Page 203 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒.๒ ภูมิปัญญา
ในยุครุํงเรื องนี้ ชุมชนตลาดสามชุก ได๎แสดงให๎เห็นถึงศั กยภาพในการสร๎างสรรค์สิ่งใหมํๆให๎กับ
ชุ มชน อยํางมากมาย ทั้งที่ เป็นรูปธรรมและนามธรรม ได๎แกํ การขยายตัวตลาดเพื่อรองรับการคมนาคมทางน้ําที่
เพิ่มขึ้น และสร๎างทําเรือเพิ่ มขึ้น การบริหารจัดการธุ รกิจสมัยใหมํ การคิดค๎นปรั บปรุงตํารั บอาหารใหมํๆ เพื่อขาย
ให๎กั บผู๎โดยสารที่ขึ้นจากทําเรือ แวะพักเพื่ อตํอรถโดยสารไปยั งที่ตํางๆ ซึ่งต๎ องแวะพักรับประทานอาหารที่ตลาด
สามชุก ทําให๎มีการแขํงขั นพัฒนารสชาติอาหารให๎ถูกปากลูกค๎า การประกอบอาหารถือเป็ นอาชีพหนึ่งที่ สําคัญที่
ได๎สืบสานเป็นมรดกตกทอดมาจนถึงปั จจุบัน
๓. ยุคซบเซา (ประมาณปี พ.ศ.๒๕๒๐ – พ.ศ. ๒๕๔๓)
ในยุคนี้เศรษฐกิ จของชุมชนตลาดสามชุ กลํมสลายลง คงเหลือแตํจิตวิญญาณ และอุดมการณ์
ของคนสามชุกที่อยูํในพื้นที่ ด๎วยจิตสํ านึกรักบ๎านเกิด ในผืนดินอันเป็นถิ่นกําเนิดที่อยูํอาศัย ถิ่ นทํามาหาเลี้ ยงชีพ
ที่บรรพชนได๎พากเพี ยรสร๎างเป็ นมรดกตกทอดมา ทําให๎คนในชุมชนตลาดสามชุก (ที่ ยังเหลืออยูํ ) ลุกขึ้นมาสู๎อีก
ครั้งหนึ่ง ประกอบกับถูกภัยตําง ๆ ที่คุกคามเข๎ามาซ้ําเติม ทั้งเรื่องของที่อยูํอาศัย การปรับปรุงถนน และการเกิ ด
ตลาดนัด จึงกลายเป็นฟางเส๎นสุ ดท๎ายที่ทําให๎ คนในชุมชนไมํอาจนิ่งเฉยอยูํได๎ อัตลักษณ์ ตัวตนของคนสามชุกที่
ไมํ ยอมจํานนตํอปัญหาก็ได๎ เริ่มกํ อตัวขึ้น โดยการจัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุรั กษ์ขึ้ น ซึ่งมี
เป้าหมายหลัก ๒ ประการ ประการแรกคือต๎องการฟื้นฟู เศรษฐกิจที่ตกต่ําจนถึงขีดสุด ประการที่ ๒ คือการ
คงไว๎ซึ่งอาคารไม๎เกํ าบริเวณซอย ๑ และซอย ๒ โดยการอนุรั กษ์ให๎เป็นแหลํงทํ องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และแหลํง
เรียนรู๎ ทางวัฒนธรรม แตํการจัดการกับปั ญหาดังกลําว เป็นเรื่องใหญํและดําเนินการได๎ยาก เนื่องจากชุ มชนยัง
มองไมํเห็นหนทาง แตํก็ ไมํละความพยายามยังคงเพี ยรพยายามตํอไป ด๎วยวิธี การขั้นพื้นฐานที่นิยมใช๎กั น คือการ
จัดประชุมซ้ําแล๎วซ้ําเลํา ก็ยังหาทางออกไมํได๎ แตํผลพลอยได๎จากการประชุมทําให๎มีการจัดงานอรํ อยดีที่สามชุ ก
ที่แสดงถึงภูมิปั ญญาด๎านอาหารของคนสามชุกที่ขึ้นชื่อในเวลาตํอมา
ในยามที่ตลาดสามชุกอยูํในสภาพซบเซานั้น จะพบวํ าการแสดงออกซึ่งจิตวิญญาณชุมชนคนรั กถิ่น
และอุดมการณ์เพื่ อสํวนรวมมิ ได๎หยุดไปด๎วย แตํยังคงเคลื่อนไหวอยํางตํอเนื่ อง กลุํมที่มีพลังขับเคลื่อนที่สําคัญ
ในยุคนั้นคือกลุํมพลั งหนุํม ที่ เกิดจากการรวมตั วกันของคนในวัยทํางาน ที่มีความคิดก๎าวหน๎าอาสาเข๎ามาทํ างาน
ด๎วยจิตที่เสียสละ ไมํหวังผลประโยชน์ตอบแทน ด๎วยอุ ดมการณ์ที่ต๎องการชํ วยเหลือสังคม เชํน การจัดเวรยาม
การศึ กษาภูมิหลังทางประวัติ ศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึ กษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๖๙