องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๔๐
ระดั
บเสี
ยงเพลงหน
าพาทย
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลอธิ
บายว
า ในการบรรเลงเพลงหน
าพาทย
ของระนาดเอก มี
แนวทาง
ปฏิ
บั
ติ
ที่
ถื
อปฏิ
บั
ติ
กั
นมาคื
อ คนระนาดต
องดํ
าเนิ
นกลอนเพลงในแนวระดั
บเสี
ยงต่ํ
า ทั้
งนี้
เพราะระดั
บ
เสี
ยงทุ
มต่ํ
าเป
นระดั
บที่
แสดงอํ
านาจ พลั
ง และความขลั
ง โดยเฉพาะเพลงในพิ
ธี
ไหว
ครู
ซึ่
งต
องการ
บรรยากาศเช
นนั้
น
ระนาดเดี๋
ยวนี้
ฉั
นฟ
งไม
ทั
นเลย
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
และจากนายพิ
ชชารั
ฐ ตู
จิ
นดา
การตี
เพลงของนั
กดนตรี
ในทุ
กวั
นนี้
ในความเห็
นของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ว
านั
กดนตรี
ส
วนใหญ
ยั
งจั
ดว
าเรี
ยนไม
ถึ
ง ระนาดไม
มี
บทกลอน เดี่
ยวไม
ถึ
งจุ
ด ตี
กลอน ตี
เสี
ยงไม
สะอาด เมื่
อตี
เป
นวงก็
ตี
รวดเร็
วกั
นจนมากเกิ
นไป การตี
เพลงเร็
วเปรี
ยบเสมื
อนคนพู
ดเร็
วที่
พู
ดแล
วฟ
งไม
รู
เรื่
อง
อย
างไรก็
ตามในแนวคิ
ดเช
นนี้
ท
านให
เหตุ
ผลว
า “เขาก็
หมุ
นไปตามยุ
คสมั
ย ไม
ไปตํ
าหนิ
อะไรหรอก
มั
นตี
กั
นเร็
วจนหู
เราฟ
งไม
ทั
น” สิ่
งที่
เกิ
ดขึ้
นกั
บวงการดนตรี
ไทยเช
นนี้
เเม
แต
สมเด็
จพระเทพ
รั
ตนราชสุ
ดาฯ สยามบรมราชกุ
มารี
ยั
งทรงตรั
สให
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลฟ
งว
า “ระนาดเดี
๋
ยวนี้
ฉั
นฟ
ง
ไม
ทั
นเลย” ด
วยเหตุ
นี้
ในการสอนดนตรี
ของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ท
านจึ
งเน
นการสอนในเรื่
อง
การบรรเลงดนตรี
โดยไม
ต
องมุ
งให
ลู
กศิ
ษย
เก
งดนตรี
แต
มุ
งสอนให
เล
นดนตรี
เป
นดนตรี
ดั
งว
า
“ฝ
มื
อกั
บการตี
เป
น” ตามสถานการณ
ในป
จจุ
บั
นไม
ค
อยได
มาพร
อมกั
น
ระเบี
ยบการฝ
กซ
อมดนตรี
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
การฝ
กดนตรี
ของศู
นย
ส
งเสริ
มดนตรี
ไทยในพระราชู
ปถั
มภ
ของสมเด็
จพระเทพรั
ตนราชสุ
ดาฯ
สยามบรมราชกุ
มารี
มี
นั
กดนตรี
มาช
วยสอนหลายคน เช
น ร
อยตํ
ารวจตรี
กาหลง พึ่
งทองคํ
า คุ
ณครู
วิ
เชี
ยร เกิ
ดผล คุ
ณครู
เที
ยมเทพ บุ
ญจํ
าเริ
ญ (ถึ
งแก
กรรมไปเมื่
อหลายป
ก
อน) สํ
าหรั
บนั
กเรี
ยนดนตรี
ในศู
นย
ส
งเสริ
มและเผยแพร
ดนตรี
ไทยฯ มี
บางคนเกิ
ดความท
อถอย เพลงที่
เรี
ยนสํ
าหรั
บบางคน
แล
วเป
นเรื่
องยากมากๆ เพราะต
องเรี
ยนเพลงมากๆ โดยเฉพาะการที่
ต
องเรี
ยนเพลงประเภทเพลง
เรื่
อง เมื่
อเรี
ยนเพลงเรื่
องมากๆ ก็
เกิ
ดอาการเกี
ยจคร
านในการฝ
กซ
อม แต
การเรี
ยนเพลงเรื่
องก็
เป
น
เรื่
องที่
ดี
สํ
าหรั
บนั
กดนตรี
เพราะเพลงเรื่
องแต
ละเรื่
องมี
เพลงลํ
าดั
บไว
หลายเพลง เมื่
อเริ่
มขึ้
นเพลง
แล
วจบไม
ได
ผู
ตี
ก็
ต
องตี
ตามลํ
าดั
บ และตี
ย
อนไปมาตามแนวที่
ครู
โบราณกํ
าหนดไว
นั
กเรี
ยนดนตรี
ในศู
นย
ส
งเสริ
มและเผยแพร
ดนตรี
ไทยฯ จึ
งต
องเรี
ยนเพลงเรื่
องกั
น ในส
วนของการฝ
กซ
อม คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลได
วางระเบี
ยบปฏิ
บั
ติ
ของทุ
กคน คื
อ ตื่
นเช
ามาต
องฝ
กซ
อม บางคนต
องทํ
าการบ
านที่
ได
รั
บจากโรงเรี
ยนก็
ให
ทํ
าไปในตอนหั
วค่ํ
านั้
น แต
เมื่
อถึ
งตอนเช
า คนที่
ทํ
าการบ
านตอนกลางคื
นก็
ต
อง
ซ
อมตอนช
วงเช
ามื
ด ตอนตี
ห
าของวั
นรุ
งขึ้
น