Page 26 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๑๒
บริเวณหนาวิหารของวัดเจดียหลวง ใหประชาชนสักการบูชา และในชวงกลางคืนก็ จะมีมหรสพ
สมโภช
ประเพณียี่เปง หรือประเพณีลอยกระทง ในภาษาลานนา คําวา "ยี่" แปลวา สอง และ
คําว า "เปง" ตรงกั บคําว า "เพ็ญ" หรือพระจั นทรเต็ มดวง ซึ่งชาวลานนาจะนั บเดื อนทาง
จันทรคติเร็ วกวาไทยภาคกลาง ๒ เดือน ทําใหเดือนสิบสองของไทยภาคกลาง ตรงกับเดือนยี่
หรือเดือน ๒ ของลานนา ประเพณียี่เปงของลานนา นอกจากการลอยกระทงแลว ชาวลานนา
จะพากันไปถือศี ล ฟ งธรรม และทําบุญเลี้ยงพระ ฟงเทศนมหาชาติตามวัดวาอารามตาง ๆ มี
การจัดทําซุ มประตู ปา ประดั บตกแตงวั ด บานเรื อน และชักโคมยี่ เปงแบบต าง ๆ ขึ้นเป น
พุทธบูชา พอตกกลางคืนก็จะมีมหรสพและการละเลนมากมาย มีการจุดผางประทีปเพื่อบูชา
พระรัตนตรั ย และการจุดโคมลอยปลอยขึ้ นสูท องฟาเพื่ อบู ชาพระเกตุแกวจุ ฬามณี บน
สรวงสวรรคชั้นดาวดึงส
ประเพณีปใหมเมือง หรือ ประเพณี สงกรานต ชาวลานนาใหความสําคัญกับประเพณี
ปใหมเมืองมาก ในวันที่ ๑๓ เมษายน ซึ่งเปนวันแรกตามประเพณีเรียกวา วันสังขานตลอง ถือ
เปนวั นสิ้นสุดศั กราชเกา ในวั นนี้จะมี การทําความสะอาดป ดกวาดบานเรือน ชํ าระรางกาย
สระผม(สระเกลาดําหัว)ใหสะอาด มีการแหและสรงน้ํ าพระพุทธรูปสํ าคัญประจําเมือง วันที่
๑๔ เมษายน เรียกวา วันเนาวหรื อวันเนา จะเปนวันใหม ของป ถือวาเปนวั นสําคัญและเป น
มงคลแกชี วิต จะมี การเตรียมอาหารและสิ่งของต าง ๆ สําหรั บไปทํ าบุ ญที่วัดในวั นรุ งขึ้น
ตอนเย็ นมี การขนทรายเข าวัด เพื่ อถวายทานเจดีย ทราย วั นที่ ๑๕ เมษายน เรี ยกว า วัน
พญาวั น ช วงเชามีการทํ าบุญอุ ทิ ศสวนกุ ศลให กั บผู ลวงลับ ถวายช อตุ งและไม ค้ําตนโพธิ์
ตอนบายจะมีการนําเครื่องสักการะ รดน้ํ าดําหัวผูอาวุโสที่เคารพนับถือ เปนการขอขมาลาโทษ
(สูมาคาระวะ) ตอผูใหญ และตามวัดตาง ๆ จะจัดใหมีมหรสพสมโภชอย างครึกครื้น
ประเพณี ปอยหลวง เปนประเพณีเฉลิ มฉลองเสนาสนะที่สร างขึ้นในวัด เชน โบสถ
วิหาร ศาลาการเปรียญ กําแพงวัด หรือ กุฏิ เปนตน เพื่อถวายทานใหเปนสมบัติในพระศาสนา
ตอไป ที่เรียกวา ปอยหลวง เพราะเปนงานใหญ ที่ตองอาศัยความรวมมือจากบุคคลเปนจํานวน
มาก ระยะเวลาจัดงานประมาณ ๓ – ๕ วั น มีมหรสพสมโภชอยางครึ กครื้น มี การจั ดเลี้ยง
อาหารแก ผูมารวมงาน หัวใจสําคัญของประเพณีปอยหลวงคือการจัดตกแตง “ตนครั วทาน”
ของหัววัดตาง ๆ การแหตนครั วทานไปถวายวัด จะมีบรรยากาศที่สนุกสนานครึกครื้น มีการตี
กลอง ฆอง และฟอน ที่นิ ยมมาก คือฟอนเล็ บ (บางที ก็เรียกกันตามครัวทานที่ แหวาฟอนแห