Page 129 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

 ปัจจั ยเสี่ยงตําง ๆ ที่มีผลตํอทุนทางสังคมโดยตรงและโดยอ๎อมยั งมีอยูํมาก เชํน แหลํง
อบายมุข สุ รา สิ่งเสพติดตําง ๆ ฯลฯ ทําให๎เกิดการบั่นทอนคุณคําของทุนทางสังคมลงถ๎าไมํมีการจัดการที่ดี พอ
โดยเฉพาะการสร๎างคํานิยมฟุ้งเฟ้อ บริโภคนิยม และความไมํภาคภูมิใจในความเป็นไทยและวั ฒนธรรมไทย
 ระบบอุปถัมภ์ ซึ่งเป็นระบบที่ฝังรากลึกในสังคมไทยมาช๎านานและนําไปสูํปัญหา
คอรัปชั่นและความขัดแย๎งของกลุํมคนตําง ๆ ที่แสวงหาความเป็นธรรม ในขณะเดียวกั น บทบาทภาคประชาชน
มีมากขึ้นตามลาดับจึงเป็นโอกาสที่จะปรั บทัศนคติ และพฤติกรรมของคนในสังคมเพื่อสร้ างทุนทางสังคมที่ดีต่อ
การพัฒนาขึ้นมา เช่น การรวมกลุ่มเพื่อประโยชน์ ส่วนรวม การปกป้ องคนดี เป็นต๎น
เมื่อประมวลสถานการณ์ การพัฒนาทุนทางสังคมและแนวทางการพัฒนาในอนาคตแล๎ว จะเห็นวํา
สังคมไทยมีทุนทางสั งคมที่เป็นจุดแข็งหลายประการ เชํน สถาบันพระมหากษั ตริย์ ผู๎ นํา ระบบเครือญาติ ความ
มีน้ํ าใจเอื้ออาทร ภู มิปัญญาและวั ฒนธรรมที่ดี งาม ฯลฯ แตํมีจุดอํอนหลายประการ เชํ นการขาดจิ ตสํานึ ก
สาธารณะ การมีคํานิ ยมที่ฟุ้ งเฟ้ อ ให๎ความสําคัญกับผลประโยชน์สํ วนตนมากกวําการแบํงบันให๎ผู๎ อื่น ถ๎าหาก
ปลํอยให๎สังคมเติบโตทางกายภาพ โดยไร๎ ระบบคุณคําที่ผดุงความดีงามของสังคมไว๎ จะทําให๎จุดอํอนกลายเป็น
ภัยคุกคามสังคมสํวนรวมในที่สุด จุดอํอนดังกลําว จึงเป็นเงื่อนไขสําคั ญที่การพัฒนาทุนทางสั งคมจะต๎องมี การ
ดําเนิ นงานอยํางจริงจัง โดยดึงจุดเดํนตําง ๆ ที่ประเทศมีอยูํมาใช๎ในกระบวนการพัฒนา ควบคูํกั บการลดจุดอํอน
ที่เป็นอยูํลง เพื่อให๎คนไทยและสังคมไทยสามารถปรับตัวและนําพาประเทศไทยสูํการพัฒนาที่ยั่งยืนได๎
๓.๓.๓ การสนับสนุนให้เกิดกระบวนการพัฒนาทุนทางสังคม
๑) สร๎ างกระบวนการมีสํวนรํวมจากทุกภาคสํ วนในการกําหนดประเด็นหลั กที่จะใช๎ ในการ
ขั บเคลื่ อนเรื่ องทุ นทางสั งคมที่ ชั ดเจนและตรงกั บความต๎ องการของแตํ ละพื้ นที่ กลุํ มเป้ าหมาย เชํ น
ศิลปวั ฒนธรรมท๎องถิ่น การแพทย์แผนไทย
๒) นําแบบอยํางที่ดี ในการดําเนินพัฒนาทุนทางสังคม (Best Practice) มาจัดเป็ นโครงการ
นํารํองขยายผลในพื้นที่ตํ าง ๆ ตามความเหมาะสม
๓) สํ งเสริมการใช๎ ชุ มชนเป็นฐานในการรวบรวม วิ จัย สังเคราะห์และพั ฒนาตํอยอด
ภูมิปั ญญาภายใต๎ความรํวมมือกั บสถาบันการศึกษาทั้งในพื้นที่ และสํวนกลาง รวมทั้งหนํวยงานที่ เกี่ยวข๎อง ได๎ใช๎
ประโยชน์จากเทคโนโลยี สารสนเทศในการเชื่อมตํอเครือขํายภูมิปั ญญาให๎สามารถเข๎าถึงได๎ สะดวกในรูปแบบ
ตํ าง ๆ เชํน การพั ฒนาระบบสารสนเทศภูมิปัญญา การจั ดทําสารานุกรม โฮมเพจ ฯลฯ
๔) สนั บสนุนกระบวนการเสริมตํ อขยายผลนําภูมิปัญญาไปใช๎ในทางปฏิบัติ และพัฒนาอยํ าง
ตํ อเนื่อง โดยนํากระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช๎ให๎ เหมาะสมกับวิถีชีวิตและ
การศึกษาภูมิ หลังทางประวัติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๙๘