Page 81 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

65
จากกันอย่างถาวร เมื่อบรรดาผู้ปกครองพื้นเมื องในภู มิภาคนี้ ยินยอมให้มีการปั กปั นเขตแดนเพื่อ
รักษาไว ้ซึ่ งผลประโยชน์ของเจ้าอาณานิคมตะว ันตกเท่านั้ น และจากการขีดเส้นพรมแดนในเขต
ภูมิภาคเอเชียทาให้ ชาวไทใหญ่กระจัดกระจายไปในหลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทยบริ เวณ
ภาคเหนือที่จังหว ัดแม่ฮ่องสอน และกระจายอยู ่ตามจังหว ัดเชียงราย และเชี ยงใหม่และด้วยเหตุที่ชาว
ไทใหญ่กระจายอยู ่ตามเขตชายขอบของดินแดนต่าง ๆ ในเขตภาคพื้ นทวีปเอเชี ยตะว ันออกเฉี ยงใต้
ทาให้ชาวไทใหญ่มีการติดต่อสัมพันธ์กับอาณาบริเวณโดยรอบได้ตลอดเวลา เป็ นความสัมพันธ์ทาง
การเมืองและทางเศรษฐกิจโดยจี น พม่า และล้านนา ซึ่ งเป็ นดินแดนที่ ชาวไทใหญ่มีการติ ดต่อด้วย
อย่างสม่ าเสมอ (สถาบันวิจัยสังคม,2551: 4-5) ในปั จจุบันชาวไทใหญ่กระจายเป็ นอาณาบริ เวณ
กว ้างขวางตั้ งแต่รัฐอัสสั มของอินเดีย ทางตอนเหนือของพม่ า ทางตะว ันตกของจี น ทางเหนือของ
ไทยและลาว ส่วนประเทศไทยมี ชาวไทใหญ่อพยพเข้ามาทามาหากิ นในจังหว ัดแม่ฮ่องสอน เชี ยงราย
และเชียงใหม่ ส่ วนใหญ่เพิ ่งอพยพเข้ามาตั้งถิ ่ นฐานไม่ นานนัก ชาวไทใหญ่อาศัยอยู ่ตามพื้ นราบลุ่ ม
ริมแม่ น้ า ตามหุ บเขาแต่ละหุ บเขามักตั้งเป็ นชุ มชนระดับหมู ่ บ้าน หากเป็ นที่ ราบในหุบเขาที่ กว ้าง
ใหญ่ก็อาจมีชุ มชนขนาดใหญ่ก็ ตั้งเป็ นเมือง หมู ่บ้าน หรื อที่ชาวไทใหญ่ เรี ยกว่า “ม่ าน” หรื อ “ว่าน”
(บ้าน) มีขนาดตั้ งแต่ 20 หลังคาเรื อน และมี ขนาดใหญ่จนถึงขนาด 700-1,000 หลังคาเรื อน เมื อง
มักจะตั้งอยู ่ บริ เวณที่มีหมู ่ บ้านหลาย ๆ หมู ่บ้านอยู ่ ใกล้เคียงกันและด้านหลังของเมืองมักจะเป็ นเชิ ง
เขาหันหน้าเข้าสู ่ มุ่งนา (สมพงศ์ วิทยศักดิ์ พันธ์ , 2544 : 7)
4.1.1.3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ชาวไทใหญ่ในจั งหวัดแม่ฮ่ องสอน
จากการศึกษาภาคสนามและจากการสั งเคราะห์จากเอกสารต่ าง ๆ ที่
เกี่ยวข้ องกับพัฒนาการทางประว ัติศาสตร์ ของชุ มชนไทใหญ่ในพื้นที่อาเภอเมื อง อาเภอปาย และ
อาเภอขุนยวม จังหว ัดแม่ ฮ่องสอนนั้น ผู ้ วิจัยจึงได้แบ่ งพัฒนาการทางประว ัติศาสตร์ออกเป็ น 4 ช่ วง
ได้แก่ ช่ วงสมัยอาณาจักรล้านนา ช่ วงสมัยพม่ าปกครอง ช่วงสมัยประเทศราชแห่ งสยาม และช่ วง
ของการผนวกเข้ากรุ งรัตนโกสิ นทร์ โดยกล่าวถึ งในบริ บทของความสัมพันธ์ ทางสังคมและการเมือง
ซึ่ งกล่าวโดยสรุ ปดังต่ อไปนี้
1) ช่ วงสมัยอาณาจักรล้ านนา พ.ศ. 1824-2101
จากเอกสารทางประว ัติศาสตร์ ผู ้วิจัยเห็ นว่า ความสัมพันธ์ ระหว่างชาว
ไทใหญ่กับอาณาจักรล้านนารวมถึ งอาณาจักรอยุธยาจะสัมพันธ์กันทางการเมือง การปกครองจาก
การทาสงครามระหว่างกันจากการกวาดต้อน การอพยพจากการขอร้ องให้ช่ วยรบกับอีกฝ่ ายหนึ่ ง
หรื อสมัครใจเข้ามาอยู ่เพื่ อแสวงหาผลประโยชน์ หรื อด้วยเหตุ ผลใด ๆ ก็ตาม ทาให้ชาวไทใหญ่ ถูก
เ กี่ ย ว เ นื่ อ ง จ า ก บ ริ บ ท ท า ง ป ร ะ ว ั ติ ศ า ส ต ร์ ข อ ง ล้ า น น า อ ย่ า ง ห ลี ก เ ลี่ ย ง ไ ม่ ไ ด้
การตั้งถิ ่ นฐานและการอพยพของชาวไทใหญ่ช่วงสมัยล้ านนา จะเชื่อมโยงกับตานาน และหลักฐาน