Page 149 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

กลําวอีกนัยหนึ่งวําขณะที่รัฐใช๎วิธีสร๎างความกลัวและตลาดมุํงกระตุ๎ นความอยากหรือความโลภ
ประชาสังคมอาศัยแรงจู งใจที่ตํางออกไปได๎ แกํ ความไว๎วางใจซึ่งกันและกันอันจะนํ าไปสูํความรํ วมมือระหวําง
กั น ทั้งนี้ก็ โดยการเน๎นจุ ดรํวม (ได๎แกํ ประโยชน์สํ วนตัวหรือประโยชน์สํวนรวม) ยิ่ งกวําจะเน๎นความตํางไมํ วํา
จะเป็นความตํางทางเพศ ศาสนา ชาติ พั นธุ์ อาชีพหรือฐานะทางเศรษฐกิจ ตรงนี้ เองเป็นจุ ดตํางที่สํ าคัญระหวําง
ประชาสังคมกับแนวคิ ดอื่น เชํน ชาตินิ ยม ซึ่งเน๎นความขัดแย๎งระหวํางเชื้ อชาติหรือฐานะทางเศรษฐกิจโดยที่ทั้ง
สองแนวคิ ดหลั งนอกจากให๎ความสําคั ญกับรั ฐเหมือนกั นแล๎ว ยังพยายามทําให๎ เกิ ดความเป็นหนึ่ งเดียวกั น
(ทางเชื้อชาติและเศรษฐกิจ) มากกวําที่จะยอมรับความหลากหลายอยํางประชาสังคม
๔) ศักยภาพและบทบาทของปัจเจกชน
ปัจเจกชนในมุมมองของประชาสังคมเป็นผู๎ที่ เปี่ยมด๎วยศักยภาพและมี บทบาทสําคัญในฐานะ
ผู๎ดํ าเนินการ (Actor) แนวคิดนี้เชื่ อมั่นใน “พลเมืองที่แข็งขันเอาการเอางาน” (active citizen) ขวนขวายใสํใจใน
กิจการของสํวนรวม ตํางจากแนวคิ ดทั่วไปหรือวัฒนธรรมกระแสหลักที่มองวําประชาชนมี หน๎าที่เพี ยงออกเสียง
เลื อกตั้งและจํ ายภาษีก็ พอ สํ วนเรื่องการบริ หารบ๎านเมื องนั้ นปลํอยให๎เป็ นหน๎าที่ ของนักการเมื องที่ชนะการ
เลือกตั้ง
แนวคิดนี้เห็นวําประชาชนมีความสามารถในการคิดสร๎ างสรรค์และพึ่ งตนเองได๎ จึงไมํสมควร
งอมื องอเท๎าคอยรั บความชํวยเหลือจากรัฐอยํางเดี ยว ตรงกันข๎ามหากอยากได๎ อะไรก็ ควรลงมือด๎วยตนเองโดย
รํวมมื อกับผู๎ อื่นอยํางเสมอบําเสมอไหลํ พลเมืองในอุดมคติของประชาสังคมคือ ผู๎ ที่สามารถปกครองตนเองได๎ซึ่ง
หมายถึง “การมี สํวนรํวมอยํ างกระตือรือร๎นไมํยอมรับการกระทํ าของผู๎อื่นอยํางเชื่ องๆยึดมั่นในความดี รํวมและ
การปกป้องสิ ทธิของปัจเจกบุคคล”
๓.๖ แนวคิดเกี่ยวกับภาวะผู้นา
๓.๖.๑ แนวคิดเกี่ยวกับภาวะผู้นา
ได๎มีนั กวิชาการให๎ความหมายของภาวะผู๎นํ า ไว๎ดังนี้
กิติ ตยัคคานนท์ (๒๕๓๕) ได๎ให๎ความหมายวํา ภาวะผู๎นํา คือ ศิ ลปะหรือความสามารถของบุ คคล
หนึ่งที่จะจูงใจ หรือใช๎อิทธิพลตํ อบุคคลอื่น ไมํ วําจะเป็นผู๎รํวมงานหรือผู๎ใต๎ บังคับบัญชาในสถานการณ์ตํ างๆ เพื่อ
ปฏิบัติ การและอํานวยการ โดยใช๎กระบวนการสื่อความหมายหรือการติดตํอกั นและกัน ให๎รํวมใจกับตน
การศึกษาภูมิ หลังทางประวัติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๑๘