Page 126 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

Economic Cooperation and Development) พิ จารณาทรัพย์สินรวมของประเทศ พบวํ า เกิดจากปั จจัยด๎านทุน
มนุษย์ และทุนทางสังคมถึง ๔ สํ วน ขณะที่เกิดจากทุนทางกายภาพ และทุ นทางทรัพยากรธรรมชาติเพี ยง ๒
สํวน เทํานั้น ดังนั้น ถ๎าประเทศไทยสามารถนํ าทุนทางสั งคมที่มีอยูํมาพัฒนาและใช๎ประโยชนได๎อยํางเหมาะสม
แล๎วจะชํวยพัฒนาประเทศชาติให๎มีความสมดุลและยั่งยื น
ถึงแม๎วํา “ ทุนทางสังคม ” (Social Capital) จะเป็ นเรื่องที่นั กพัฒนาและองค์กรที่ เกี่ยวข๎องทั้งใน
และตํางประเทศให๎ความสนใจมากขึ้นก็ตาม แตํความคิดเรื่องทุนทางสังคมยังไมํตกผลึก เนื่ องด๎วยคุณลักษณะ
ของทุนทางสังคมเองมีความหลากหลายและมีความเป็นพลวัตรสูง ขึ้นอยูํ กับสภาพโครงสร๎างเศรษฐกิจ สั งคม
และวัฒนธรรมของแตํ ละประเทศ รวมทั้งขึ้นอยูํกับมุ มมองและกระบวนทัศน์ของนักพั ฒนาและองค์กร ผู๎ ที่
ทําการศึกษา ในประเทศไทยเอง คําวําทุนทางสังคมมีความหลากหลาย มี การเรียกชื่อแตกตํางกันไป เชํ น ทุน
ชุ มชน ทุนชีวิต ทุ นจิตวิญญาณ ทุนวั ฒนธรรม ทุนสาธารณะ ฯลฯ รวมทั้งกําหนดขอบเขต องค์ประกอบไว๎
อยํางหลากหลาย
๓.๓.๑ ความหมายและองค์ประกอบ
ทุนทางสั งคมเกิดจากการรวมตั ว – รํวมคิด – รํ วมทํา โดยคํานึ งถึงคุณคําความเป็ นมนุษย์ ความ
เป็นอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมไทย ความเป็ นธรรมในสังคมและประโยชน์ตํอสํ วนรวม
การสร๎างกระบวนการให๎เกิ ดการรวมตัว รํวมคิด รํวมทําให๎ เป็นทุนทางสังคมนั้น สามารถเกิดขึ้น
ได๎โดยมีองค์ประกอบเกื้อหนุนที่สําคัญ อยูํ ๓ องค์ประกอบหลัก ดังนี้
แผนภูมิที่ ๖ องค์ประกอบของทุนทางสังคม
การรวมตัว
ร่วมคิด
ร่ วมท้า
ทุนสถาบัน
ทุนมนุษย์
ทุนภูมิปัญญา/
วัฒนธรรม
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๙๕