Page 80 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

64
นอกจากนั้ น “คนไท” หรื อ “คนไต” เป็ นคาที่คนท้องถิ ่ นกลุ่มหนึ่ งใช้เรี ยกตนเอง(Self-
reference) ชนกลุ่มนี้ คือกลุ่มคนไทยในภาคกลางรู ้จักกันดีในนามว่า “ไทใหญ่” ซึ่ งมีถิ ่ นฐานอยู ่ที่รัฐ
ฉานในประเทศพม่า “คนไต” ไม่ค่ อยเรี ยกตัวเองว่า “ไทใหญ่” แต่พวกเขารู ้ว่าคาว่าไทใหญ่ คื อคาที่
คนทั ่วไปใช้เรี ยกพวกของตนเอง และไม่เคยใช้คาว่า “ฉาน” ถึงแม้ว่าผู้อาวุโสบางคนที่เข้ามาอยู ่ใน
ประเทศไทยจะย ังคิ ดว่ารัฐฉานเคยเป็ นบ้านเกิดเมืองนอน เป็ นจุดเริ ่มต้นของว ัฒนธรรมชาวไตดั้ งเดิ ม
แต่คนไทก็ไม่เคยเรี ยกตนเองว่า “ฉาน” (นิ ติ ภว ัครพันธุ์, 2547) ส่ วนภาษาที่คนไตพูดนั้ นแตกต่างกัน
หลายภาษา แต่ใช้ภาษาเขียนร่ วมกันซึ่ งมีภาษาเขี ยนคล้ายของพม่า ผู้คนในเขตภาคเหนือของไทยที่
เรี ยกว่า“คนเมือง”เรี ยกคนไตว่า “เงี้ ยว” แต่ คนไตไม่ชอบถูกเรี ยกว่าเงี้ ยวเพราะรู้สึ กว่าเป็ นคาพูดที่ดู
ถูกดูแคลนพวกตน มีข้อน่าสังเกตว่า “ไทยใหญ่” คือพวกที่อยู ่ทางลุ่ มแม่น้ าคง(สาละวิน) และน้ ามาว
หรื อน้ าชเวลี ซึ่ งเป็ นสาขาหนึ่ งของน้ าอิรวดี ส่ วน“ไทยน้อย” หมายถึ ง กลุ่ มคนไทในลุ่มแม่ น้ าโขง
ทางตะว ันออกเลยเข้าไปในลาวและเวียดนามกลุ ่มนี้ เป็ นพวกที่ เคลื่ อนย ้ายเข้ามาเป็ นชาวล้านนา ล้าน
ช้างและสุ โขทัย (ศรี ศักร ว ัลลิโภดม และสุ จิตต์ วงษ์ เทศ, 2534) กลุ่มคนไทจากรัฐฉานของ
เมียนมาร์ หรื อที่ คนไทยเรี ยกเขาว่าไทยใหญ่ แต่เขาเรี ยกตนเองว่า “ไต” ได้กระจายตัวลงมาตามลาน้ า
สาละวินหรื อคนไทยเรี ยกว่าแม่น้ าคง เข้ามาอยู ่ในจังหว ัดแม่ฮ่ องสอน คนกลุ่ มนี้ เรารวมเรี ยกว่า
ล้านนา แต่แท้จริ งแล้วมีลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างออกไป (กรมศิ ลปากร, 2539 :15)
4.1.1.2 การตั้งถิ่นฐานและการอพยพของชาวไทใหญ่
การตั้ งถิ ่ นฐานหรื อการโยกย ้ายถิ ่นฐานของคนไทยกลุ่ มต่าง ๆ นั้ น น้ าจะ
เป็ นปั จจัยแรกที่ เกี่ยวข้องในการตัดสิ นใจ แหล่งน้ าจึ งเกี่ ยวเนื่องกับวิ ถีชี วิตของคนไทยกลุ่มต่ าง ๆ
และ ย ังเป็ นเส้ นทางของการโยกย ้ายถิ ่ นจากคนไทยบางกลุ่มจากนอกราชอาณาจักรเข้ามาตั้ งถิ ่นเป็ น
กลุ่มก้อนอยู ่ในพื้นที่ที่ เป็ นอาณาเขตประเทศไทยปั จจุ บัน รวมถึ งกลุ่มคนไทยจากรัฐฉานของพม่ า
หรื อคนไทยทั ่วไปเรียกไทใหญ่ แต่เขาเรี ยกตนเองว่า ไต ได้กระจายตัวลงมาตามลาน้ าสาละวินหรือ
แม่น้ าคงเข้ามาอยู ่ในเขตภาคเหนือตอนบนโดยเฉพาะในจังหว ัดแม่ ฮ่องสอน คนกลุ่มนี้ อยู ่ในกลุ่มที่
เรารวมเรียกว่าล้านนาแต่แท้จริ งแล้วมี ลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างออกไป (ปราณี ศิริ ธร,2528 : 433)
ในการตั้ งถิ ่นฐานที่อยู ่ชาวไทใหญ่ นั้ น เนื่องจากชาวไทใหญ่ ส่ วนมากมีถิ ่ นอาศัยอยู ่ทางด้านตะว ันตก
ของแม่น้ าสาละวิน มีชุมชนกระจายจากบริ เวณด้านตะว ันตกเฉี ยงใต้ของมณฑลยูนาน สาธารณรัฐ
ประชาชนจีน เรื่ อยมาจนถึงบริ เวณรั ฐฉานของพม่า บางส่ วนเลยเข้าไปอยู ่ในเขตแดนรั ฐอัสสัม
ประเทศอินเดี ย และปัจจัยที่ทาให้เกิดการแบ่งแยกชาวไทใหญ่ คือ การปราชัยในสงครามจีนกับพม่า
เพราะถิ ่นที่อยู ่ ของชาวไทใหญ่เป็ นหั วเมืองชายแดนของอาณาจักรสาคัญทั้ ง 2 แห่ งภาคพื้ นทวีป
เอเชี ยตะว ันออกเฉี ยงใต้มานับแต่ อดีต และหลังจากพวกยุโรปตะว ันตกเข้ามาแข่งขันกันล่ าอาณา
นิคมในภูมิภาคเอเชี ยเมื่อช่วงพุทธศตวรรษ 24-25 ส่ งผลให้ เมืองไทใหญ่ ทั้งหลายต้องถูกแบ่ งออก