Page 334 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิ ลปนแหงชาติ : นายสําราญ เกิดผล ๓๒๘
คลังเพลงหนาพาทย ขอมูล : นายพิ ชชาณัฐ ตูจิดา
เช นนี้ คุณครูเอื้ อน กรเกษมจึงมี ความพากเพียรเรียนเพลงหน าพาทยจํานวนมาก จนได รับการ
ยอมรับของวงการดนตรีในเวลาตอมา
ความเชื่อเรื่องจิ ตวิญญาณ ขอมูล : นางสาวปานหทัย สุคนธรส
คุ ณครูสําราญ เกิ ดผลเปนผูใหความสําคัญกับสิ่ งที่มองไมเห็นมาก ครั้งหนึ่งที่ศิษย ของท าน
คนหนึ่ งชื่อนางสาวปานหทัย สุคนธรส (ผูให ขอมูล) มี โอกาสไดบรรเลงระนาดเอกเพลงหนาพาทย
คุ ณครูสํ าราญ เกิดผลเปนผูอานโองการ ทานพูดเกี่ยวกับการตีเพลงหนาพาทยวา “ยังไงก็แล วแต
อยาใหผิ ดนะ เพราะถาผิดของแบบนี้เขาจะเอาคนรู กอน” ในความหมายที่กลาวเชนนั้นเพราะถาเกิด
ผิ ดพลาดขึ้นมา สิ่งที่มองไมเห็นก็ยอมจะเลนงานทาน ในฐานะที่เปนครูกอน การบรรเลงหนาพาทย
จึงตองระมัดระวังเปนอยางมาก เรื่องสิ่งที่มองไมเห็นนี้ ทานยังเคยเลาไวหลายเรื่อง เชน มี ครั้งหนึ่งที่
วงป พาทยบานใหมหางกระเบนทํ าปพาทยประกอบการแสดงโขน คนพากยเรียกชื่อเพลงผิด คือ
เพลงเสมอเถร กับ เสมอมาร เมื่ อคนพากย เรียกชื่อเพลงผิดเชนนั้น คุณครูชอ สุนทรวาทิน ซึ่ งตอน
แรกตี กลองทัดอยูก็ กระโดดเขาตี ฆองชักไปยั งเพลงที่ถูก เมื่อบรรเลงจบ คุณครูช อ สุนทรวาทินจึง
พู ดขึ้นวา “มันเลนอย างนี้ ไมมันก็เราตายกั นไปขางหนึ่ง” พอรุ งเชาวั นตอมา นายชอ สุนทรวาทิน
ก็ กระอักเลือดตายที่บานคุณครูสั งเวียน เกิ ดผลนั้นเอง เรื่องความเชื่อในสิ่งที่ มองไมเห็ นนี้มีอี ก
เรื่ องหนึ่งซึ่งทานเลาไววา มีอยูปหนึ่งที่พระองคชายใหญ เสด็จงานไหว ครูที่บานของคุณครูสําราญ
เกิ ดผล คืนวั นสุกดิ บมีการซอมเพลงหนาพาทยกั น พอซอมถึงเพลงองคพระพิ ราพเต็มองค คุ ณครู
เอื้ อน กรเกษมก็เต นออกมาเลย ทาเตนนั้ นสวยงามมาก และในวันเดียวกันนั้ นเอง เมื่อบรรเลง
เพลงเสภา ปพาทยบรรเลงเพลงโหมโรงไอยเรศ เมื่อปพาทยบรรเลงจบแล วลงวา คุณครู ปรุงซึ่ งตี
ระนาดทุ มอยูก็ฟุ บลงกับระนาดทุมแลวก็ตายทั นที คุ ณครูสําราญ เกิดผล อธิบายวา “ของแบบนี้
เขาเอาคนรูกอน คนไมรูอะไร กับคนไมคอยเต็มเต็งก็ ไมค อยจะเปนอะไรหรอก”
ความโดดเด นของทางเพลง ข อมูล : นายดุริยวริศ กุหลาบอ่ํา
ดนตรีบานพาทยรั ตน จังหวั ดพระนครศรีอยุธยา เปนสํ านักดนตรีที่ไดรับการถายทอดทาง
ดนตรีมาจากสํานักดนตรี พาทยโกศล เปนที่ทราบกั นในวงการดนตรีในดานลักษณะเดนวา สํ านัก
บ านพาทยรัตนเปนสํานักดนตรีที่รักษาแบบฉบั บเพลงของทางฝงธนฯไว เปนอยางดี ทั้งรูปแบบการใช
มือฆองของเพลงที่มีแนวการเลนตางไปจากวงดนตรีทั่วไป นักดนตรีตางกลาวถึ งวาทํานองหลั กของ
บ านพาทยรัตนนั้ นเลนยาก ฟงอยาก แนวเพลงคม เข มแข็ง และมี ความไพเราะพรอมอยู ในกลอน
เพลงเหลานั้น แมแต ทางรองก็มีทางและวิธีการเฉพาะ แตกตางไปจากทางรองจากที่อื่นๆ เชนกัน