Page 128 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

วัฒนธรรม ขณะที่ภูมิปัญญาหลายเรื่องสอดแทรกอยูํในวิถี ชี วิตประจํ าวัน หลายเรื่ องนํามาใช๎ในการประกอบ
อาชีพและสร๎างรายได๎ หลายเรื่องใช๎ในการปรับตัวอยูํกั บธรรมชาติได๎อยํางเกื้อกูลและสมดุล และหลายเรื่ องชํวย
สร๎างสุนทรี ยภาพ ความงามและความผาสุ กของคนในสังคม อยํางไรก็ตาม ยังขาดการรวบรวมตํอยอดและ
พั ฒนาภูมิปัญญาท๎องถิ่นอยํ างเป็นระบบ ขาดการจัดการความรู้ที่ ชัดเจนและไม่สามารถดึ งอัตลั กษณ์ของแต่ละ
เรื่ องออกมาให้เห็นถึงความโดดเด่น เชํน การนําภูมิปั ญญาที่อยูํในตัวคน (Tacit Knowledge) ถํายทอดออกมา
เป็นภูมิปัญญาเปิ ดเผย (Explicit Knowledge) หรือการพัฒนาศิลปวั ฒนธรรมประเพณีตําง ๆ ของแตํละภูมิภาค
และกลุํมชาติพันธุ์ เป็นต๎น
ทั้งนี้ ในการดําเนินงานตํอไปจะต๎องพัฒนาวิธีการประเมินอยํ างเป็นระบบ โดยต้องประเมินว่ า ทุน
ทางสังคมของไทยมี มากน้อยเพี ยงใด การนํ ามาใช๎ประโยชน์เป็นไปในด๎ านใด ทุนทางสังคมใดที่ส่งผลต่อการ
พัฒนาเป็ นอย่างมากหรื อมีศักยภาพสูงในการพั ฒนาต่ อยอดได้ รวดเร็ว เรื่ องใดที่ถู กละเลยไมํได๎ นํ ามาใช๎
ประโยชน์ และพัฒนาให๎มีคุ ณคํามากขึ้ น เรื่ องใดที่ใช๎มากเกิ นไปจนเสื่อมถอยอยํางรวดเร็วและย๎ อนกลับคืนมา
ไมํได๎ รวมทั้งปัจจัยที่ เป็ นตัวทํ าลายทุนทางสั งคมหรือทํ าให๎ทุ นทางสังคมเกิดขึ้ นไมํ ได๎ เพื่ อที่จะได๎กํ าหนด
ยุทธศาสตร์ได๎เหมาะสม ให๎ ทุนทางสังคมได๎รั บการพัฒนาให๎มีมูลคําเพิ่มสูงอยํางตํอเนื่ อง
๓.๓.๒ แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อการพั ฒนาทุนทางสังคม
ประเทศไทยมีการพั ฒนามาอยํ างตํอเนื่องจาก สังคมเกษตรกรรมสู่ สังคมเกษตรอุตสาหกรรม
สังคมเกษตรอุตสาหกรรมบริการ และสั งคมเศรษฐกิจฐานความรู้ในปัจจุ บัน เดิ มปัจจัยที่มีอิทธิพลตํอคนไทย
และสังคมไทยยังมีไมํมากนัก แตํปัจจุ บันเพิ่มขึ้นจนสํ งผลกระทบอยํางรวดเร็วรุนแรงขึ้น ในชํวงเวลาเปลี่ ยนผําน
ของแตํละยุคแตํละสมัยได๎มีการสั่งสมทั้ งสิ่งที่ดี งามซึ่งเป็นทุนทางสังคมและสิ่งที่ ไมํพึ่ งปรารถนาซึ่งเป็นต๎นทุน
ทางสั งคมไว๎มากมาย สถานการณ์การเปลี่ ยนแปลงตําง ๆมีผลตํ อระบบคุณคํา ความเชื่อและพฤติกรรมในการ
ดํ ารงชีวิต และการมีปฏิสั มพันธ์ตํ อสังคมที่ปรับเปลี่ ยน ยกตัวอยํ างการให๎คุ ณคํากั บภูมิปัญญา ศิลปวัฒนธรรม
ของชาติ และการยึ ดหลั กธรรมในการดํารงชี วิตได๎ เสื่ อมถอยลง เพราะอิทธิพลของการบริ โภคนิยมและ
เลี ยนแบบตํางประเทศ การให๎ คุณคํ าศักดิ์ ศรีความเป็นมนุษย์ ที่ เงินตราแทนที่ความดี ทั้งนี้สถานการณ์ และ
แนวโน๎มที่ ประเทศไทยจะต๎องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอยํางรวดเร็วจากภายในและภายนอกประเทศ ซึ่งมีผล
ตํ อการพัฒนาทุ นทางสังคมในระยะตํอไป
ในเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางด๎านสังคมที่มีผลตํอการพัฒนาทุนทางสังคมนั้น มีอยูํ หลายประเด็น เชํน
 การเปลี่ยนจากสังคมชนบทเป็นสังคมเมื องมากขึ้ น ทําให๎ มีผลตํอรูปแบบการพัฒนา
สภาพแวดล๎ อมและวัฒนธรรมเมือง จําเป็นต๎องสร๎างเมืองและชุมชนให๎นํ าอยูํ และมีเอกลักษณ์ ที่ดี งามด๎วยทุน
ทางสังคมของเมืองและชุมชนที่มีอยูํเป็นหลัก
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๙๗