Page 347 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

Basic HTML Version

องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๔๑
รั
กษาระดั
บเสี
ยงดนตรี
ข
อมู
ล : นางสาวกรทิ
พย
แช
มเชี
ยง
นางสาวกรทิ
พย
แช
มเชี
ยง ศิ
ษย
คนหนึ่
งของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลได
บั
นทึ
กไว
สมุ
ดบั
นทึ
ประจํ
าวั
นว
า “...ปู
ราญ สอนอี
กว
า การเรี
ยนดนตรี
ต
องเรี
ยนยุ
ทธวิ
ธี
การรบด
วย ในการบรรเลงมี
สิ
บใช
แปด ต
นกั
บปลายเสี
ยงต
องเสมอกั
น คนระนาดต
องระวั
งทุ
น ระวั
งเสี
ยงต
องสํ
าคั
ญ ต
องรั
กษา
ระดั
บเสี
ยงไว
แล
วจะไม
ตาย…”
รั
บมอบโองการไหว
ครู
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ได
รั
บมอบสิ
ทธิ์
การเป
นพิ
ธี
กรไหว
ครู
และรั
บมอบโองการจาก
คุ
ณครู
อาจ สุ
นทร เมื่
ออายุ
๒๓ ป
(พ.ศ. ๒๔๙๓) ขณะนั้
นได
คุ
ณครู
บวชและลาสิ
กขาบทแล
ว ช
วงที่
บวช คุ
ณครู
บวชและจํ
าพรรษาที่
วั
ดบํ
ารุ
งธรรม อํ
าเภอบางบาล จั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยา การรั
มอบโองการไหว
ครู
ดนตรี
ในครั้
งนั้
น กระทํ
าพิ
ธี
ที่
วั
ดบางรั
กใหญ
ครั้
งนั้
นคุ
ณครู
อาจ สุ
นทรไป
เป
นพิ
ธี
กรไหว
ครู
ดนตรี
โดยคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลไม
ทราบว
าจะเกิ
ดเหตุ
การณ
ที่
ดี
เช
นนี้
มาก
อน เมื่
คุ
ณครู
อาจ สุ
นทรประกอบพิ
ธี
ไหว
ครู
เสร็
จ ท
านได
เรี
ยกคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลเข
าไปหา พร
อมทั้
ทํ
าพิ
ธี
มอบโองการไหว
ครู
ให
นอกจากนี้
ยั
งมอบโน
ตเพลงที่
ท
านบั
นทึ
กเมื่
อครั้
งอยู
ที่
บ
านพาทย
โกศลเป
นจํ
านวนมากให
ด
วย ท
านบอกว
“เพลงการที่
ครู
มี
อยู
ยกให
หมด”
รั
วพื้
ข
อมู
ล : นางสาวกฤติ
นี
เงิ
นสมบั
ติ
นางสาวกฤติ
นี
เงิ
นสมบั
ติ
ศิ
ษย
คนหนึ่
งของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล กล
าวถึ
งการตี
รั
วพื้
นว
“...เพลงที่
ต
อมาเป
นเพลงนกขมิ้
น แล
วเพลงที่
หนู
ภาคภู
มิ
ใจที่
สุ
ดคื
อ เดี่
ยวแขกมอญ ๓ ชั้
น รู
สึ
กเป
เพลงที่
โหดมาก จากที่
เคยฟ
งคนอื่
นบรรเลง แล
วก็
คิ
ดว
าเราจะเล
นได
ไหมเนี่
ย (หนู
คิ
ดว
าครู
สํ
าราญ
เป
นคนเดี
ยว ที่
หนู
เคยได
เรี
ยน ที่
ต
อเพลงตามความสามารถของผู
เรี
ยน เช
น หนู
จะรั
วพื้
น กั
บตี
พื้
ชั
ด ครู
ก็
จะใส
แบบนี้
มากหน
อย ส
วนสะบั
ด กั
บสะเดาะไม
ชํ
านาญก็
จะใส
ให
น
อยหน
อย แต
จะไม
มี
เลยก็
ไม
ได
แล
วครู
จะคอยถามว
าได
ไหม บางลู
กยากไปหนู
ก็
บอกตามตรงว
า (เปลี่
ยนเถอะค
ะ)
บางลู
กยากแต
เพราะและแปลกดี
ก็
จะพยายามตี
จนได
บางครั้
งครู
ต
อเพลงไป หนู
ก็
นั่
งยิ้
ม เนื่
องจาก
มั
นเพราะและหนู
คงไม
มี
ทางคิ
ดลู
กแบบนี้
เองได
ในบางครั้
งครู
ให
หนู
เลื
อก ว
าแบบนี้
กั
บแบบเมื่
อกี้
แบบไหนดี
กว
ากั
น หนู
ก็
ตอบว
า “มั
นดี
ทั้
งสองแบบค
ะ แต
หนู
ว
าแบบนี้
หนู
ชอบกว
า” ครู
ก็
จะยิ้
ม จะ
สั
งเกตได
ว
า ในเพลงเดี
ยวกั
น ให
หนู
ตี
น
อตตี
พี่
อุ
ยตี
หรื
อใครๆ ก็
ไม
เหมื
อนกั
นเลยจริ
งๆ จะมี
คล
ายกั
นบ
างเล็
กน
อย เมื
อต
อเพลงจบทุ
กครั้
ง ครู
จะให
บรรเลงให
ดู
ว
าครบหรื
อเปล
า พอมี
ตรงไหน
ช
วงไหนที่
ติ
ดครู
ก็
จะว
า “เมื่
อเรารู
ว
าตรงไหนผิ
ด ไม
ตรงเสี
ยง ไม
แม
น ก็
ให
ซ
อมอยู
อย
างนั้
น อย
ผ
านเลย ให
มั
นรู
ไปว
ามั
นจะตี
ไม
ได
...”