Page 7 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

นั บตั้งแตํการรวมกลุํมเพื่อแสดงความเป็ นน้ําหนึ่งใจเดี ยวกัน รํวมคิด คือคิ ดที่จะให้ โดยยึดถือผลประโยชน์ของ
สํวนรวมเป็นหลัก รํวมทํา คือการทาตามศักยภาพ ใครควรอยูํบทบาทไหน แบํงหน๎าที่กันทํา และที่สําคัญคือการ
ทํางานบนฐานความรู๎ ต๎องศึกษาหรือปรึ กษาผู๎เชี่ ยวชาญ เพื่อสร๎ างมาตรฐานให๎ชุ มชน เชํน ในการปรับปรุ งด๎าน
กายภาพ มีที มสถาปนิกชุมชนเข๎ามาหนุนชํวยจัดทํา Master Plan โดยให๎เจ๎ าของบ๎านแตํละหลั งมีสํวนรํวมจั ดทํา
โดยรํวมกั นตัดสินใจวําสิ่งไหนควรทํ า สิ่งไหนไมํ ควรทํา เพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุ งอาคาร ซึ่ งชุมชน
จะต๎ องสืบสานเป็นมรดกของชุมชนตํอไป บทเรียนที่ ชุ มชนตลาดสามชุก ได๎จากการขับเคลื่ อนกิ จกรรมของ
ชุ มชนจนสามารถพลิกฟื้นตลาดที่ ซบเซามาเป็นตลาดที่เฟื่ องฟูได๎ สําเร็จนั้ น ไมํมีสูตรสํ าเร็จตายตั ว แตํเป็นการ
ทํางานอยํางมี เป้าหมาย เปรียบเสมือนการตํอภาพจิ๊กซอว์ เริ่ มจากสิ่งที่พอจะมองเห็นแล๎วคํอยๆ ตํ อเติมจนครบ
ประสบการณ์ที่ได๎ จากการดําเนินงานดังกลํ าวนั้นเป็นสิ่ งที่มีคํ า ไมํควรปลํอยให๎สู ญหายไปโดยเปลําประโยชน์
เพราะมี องค์ความรู๎แฝงอยูํมากมาย ซึ่งเป็นประโยชน์ตํ อชุมชนเอง และชุ มชนที่ประสบปัญหาคล๎ายคลึงกัน
ชุมชนตลาดสามชุกตระหนักดีถึงความสําคัญดังกลําว จึงได๎ดําเนิ นการศึกษาในครั้งนี้ และพบวําได๎
เกิดกระบวนการเรียนรู๎ใหมํ ขึ้นในชุ มชน พร๎อมกับได๎ “องค์ความรู้ใหม่” ซึ่ งพบวํา กระบวนการขับเคลื่อนที่ทํา
ให๎ชุ มชนสามารถพลิกฟื้นตลาดที่ซบเซา ให๎กลับมาเจริญรุํงเรืองได๎อีกครั้ งหนึ่งนั้ น ประกอบด๎วยกิจกรรม หลัก
๑๒ ขั้นตอน ดังนี้ ๑)สร๎างกลไก ๒) ศึกษาดูงาน ๓)รํวมเวทีสัมมนา ๔) วิเคราะห์ชุ มชน ๕) จัดเวที ประชาคม ๖)
วางแผนดําเนินการ ๗) เริ่มนําแผนมาปฏิบั ติ ๘) ขยายผลสูํกิจกรรมตํ อไป ๙) ขยายเครือขําย ๑๐) ขับเคลื่อน
อยําตํ อเนื่อง ๑๑) ติ ดตาม/ประเมินผล ๑๒) สรุปบทเรียน และเมื่อนําบทเรียนที่ ผํานมา เทียบกั บองค์ประกอบ
ของชุ มชนที่ประสบความสําเร็จ ในความหมายที่ ศาสตราจารย์ประเวศ วะสี ได๎ให๎ไว๎ ซึ่งประกอบไปด๎วย ๘
“ก” นั้นพบวํ า ชุ มชนตลาดสามชุกมีคุ ณสมบั ติ ครบทุกองค์ ประกอบ คื อ ๑) แกนนํ า ๒) กลุํมก๎อน ๓)
กั ลยาณมิตร ๔) กองทุน ๕) การบริหารจัดการ ๖) การเรี ยนรู๎ ๗) การสื่อสาร ๘) การสนับสนุน และยังพบวํา
ชุ มชนตลาดสามชุกสามารถตํ อยอด “ก” ที่ ๙ ได๎คือ “กระบวนการ” ดั งที่ปรากฏข๎างต๎น ซึ่งเป็นองค์ ความรู๎ใหมํ
ที่ได๎จากการศึกษาครั้ งนี้ นับได๎ วําชุมชนตลาดสามชุก ได๎ เพิ่มองค์ความรู๎เกี่ยวกับการพัฒนาชุมชนให๎ครบถ๎วน
สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์ตํ อการพัฒนาชุมชนและสังคมให๎เข๎มแข็งและยั่งยื นได๎อยํางแท๎จริง
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวั ฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก จ