมีลานกว าง ๆ หนาวิหาร คนก็ ลอมมุ งดู ใครจะตบมะผาบ ฟ อนเจิ ง
ฟอนดาบก็ฟอนไป แลวก็ไมมีมหรสพอั นใด ฟอนจบแลวจึงเข าไปปะรําพิธี พอเข าไป
ปะรําพิธี ตอนนี้ ก็ขึ้ นตี กลอง ทางวั ดที่มี หอกลองหรือมี กลองไว ที่ ศาลาก็ตามก็ จะ
ตีกลอง”