Page 83 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

67
ท้องถิ ่ น หากแต่เป็ นการเข้ามาตั้งชุ มชนอยู ่ในหมู ่เดียวกันตามเขตป่ าเขา หรื อห่ างไกลจากชุมชนชาว
ล้านนา ดังเช่นชาวไทใหญ่บริ เวณชายแดนตะว ันตกของเมืองเชียงใหม่(สถาบันวิจัยสังคม,2551: 31)
2) ช่ วงสมัยพม่าปกครอง พ.ศ.2101-2317
ในช่ วงระหว่าง พ.ศ.2098-2102 พระเจ้าบุ เรงนองได้ส่ งกองทัพบุกยึ ดหัว
เมืองไทใหญ่และได้ทาสงครามครั้ งใหญ่ สามครั้ ง ยึดเมืองไทใหญ่ไว ้ได้หลายเมือง รวมทั้ งยึดเมือง
เชี ยงใหม่ได้ใน พ.ศ. 2101 ทาให้ล้านนาตกเป็ นเมืองประเทศราชของพม่ าตรงกับรั ชสมัยพระเจ้า
เมกุฎสุ ทธิ วงศ์ แต่ ในบางช่วงหัวเมืองต่าง ๆ เหล่านั้ นได้ทาการสู้รบทาสงครามกับพม่าบ่อยครั้ ง ช่ วง
นี้ อาจทาให้ เกิดการอพยพเคลื่ อนย ้ายชุมชนไปมาของผู ้คนหนีสงครามและหาดิ นแดนที่ ปลอดภัย
สาหรั บการทามาหากิน (สมพงศ์ วิ ทยศักดิ์ พันธุ์ , 2544) ในปี พ.ศ.2203-2204 สมัยสมเด็จ
พระนารายณ์มหาราชทรงยกกองทัพขึ้ นมาตี เมืองเชี ยงใหม่ได้จากพระยาแสนหลวง เชียงใหม่ จึงตก
อยู ่ในความยึดครองของกรุ งศรี อยุธยา ต่อมา ปี พ.ศ.2215 พระยาพุกามได้ครองราชย์ สมบัติในกรุ ง
อังวะ ในปี นี้ เจ้าเมืองแพร่ ที่ครองเมื องเชียงใหม่ถึงแก่ พิราลัย เจ้าอึ้ งมหาอุปราชเมืองอังวะจึ งยกทัพมา
ยึดครองเมืองเชียงใหม่กลับคืนอยู ่ในอานาจของพม่าอีก ในปี พ.ศ.2250 พระเจ้าอึ้ งแซะถึ งแก่พิราลัย
มังแรนร่ าผู ้ บุตรก็ มาครองเมื องเชียงใหม่ แทน ในยุคนั้ นแผ่นดินล้านนาเดื อดร้อนปั ่ นป่ วนยิ ่งนักด้วย
พม่าและมอญกดขี่ข่ มเหง บังคับขู่ เข็ญ มี การบังคับให้รั บเอาว ัฒนธรรมและศิ ลปกรรมเอาไว ้ด้วย
เช่น การสร้ างรู ปสิงและเสาหงส์ ไว ้ตามว ัดต่าง ๆ ซึ่ งสิ งและหงส์นี้ เป็ นสัญลักษณ์ของพม่ าและมอญ
ในปี พ.ศ.2270 เทพสิ งหัวหน้ากลุ ่มกู้ชาติเมืองยวม ได้คุ มไพร่พลผู ้รักชาติซึ่ งมีจานวนไม่ กี่ ร้อยคนจู ่
โจมฆ่าฟั นพวกพม่ารามัญล้มตายเป็ นจานวนมาก ที่เหลื อตายก็หนี ไปอาศัยพวกพม่ ารามัญพวก
เดียวกันที่ ยึดครองเมืองเชี ยงแสนอยู ่ และเทพสิงสามารถยึ ดเมืองเชี ยงใหม่ได้ แต่ถู กองค์นกหรื อองค์
คา แย่ งชิ งอานา จสา เ ร็ จ (ส านั กง านว ัฒนธ รรมจั งหว ัดแม่ ฮ่ องสอน , 2549: 25-26)
หลักฐานทางโบราณคดีที่แสดงให้เห็นการเข้ามาตั้งถิ ่ นฐานของเป็ นกลุ่มคนในชุ มชนต่าง ๆ นั้ น ใน
พื้นที่ บ้านดอนหรื อบ้านเวียงเหนือ เป็ นชุ มชนแรกเริ ่ มของของเมืองปาย มี หลักฐานปรากฏเป็ นแนว
คูน้ าดินล้อมรอบและช่ องประตูเมื องทั้ ง 4 ด้านรวมทั้ งโบราณสถานที่สาคัญในบริ เวณบ้านเจ็ดต้น
บ้านเมื องน้อย รวมทั้ งศิลาจารึ กว ัดศรี เกิ ด อาเภอปาย จังหว ัดแม่ฮ่ องสอน ในพื้ นที่ขุ นยวมพบ
ร่องรอยคูน้ าคันดิ นของบ้านหลวง ตาบลแม่เงา บ้านแม่สุ ริน และเจดี ย์ศิลปะล้านนาที่ ดอยเวียง บ้าน
ต่อแพ เป็ นต้น (นุ ชนภางค์ ชุ มดี, 2552: 45)
3) ช่ วงสมัยประเทศราชแห่งสยาม พ.ศ.2317-2475
ในช่วงนี้ เป็ นช่วงที่ มีการเปลี่ยนแปลงศู นย์กลางอานาจการปกครอง
ราชวงศ์เชื้ อเจ็ดตน จนถึ งการปรั บตัวต่ อการปกครองแบบใหม่ ของรั ฐบาลสยามต่ อพื้ นที่เมื อง
ประ เทศราชช่ วงระหว่ าง พ.ศ. 2317-2475 (นุ ชนภางค์ ชุ มดี , 2552:44) ในปี พ.ศ. 2374