Page 204 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ผลัดเปลี่ยนกันดูแลตลาด เนื่องจากในชํวงเวลานั้ น เกิ ดอัคคีภัยบํ อยครั้ง การจัดกิ จกรรมตําง ๆ ในชุมชนหรือ
กรณีที่เกิ ดภาวะจําเป็นเรํงดํวน ที่ต๎ องการระดมความชํ วยเหลือ กลุํ มพลังหนุํมก็ จะเข๎าไปปฏิ บัติ การทันที สิ่ ง
เหลํานี้เป็นการแสดงออกซึ่งน้ํ าใจไมตรีของคนสามชุกที่มีให๎ กันมาโดยตลอด พร๎อมกับการทําหน๎าที่ “พลเมือง
ดี” ให๎กับสั งคมสํวนรวมด๎วย
สถาบันสําคั ญที่ทําให๎ชุ มชนตลาดสามชุกเกิดการรวมตัวทุกยุ คทุกสมัย คือความเคารพศรั ทธาใน
เจ๎ าพํอหลักเมืองสามชุ ก ซึ่ งเป็นสิ่งที่ชํ วยยึดโยงชุมชน ให๎อยูํ รํวมกั น ด๎วยผลประโยชน์สํวนรวมเป็ นที่ตั้ง ให๎
ความชํ วยเหลือพึ่ งพากั นในชุมชน ตามกําลั งความสามารถ ซึ่ งคติความเชื่อดั งกลํ าวแฝงไว๎ ด๎ วยนั ยของการ
จัดระบบทางสั งคมของชุมชน ซึ่ งชุ มชนจะอยูํ ยั่งยื นได๎คนในชุ มชนจะต๎ องมี ทั้ ง “ให๎ ” และ “รับ” ใน
ขณะเดียวกันชุมชนก็จะต๎องมีกลไกในการดูแลชุมชนด๎วยตนเอง โดยที่ขนบธรรมเนี ยมประเพณีที่ สืบทอดตํอกัน
มาได๎กํ าหนดให๎เป็นหน๎ าที่ของ “คณะกรรมการศาลเจ๎าพํ อหลักเมื อง” ซึ่ งเป็นผู๎ที่ เข๎ามาทํางานถวายเจ๎าพํอหลั ก
เมื อง ด๎วยความเสี ยสละ เพื่อให๎เจ๎าพํ อดลบันดาลให๎ชี วิตมีความสุข ความเจริญ ประสบความสําเร็จ สามารถ
ผํานพ๎ นอุปสรรค ตํ าง ๆ ไปได๎ด๎วยดี ประเพณีจึงกลายเป็นกติกาทางสั งคมในการอยูํรํ วมกัน เป็นความลึกล้ําทาง
โครงสร๎ างของชุ มชนชาวจีนที่ได๎ ปลู กฝั งถํายทอดกันมาหลายศตวรรษ ที่ แฝงนั ยให๎ชุ มชนปกครองกั นเอง
“คณะกรรมการศาลเจ๎ าพํอหลักเมื อง” ในแตํ ละชุมชนมี ที่ มาตํางกัน แตํ ที่ ตลาดสามชุกคํอนข๎ างจะเป็นระบบ
ประชาธิ ปไตย คื อเริ่มตั้ งแตํการอาสาสมัครเข๎ ามาทํางาน ตํอมาก็ มีการคั ดเลือกโดยชุมชน ผู๎ ที่ได๎คะแนนมาก
ที่ สุดก็จะได๎รั บการคัดเลือกลดหลั่ นกันไปตามลําดั บจนได๎จํานวนที่ต๎ องการ “ระบบคณะกรรมการศาลเจ๎าพํ อ
หลักเมือง” นี้แฝงด๎วยระบบคุ ณคํา คือ ต๎องเสียสละ ซื่อสัตย์ ทําประโยชน์ให๎กับสั งคม ฯลฯ ทําให๎คนสามชุ ก
สามารถคัดเลือกคนดีเข๎ามาทํางานให๎กับชุมชนได๎ถู กต๎อง
๔. ยุคฟื้นฟู (พ.ศ.๒๕๔๓ – พ.ศ. ๒๕๕๓) ทศวรรษแห่งการเปลี่ยนแปลง
นับวํ าเป็นชํวงเวลาที่สํ าคัญ ที่เกิดกระบวนการฟื้ นฟูของชุ มชนตลาดสามชุกและถือเป็นการเกิด
ใหมํ ของชุมชนตลาดสามชุก หลังจากที่ ได๎ผํานสั จธรรมของการ เกิดขึ้น (ยุ คบุกเบิ ก) ตั้งอยู่ (ยุครุํงเรือง) และ
ดับไป (ยุคซบเซา) ของความเจริญรุํงเรื องทางเศรษฐกิจที่ มาพร๎อมกับระบบทุนนิยม ปรากฏการณ์ลํ มสลายทาง
เศรษฐกิจที่กลําวมานี้เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วไปกับชุมชนตลาดเกําที่มีอายุ ใกล๎เคียงกับชุมชนตลาดสามชุก
ในลุํมน้ําทําจี น แตํชุมชนตลาดสามชุก สามารถพลิกฟื้นสถานะของตลาดเกําที่ตกต่ํ าถึงขี ดสุดให๎กลับมารุํงเรือง
การศึกษาภูมิหลั งทางประวัติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๗๐