Page 345 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลป นแหงชาติ : นายสําราญ เกิดผล ๓๓๙
มือฆอง, สําเนียงเพลง ข อมูล : นายกนก คลายมุข
นายกนก คล ายมุข ศึกษานิเทศกอํ าเภอบางซาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และเปนศิษย
คนหนึ่งของคุณครู สําราญ เกิดผล ไดสงจดหมายอิเล็กทรอนิกส เลาถึงคํ าสอนเกี่ยวกับการประพันธ
เพลงของคุณครู สําราญ เกิดผลไว วา “... การประพันธเพลง การตกแต งมือฆ อง จะตองพิจารณาดู
ให จัดเจนวา ทวงทํานองที่ต องการแตงนั้ นตองการใหเปนเพลงสํ าเนียงใด การใชมือฆองตองใช
ให ตรงตามสําเนียงนั้นดวย ...”
มือเสีย ขอมู ล : นางสาวกรทิพย แชมเชียง
คํ าอธิบายเรื่อง “มื อเสีย” ที่คุ ณครูสําราญ เกิดผลอธิ บายไวคื อ มือเสียมีความหมายถึง การ
บรรเลงเพลงที่ ขาดคุณภาพ เช น การตีระนาดเอก นั กดนตรีไม จําเปนต องตีอยางรวดเร็ ว เชน การ
เดี่ ยวระนาดเอกเพลงแขกมอญ ตองตีให ชัดเจน รั กษาคุณภาพของทํานอง โดยเฉพาะในปจจุ บันคน
ระนาดมี ทั้งผูหญิง และผู ชาย คนระนาดที่เปนผู หญิงควรตีช าๆ ตีใหสะอาด ไมจําเปนต องตีไหว
อย างคนระนาดผูชาย การตีระนาดเอกให มีแนวเร็ว ก็สามารถตี ได แตถ าผูตี รักษาคุณภาพเพลง
แนวเพลง ตี ใหชัดๆ ชาๆ เมื่อตองการใหเร็ ว มือที่ ตีจะดําเนินไปไดเองโดยธรรมชาติ การตีระนาดเอก
ด วยความรีบรอน มุงแตเร็ วในที่สุดผลที่ไดรับคือคุณภาพการตียอมขาดคุณภาพ ดังที่ เรียกกันว า
“มื อเสีย”
แมนดนตรี ขอมูล : นางสาวกรทิพย แช มเชียง
นางสาวกรทิพย แชมเชียง ศิษยคนหนึ่งของคุณครูสําราญ เกิดผล ไดบันทึกประจําวั นไววา
“...วั นที่ ๒ มกราคม ๒๕๔๘ ตอนนี้ปูกํ าลังตอเพลงเดี่ ยวลาวแพน ปูบอกวา ตองขยันตีหนอยให มือ
มันคลอง เพลงนี้มันไมยากหรอก เพลงแขกมอญยังยากกวาอีก เพลงนี้มันจะมีรัวมาก และตองแมนลูก
แม นเสียง แมนตา แมนใจ ขยันตีถาตี ผิดลูกมากๆ เพลงมันก็ไม นาฟง ใหเขาฟงเป นเพลงลาวแพน
ไมใชลาวตากผ า สมัยกอนเวลาปูซอมเดี่ยวต องใหหมดทุกเพลง ถาเพลงไหนไม ตี เวลาไปงาน งานไหน
ก็ งานนั้นแหละ ครูก็ จะเรียกใหตีกลางงานเลย ปูบอกว า เพราะเวลาเราซอมครูก็จะฟงอยู ถ าเพลงไหน
ที่ เราซอมบอยตี บอยครูก็ จะไมเรี ยก ถาเพลงไหนไม คอยไดยินนะ โดนเรียกแน ปูบอกเพลงไหนที่ ได
ไมใช ไมซอม ใหตีให มันมากๆหน อย ตีใหรื่น ไมใชไมตี เวลางัดออกมาทีสนิ มกินใชการไมได ตองตี
ให มากๆ ตรงไหนที่เราไมได เราก็ไม ผานไป ตองตีจนกวาจะได ถึงจะไป ถาเราตีไมได แต ผานไป
มันก็ไมไดอยูอยางนี้แหละ ...”