องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๒๑
การปฏิ
บั
ติ
ตนตามภารกิ
จดนตรี
บ
านพาทยโกศล
ข
อมู
ล : นายพิ
ชชาณั
ฐ ตู
จิ
นดา
ถึ
งแก
กรรมแล
ว นายเทวาประสิ
ทธิ
์
พาทยโกศล เป
นทายาทรั
บภาระและดํ
าเนิ
นกิ
จกรรมต
อต
อ
การที
่
มี
ศิ
ษย
จํ
านวนมากนี้
สมเด็
จพระเจ
าบรมวงศ
เธอ เจ
าฟ
าบริ
พั
ตรสุ
ขุ
มพั
นธุ
กรมพระ
นครสวรรค
วรพิ
นิ
ต ทรงประทานค
าใช
จ
ายด
านอาหารการกิ
น
การประชั
นป
พาทย
ข
อมู
ล : นายพิ
ชชาณั
ฐ ตู
จิ
นดา
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลได
เล
าเรื่
องราวการประชั
นวงป
พาทย
ไว
ว
า เมื่
อครั้
งที่
คุ
ณครู
สํ
าราญ
เกิ
ดผล มี
อายุ
ได
ประมาณ ๑๕ – ๑๘ ป
ในวงการดนตรี
ไทยมี
การประชั
นป
พาทย
กั
นมาก คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ก็
มี
โอกาสร
วมประชั
นดนตรี
กั
บวงป
พาทย
คณะต
างๆ ด
วย จากประสบการณ
ของ
การประชั
นช
วยให
เกิ
ดการพั
ฒนาเพลงและฝ
มื
ออย
างต
อเนื่
อง จนเมื่
อท
านอายุ
๓๐ กว
าแล
ว นั
กดนตรี
ในบ
านพาทยรั
ตน
คื
อ นายวิ
เชี
ยร เกิ
ดผลเป
นคนระนาดเต็
มตั
ว และมี
ความสามารถในการตี
ระนาด
แข็
งแรงแล
วจึ
งเลิ
กประชั
น
การประชั
นป
พาทย
เมื่
อครั้
งอดี
ต มี
ความแตกต
างไปจากป
จจุ
บั
น การประชั
นในป
จจุ
บั
น
ใช
เพลงเพี
ยง ๒ – ๓ เพลงก็
เลิ
กแล
ว แต
สมั
ยก
อนนั้
นเขาประชั
นกั
น ๒ คื
น และประชั
นกั
น
จนกระทั่
งสว
าง ทั้
ง ๒ คื
น ถ
าประชั
น ๓ คื
น ก็
ต
องสว
างกั
นทั้
ง ๓ คื
น เมื่
อเป
นเช
นนี้
แล
วนั
กดนตรี
ทุ
กคนจึ
งต
องเตรี
ยมตั
วให
เต็
มที่
ให
พร
อมอยู
เสมอ ตลอดเวลา และต
องมี
ความแม
นยํ
าด
วย เพราะ
ไม
ทราบว
าจะมี
การประชั
นเมื่
อไร หรื
อเขามาหาไปประชั
นเมื่
อไร ถ
าเขามาหาแล
วไม
ไป เขาจะ
กล
าวหาว
ากลั
ว จึ
งต
องพร
อมที่
จะไปประชั
น การประชั
นนี้
ต
องพร
อมทั้
งเล
ห
เหลี่
ยม ยุ
ทธวิ
ธี
หลายๆ
ประการ สมั
ยก
อนกว
าจะตี
เพลงกราวในก็
ล
วงเวลาเข
าตี
๓ ตี
๔ แล
ว หากกํ
าลั
งไม
ดี
สองยามกํ
าลั
งก็
เริ่
มตก คนระนาดนี้
ยิ่
งดึ
กก็
ต
องมี
พลั
ง คนระนาดในสมั
ยก
อนจึ
งต
องขยั
นมากๆ บางครั้
งก็
ต
องออม
กํ
าลั
งไว
เพื
่
อใช
ประชั
นตอนดึ
ก คู
ประชั
นที
่
สู
สี
กั
นมากคื
อวงนายแสวง บ
านคลั
ง เดิ
มวงที
่
บ
าน
ใหม
หางกระเบนเคยตี
สู
เขาไม
ได
ครั้
งต
อๆ มาจึ
งต
องหาทางแก
ตั
วให
ได
ครั้
งแรกตี
ประชั
นกั
นที่
วั
ด
โบสถ
อํ
าเภอบางบาล จั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยา ตอนนั้
นวงนายแสวง บ
านคลั
งมี
ความพร
อมมาก
โดยเฉพาะเพลงมอญ เขาถนั
ดมาก แต
สํ
าหรั
บวงของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล มี
ทั้
ง ๓ อย
าง คื
อ เพลง
มอญ เพลงเสภา และเพลงนางหงส
ที่
จํ
าได
คื
อการประชั
นครั้
งแรกนั้
น คุ
ณครู
เที
ยบ คงลายทอง
และคุ
ณครู
สอน วงฆ
องไปร
วมฟ
งด
วย งานวั
นนั
้
นเป
นงานศพ ในการประชั
นนั
้
น คุ
ณครู
เที
ยบ
คงลายทอง และคุ
ณครู
สอน วงฆ
องบอกว
า ตี
ได
แค
นี
้
ก็
พอแล
ว เพราะเราไม
ได
รบด
านเดี
ยว แต
เรารบ ๓ ด
าน คื
อ เพลงมอญ เพลงเสภา และเพลงนางหงส
ในด
านเดี
ยวเราก็
ยั
งเป
นรองเขา เราก็
ต
องพยายามหาเรื่
อง พยายามแก
ตั
วให
จนได
การประชั
นครั้
งแรกที่
วั
ดโบสถ
ที่
กล
าวถึ
งนี้
มี
ผู
คนมา
ฟ
งการประชั
นจํ
านวนมากจนศาลาวั
ดลั่
น เพราะไม
กระดานมั
นหั
ก บรรยากาศในการฟ
งเขาไม