Page 54 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายสําราญ เกิดผล ๔๕
องคความรู เพลงหนาพาทยไหวครู ที่นํ าเสนอในบทนี้เปนขอมู ลของนายสําราญ เกิดผล
ซึ่งเปนขอมูลความรูดานเพลงหน าพาทยที่ ทานใชบรรเลงประกอบพิธีไหวครูของวงดนตรีบานใหม
หางกระเบน อําเภอบางบาล จังหวั ดพระนครศรีอยุธยา วงดนตรีวงนี้ในเวลาต อมาสมเด็จพระเทพ
รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุ มารีไดพระราชทานชื่อใหใหมเพื่อเป นสิ ริมงคลว า “วงพาทยรัตน”
โดยนายสําราญ เกิดผลไดมอบหมายให ผูวิจัยนําขอมูลของทานมาจัดกระทําและเรียบเรียง กอนหน า
งานวิจัยองค ความรูศิ ลปนแหงชาติ นี้ ผูวิจัยจึงนํ าขอมูลของท านมาจัดเปนความเรียง ลําดับเนื้อความ
ตามหลักวิ ชาการ คื อดานหลักการของเพลงหน าพาทย สวนคําอธิบายเพลงหน าพาทย ไดลําดั บ
รายชื่ อเพลงตามอนุกรมศัพท จากนั้นนํ าสงคืนท านเพื่อตรวจสอบและปรับใหถู กตองสมบู รณ
เมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๘ องคความรูที่จัดการเรียบรอยแลว นายสําราญ เกิดผลไดนํ าลงพิมพในหนังสื อ
“เพลงหนาพาทย ตํารับครูทองดี ชูสัตย” และนําทูลเกลาฯ ถวายเปนสังคี ตานุสรณแด สมเด็จพระเทพ
รัตนราชสุ ดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ ๕๐ ป ในป
พ.ศ. ๒๕๔๘ เพื่อสนองพระเดชพระคุณที่พระองคทานทรงพระเมตตาและทรงสงเสริ มกิจการ
ดานดนตรี ไทยมาโดยตลอด ทําใหดนตรี ไทยมีความเจริญกาวหนาเปนที่รูจักกันอย างแพรหลาย
หลั กการและคํ าอธิบายเพลง ผู วิจัยจึ งรักษาขอคํ าเนื้อความเดิมที่ ได เรียบเรี ยงตามสาระนั้นไว
สําหรับคําวา “ขาพเจา” ที่ ปรากฏในสวนที่ ๑ องคความรู ดานหลักการของเพลงหน าพาทย และ
สวนที่ ๒ องคความรูด านคําอธิบายเพลงหนาพาทย หมายถึงนายสําราญ เกิดผล
การนําเสนอองคความรูเพลงหน าพาทยไหวครูในงานวิจัย มี ๒ สวน คือ
สวนที่ ๑ องคความรูด านหลักการของเพลงหนาพาทย
สวนที่ ๒ องคความรูด านคําอธิบายเพลงหนาพาทย
สวนที่ ๑ องคความรู ดานหลั กการของเพลงหนาพาทย
เพลงหนาพาทย เปนเพลงสํ าคัญลั กษณะหนึ่งของวงการดนตรีไทย เพลงหนาพาทยแตละเพลง
มีคุณคาและความสําคัญ โดยเฉพาะเพลงองคพระพิ ราพเต็มองค ทานครูชอ สุนทรวาทิน ไดกรุณา
เลาใหขาพเจ าฟงวา ท านตอเพลงนี้จากทานครูทองดี ชูสัตย ในโบสถวัดกัลยาณมิตร ทําพิธีบูชาครู
ที่บ าน มีเครื่องบูชา คือ หั วหมูดิบ บายศรีปากชาม เหล าขาว ขันขาว ผาขาว ๑ ผืน เงินคากํานล
๖ บาท ดอกไม ธูป เทียน ระเบียบวิ ธีเชนนี้ควรคาตอการยึ ดถือเปนแบบแผนสืบไป ในสวนของ
เพลงหนาพาทยทั้ งหนาพาทยครู อนึ่งขาพเจาขอชี้แจงการแตงเพลงหนาพาทยบางเพลง คือ เพลง
ตระพระปญจะสิงขร เพลงตระพระศิวะเปดโลก และเพลงตระนางหรื อตระนางมณโฑหุงน้ําทิพย
การที่ ขาพเจ าแตงขึ้นเพื่อให มีเพลงรองรับในการประกอบพิ ธีไหว ครูใหบั งเกิดความสมบูรณขึ้ น
และแตงตามรับสั่งของพระองคเจ าเฉลิมพลทิฆัมพร สําหรับเพลงหนาพาทย ตางๆ เปนเพลงที่ใช กัน