Page 27 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลป นแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๑๓
ครัวทาน) สวนฟอนอยางอื่น เชน ฟ อนเงี้ยว ฟอนเจิง จะฟอนในบริเวณที่ มีคนหนาแนน อยาง
บริเวณประตูวัดกอนที่เคลื่อนจะเขาไปในวั ดหรือลานวัด
นอกจากนี้ยังมี ประเพณีทําบุญเมือง ประเพณีสืบชะตา ประเพณีเลี้ยงผีปูยา ประเพณี
ฟอนผีมดผีเม็ง ประเพณีทานขันขาว ประเพณีตานกวยสลาก ประเพณีบายศรีสูขวัญ ฯลฯ ซึ่ ง
เปนประเพณี ที่ชาวล านนาใหความสํ าคัญ และมี การปฏิบัติ สืบทอดกันมาเป นเวลายาวนาน
จากรุนสูรุนมาจนถึงปจจุบัน และดวยเหตุที่ชาวลานนาประกอบไปดวยกลุ มชนตางๆ ซึ่งลวนมี
แบบแผนทางวัฒนธรรม ประเพณี และวิถี ชีวิตเป นแบบฉบับของตนเอง ในประเพณี ตาง ๆ
ดังกลาว จึงจัดให มีมหรสพสมโภชอย างหลากหลาย และกลายเปนเวทีที่ชาวลานนาไดแสดง
ฝมือ ประกวด ประชัน ขั นแขงกันดวย
พระครูอดุลสี ลกิตติ์ เจาอาวาสวัดธาตุคํ า อําเภอเมือง จังหวั ดเชียงใหม (สั มภาษณ,
๑๔ กันยายน ๒๕๕๓) ไดเล าถึงความสัมพั นธระหว างประเพณี กับศิลปะการแสดงพื้นบ าน
ลานนา โดยเฉพาะที่เกี่ ยวของกับประเพณีปอยหลวง ไววา
“งานปอยเปนเวทีที่ สําคัญ ทั้งของเจ าภาพที่จั ดงานปอย และที่เรี ยกวากลุม
“หัววัด” กลุ มหัววัดก็คือละแวกวัดที่เราคุนเคย และผูไดนิ มนตเขามาจัดตนครัวทาน
การจั ดตนครั วทานเสร็จเรี ยบรอยแลวก็ จะนํ ามาถวาย ก็จะมี การตีกลองตึ่ งโนง
สําหรับฟ อนเล็บเปนส วนมาก ประมาณ ๗๐ – ๘๐ % ตอมาก็ มีชนหลายเผา พวก
ไทใหญ มี กลอง ๒ ชนิด คือ กลองปูเจ กับกลองมองเซิง ถาหากว าศรัทธาวัดใดเป น
พวกไทใหญหรือมี สวนผสมไทลื้อ ไทใหญ จะตีกลองมองเซิง แต กลองชัยหรือกลอง
บูชานี้จะตั้งอยู กับที่ ไมนําไปในขบวนแห และจะตีตอเมื่อเราไปถึงวัดกันแลว เราทําบุญ
เสร็จเรียบร อยแล ว แลวเราอยากจะตี เพื่ อประกาศแก เทพดาอารักษ ใหรับรู ในพิ ธี
ทําบุญของพวกเรา ก็ จะขึ้นตีในหอกลองของวัดนั้ น พอจบแลวก็ลงมาที่ มาทําบุญอีก
พอเสร็ จก็จะขึ้ นตี อยางนี้ ไมได มีการนําออกจากสถานที่ วัดไป ปหนี่ งวัดตาง ๆ จะมี
ปอยหลวงไมเยอะเทาปจจุบัน เพราะว าการกอสรางแตละถาวรวั ตถุตองอาศัยกํ าลัง
ญาติ โยมในถิ่นนั้น ไม ได มาจากถิ่ นอื่น คื อ ถาวรวัตถุ ของวัดไหนวั ดนั ้นก็ เปนผู นํา
ฉะนั้นบางวั ดทํ าเปนสิ บปจึงเสร็ จ แล วจึงฉลองด วยความยินดี ก็ไปบอกวัดต าง ๆ
มาร วมทําบุญ วั ดตาง ๆ พอไดขาวก็เตรียมกลอง กลองมีการทําหุมหนังกลองใหม
บาง ชักใหตึงแล วตีดูสัก ๔ – ๕ วัน ถามีช างฟอน ก็ตีเปนครึ่งเดือนเพราะว าตองฝก
ฟอนไปในตัวดวย แลวจึงพากันแหขบวนครัวทาน ก็ เปนการที่แสดงแลวเป นการอวด