Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๑๕
จากสภาพโครงสร างทางสังคมของล านนา ซึ่งมี ความหลากหลายทางชาติพันธุ การ
ถือมั่นในประเพณี ที่ปฏิบั ติสืบตอกันมาจากรุนสูรุนอยางเขมแข็ง ทําใหศิลปะการแสดงพื้นบาน
ลานนาที่เขาไปเปนสวนหนึ่ งของประเพณีตาง ๆ มีอัตลักษณที่โดดเดน แตกตางไปจากภูมิภาค
อื่นอยางชัดเจน
๒. ศิลปะการแสดงพื้นบานลานนา
ศิลปะการแสดงพื้นบานลานนา เขาใจว าไดรับอิทธิพลมาจากวิถีทางในการดํารงชีวิต
ที่มั กจะเกี่ยวเนื่องกั บศาสนา ผี และธรรมชาติที่ อยูรายรอบกลุมชาติ พันธุ ตาง ๆ ในลานนา
ศิลปะการแสดงนาฏศิลป และดนตรี พื้นบานโดยทั่ วไปมักจะมีลั กษณะสั้น ๆ ง าย ๆ และ
ไม ซับซ อนแตกตางกันออกไปตามกลุ มชาติพั นธุ แตแฝงไปดวยความออนช อย ออนหวาน
แสดงอัตลักษณทางวัฒนธรรมลานนาอยางเดนชัด
ในสมั ยของเจากาวิ โลรสสุ ริ ยวงศ (พ.ศ.๒๓๙๙ – ๒๔๑๓) และสมั ยของพระเจา
อินทวิ ชยานนท (พ.ศ.๒๔๑๖ – ๒๔๓๙) ศิ ลปะการแสดงนาฏศิลปและดนตรี แบบราชสํ านัก
กรุงเทพฯ ไดเขามามีบทบาทและไดรับการอุ ปถัมภจากบรรดาเจานายลานนา เรื่อยมาจนถึ ง
สมัยที่พระราชายาเจาดารารัศมีได เสด็จขึ้นมาประทั บอยางถาวรยั งนครเชียงใหม ก็ ยิ่งทําให
การดนตรีนาฏศิ ลปทั้ งแบบราชสํ านั ก และแบบพื้นเมื องได รับการพั ฒนาขึ้ นอยางมาก
ศิลปะการแสดงพื้นบานลานนาในปจจุบัน จึงมีทั้ งนาฏศิลปและดนตรีที่มีลั กษณะเปนรูปแบบ
ของราชสํานัก และรู ปแบบพื้นบ าน พื้นเมือง ที่เกี่ยวโยงกับวิ ถีชีวิต พิธี กรรม ศาสนา และ
สถาบันกษัตริ ย รวมทั้ งมี ลักษณะแตกตางกั นไปตามกลุ มชาติพันธุ ตางๆ และผสมผสาน
กลมกลืนกันไปในความหลากหลายของกลุมชาติพันธุเหลานั ้น และอาจสรุปไดดังนี้
วงดนตรีพื้นเมือง(วงดนตรีพื้นบาน) และเครื่องดนตรี ไดแก
๑. วงตึ่งโนง ประกอบดวย กลองแอว กลองตะโลดโปด โหมง หุย ฉาบ
แนใหญ(แนหลวง) แนนอย
๒. วงเตงถิ้งหรือวงปาดกอง ประกอบดวย ระนาดเอก(ปาดเอก) ระนาดทุม
(ปาดทุม) กลองเตงถิ้ง กลองโปงโปง แนนอย แนหลวง
๓. วงปจุม ประกอบดวย ปกลาง ปกอย ปเล็ก ซึงลูกสี่
๔. วงสะลอซอปน (น าน) ประกอบดวย ปนลูกสี่ สะลอลูกสี่
๕. วงซึง สะลอ (เชียงใหม) ประกอบดวย สะลอลูกสาม สะลอลูกสี่