องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๔๔
เลื
อกสอนโดยพิ
จารณาก
อน
ข
อมู
ล : นางสาวปานหทั
ย สุ
คนธรส
นางสาวปานหทั
ย สุ
คนธรส ศิ
ษย
คนหนึ่
งของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ได
กล
าวถึ
งการเลื
อก
สอนคนไว
ว
า “...มี
เหตุ
การณ
ครั้
งหนึ่
ง ที่
บ
านของครู
มงคล พงษ
เจริ
ญ จั
งหวั
ดปทุ
มธานี
ได
เชิ
ญ
คุ
ณครู
ไปเป
นพิ
ธี
กร อ
านโองการไหว
ครู
ครั
้
งนั
้
น อาจารย
ดวงเนตร จากโรงเรี
ยนสายป
ญญา
ตี
ระนาดเอกเพลงหน
าพาทย
หลั
งจากบรรเลงจบ อาจารย
ดวงเนตร เข
าไปให
ครู
เจิ
ม เมื่
อกลั
บ
ออกมาก็
มาเล
าสู
กั
นฟ
งว
า ถู
กครู
ตํ
าหนิ
ว
าระนาดหน
าพาทย
ไม
ต
องการความเร็
ว และไม
ต
องการความ
เก
ง รั
วระนาดแบบนี้
ให
เอาไปใช
กั
บลิ
เก อาจารย
ดวงเนตร ยิ
นดี
กั
บการถู
กตํ
าหนิ
และพู
ดว
า ครู
คง
เห็
นว
าพอจะสั
่
งสอนได
เลยบอก กั
บคนบางคนครู
ก็
คงไม
บอก ไม
ว
า...” เรื
่
องนี
้
นางสาวปาน
หทั
ย สุ
คนธรส แสดงความคิ
ดเห็
นว
า ได
พบเหตุ
การณ
นี้
แล
วก็
ชื่
นชมกั
บอาจารย
ดวงเนตร ที่
รั
บฟ
งคํ
า
ติ
ชม ของครู
อย
างนอบน
อม และดี
ใจที่
ครู
กรุ
ณาสั่
งสอน จึ
งเป
นตั
วอย
างเกี่
ยวกั
บการเลื
อกสอนนั
ก
ดนตรี
ของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล
ไล
ระนาด
ข
อมู
ล : นางสาวกรทิ
พย
แช
มเชี
ยง
นางสาวกรทิ
พย
แช
มเชี
ยง ศิ
ษย
คนหนึ่
งของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลได
บั
นทึ
กเรื่
องการไล
ระนาดไว
ว
า “...วั
นที่
๑๓ กุ
มภาพั
นธ
๒๕๔๗ ปู
บอกว
าให
ตี
เดี่
ยวเยอะๆ จะได
กํ
าลั
ง เวลาไล
ระนาด
ก็
ให
เริ่
มจากช
าๆ แล
วค
อยเร็
วขึ้
นพอสุ
ดมื
อก็
ให
ตี
ไปอี
กนิ
ด ต
องแข็
งใจ ถึ
งจะเป
นระนาดทน ปู
บอก
ว
าตี
ไม
ต
องไหวก็
ได
แต
เสี
ยงต
องชั
ด ปู
เปรี
ยบกั
บคน เวลาพู
ดเร็
วแต
พู
ดไม
ชั
ดมั
นก็
ฟ
งไม
รู
เรื่
อง
เหมื
อนกั
บการตี
ระนาด ตี
เร็
วแต
ไม
ชั
ดเจน สู
ตี
ช
าแต
ชั
ดดี
กว
า ปู
ยั
งว
าเวลาตี
จะไปจะมาก็
ต
องให
มั
น
ถู
กแบบแผน ถู
กจั
งหวะจะโคลน เวลากรอระนาดให
ใช
ข
อ เน
นเข
าไป …”
ในบั
นทึ
กของวั
นที่
๑๖ มี
นาคม ๒๕๔๗ มี
ว
า “...ปู
ราญบอกวิ
ธี
การไล
ระนาด โดยให
ใช
ผ
าขนหนู
คลุ
มที่
ผื
นระนาดแล
วไล
บนผ
า จะรู
สึ
กว
าตี
แล
วหนื
ดมาก ตี
ไม
ค
อยไป จะหนั
กแรง
มากกว
าตี
แบบไม
คลุ
มผ
า พอเอาผ
าออกแล
วตี
ก็
จะตี
สบาย ปู
บอกว
าตี
ระนาดอย
าให
ตั
วสั่
น เหวี่
ยงให
ตรงคู
แปด เวลารั
วก็
ให
มื
อเท
ากั
น ชั่
งน้ํ
าหนั
กมื
อให
เท
ากั
น รั
วให
ช
าๆ ตี
ระนาดให
เสี
ยงสม่ํ
าเสมอ
ไม
ใช
พอมี
แรงก็
ตี
เสี
ยงดั
ง พอเริ่
มหมดแรงก็
ตี
เสี
ยงเบา
…
”
วงดนตรี
บ
านหางกระเบน
ข
อมู
ล : นายพิ
ชชาณั
ฐ ตู
จิ
นดา
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล เล
าให
ฟ
งว
า วงดนตรี
บ
านหางกระเบน อํ
าเภอบางบาล จั
งหวั
ด
พระนครศรี
อยุ
ธยา แต
เดิ
มนั้
นยั
งก็
ไม
เข
มแข็
งมากนั
ก จนกระทั่
งคุ
ณครู
อาจ สุ
นทร นั
กป
พาทย
จาก
สํ
านั
กดนตรี
บ
านพาทยโกศลไปสอนและปรั
บวงให
จนทํ
าให
วงดนตรี
บ
านใหม
หางกระเบนมี
ความ
เข
มแข็
ง เป
นที่
รู
จั
กกั
นทั่
วไปทั้
งในวงการป
พาทย
และชาวบ
าน ดั
งเห็
นได
ว
าเมื่
อมี
การจั
ดงาน เมื่
อเจ
าภาพ