50
ถ่
ายทอดภู
มิ
ปั
ญญาต่
าง ๆ เช่
น พิ
ธี
กรรม ความรู
้
ทางช่
าง หั
ตถกรรม ผู
้
นาในชุ
มชนเป็
นผู
้
จ ั
ดและ
สน ั
บสนุ
นประเพณี
ว ั
ฒนธรรมของชุ
มชน เครื
อญาติ
ทาหน้
าที
่
สน ั
บสนุ
นช่
วยเหลื
อในการทา
พิ
ธี
กรรมต่
าง ๆ ว ั
ฒนธรรมพื
้
นบ้
านของชาวไทใหญ่
ที
่
คงอยู
่
นั
้
นไม่
ได้
อยู
่
เหมื
อนเช่
นในอดี
ต มี
การ
เปลี่
ยนแปลงทั
้
งในด้
านคุ
ณค่
าของว ั
ฒนธรรมและรู
ปแบบ
คณิ
ชยา รอดเรื
องศรี
(2542) ศึ
กษาเรื่
อง ความสั
มพั
นธ์
ระหว่
างคติ
ความเชื
่
อทางชาติ
พั
นธุ
์
กั
บรู
ปแบบการตั
้
งถิ ่
นฐาน : กรณี
ศึ
กษา ชุ
มชนไตบ้
านเมื
องปอน จั
งหว ั
ดแม่
ฮ่
องสอน จากการศึ
กษา
พบว่
า การใช้
พื ้
นที
่
ทากิ
จกรรมของคนในชุ
มชนทั
้
ง 3 กลุ
่
มอายุ
มี
ความแตกต่
างกั
น โดยเฉพาะใน
เรื
่
องความถี
่
ของการทากิ
จกรรม ทั
้
งนี
้
เนื
่
องจากคนทั
้
ง 3 กลุ
่
ม อายุ
มี
ความแตกต่
างในโลกท ั
ศน์
ค่
านิ
ยม ซึ
่
งเป็
นผลมาจากประสบการณ์
ชี
วิ
ตรวมไปถึ
งบทบาทหน้
าที
่
ที
่
เกิ
ดจากปั
จจั
ยด้
านอายุ
เพศ
สถานภาพ การศึ
กษา และอาชี
พที
่
ไม่
เหมื
อนกั
น นอกจากนี
้
ความเจริ
ญก้
าวหน้
าด้
านการศึ
กษา การ
คมนาคมขนส่
งและการสื
่
อสารที
่
เข้
าสู
่
ชุ
มชน ก็
เป็
นตั
วกระตุ
้
นให้
การเข้
าถึ
งชุ
มชนมี
ความสะดวก
รวดเร็
ว การรั
บและเรี
ยนรู
้
สิ
่
งต่
าง ๆ ผ่
านสื
่
อ อาทิ
เช่
น โทรท ั
ศน์
วิ
ทยุ
ทาให้
เกิ
ดการซึ
มซั
บและ
เรี
ยนรู
้
ทางว ั
ฒนธรรม สิ ่
งเหล่
านี
้
สะท้
อนให้
เห็
นจากวิ
ถี
ชี
วิ
ตหรื
อรู
ปแบบกิ
จกรรมที
่
แตกต่
างกั
น โดย
เด็
กและว ั
ยรุ
่
นมั
กจะสนใจทาแต่
กิ
จกรรมส่
วนตั
ว ไม่
ค่
อยทากิ
จกรรมด้
านว ั
ฒนธรรม ขณะที
่
ผู
้
ใหญ่
และผู
้
สู
งอายุ
จะทากิ
จกรรมด้
านว ั
ฒนธรรมมากและมากที่
สุ
ดตามลาดั
บ จากการศึ
กษาปรากฏการณ์
ข้
างต้
น ทาให้
เข้
าใจระบบกิ
จกรรมและระบบที
่
ตั
้
งของชุ
มชนได้
ในระดั
บหนึ
่
ง ส่
งผลให้
เกิ
ดความ
เข้
าใจในโลกทั
ศน์
และค่
านิ
ยมของคนในชุ
มชนว่
ามี
แนวโน้
มเปลี
่
ยนแปลงไปในทิ
ศทางใด และ
สามารถส่
งต่
อไปย ั
งการหาแนวทางการอนุ
รั
กษ์
ว ั
ฒนธรรมชุ
มชนที
่
สอดคล้
องกั
บสาเหตุ
และทิ
ศ
ทางการเปลี
่
ยนแปลงที
่
เกิ
ดขึ
้
น เพื
่
อให้
เกิ
ดความย ั
่
งยื
นในมรดกทางว ั
ฒนธรรมของชนชาติ
ไทยใน
ที่
สุ
ด สุ
ดท้
ายคื
อ ภู
มิ
ปั
ญญาด้
านพี
ระมิ
ดของพระอาจารย์
รั
ตน์
นั
้
น แม้
มิ
ได้
เกี
่
ยวเนื
่
องกั
บพุ
ทธศาสนา
แต่
ก็
นามาใช้
เพื
่
อเป็
นอุ
ปกรณ์
เสริ
มสาหรั
บการปฏิ
บ ั
ติ
สมาธิ
และพบว่
าพี
ระมิ
ดให้
ผลดี
ต่
อการ
ส่
งเสริ
มคุ
ณภาพชี
วิ
ตของประชาชน กล่
าวคื
อ ในด้
านร่
างกายทาให้
ร่
างกายสดชื่
น เบาสบายแข็
งแรง
ขึ
้
นจากเดิ
ม ด้
านจิ
ตใจทาให้
จิ
ตใจมั
่
นคง ผ่
อนคลายมากขึ
้
น และด้
านสมาธิ
ทาให้
จิ
ตใจสงบเป็
น
สมาธิ
มากขึ
้
น ปฏิ
บั
ติ
สมาธิ
ได้
นานขึ
้
นกว่
าเดิ
ม
ปานแพร เชาว์
ประยู
ร (2550) ศึ
กษาบทบาทของพุ
ทธศาสนาที
่
มี
ผลต่
อการผลิ
ตซ
้
าทาง
อั
ตลั
กษณ์
ของชาวไทใหญ่
ที่
อาศั
ยอยู ่
ในจั
งหว ั
ดเชี
ยงใหม่
พบว่
า การสร้
างอั
ตลั
กษณ์
ของชาวไทใหญ่
นั
้
นมี
ทั
้
งสิ ่
งที่
สร้
างขึ
้
นมาใหม่
และสิ ่
งเดิ
มที่
หยิ
บมาแล้
วทาการปรั
บปรุ
งเปลี่
ยนแปลงให้
เหมาะสมตาม
กาลเวลาสถานการณ์
บ้
านเมื
อง โดยที่
ชาวไทใหญ่
ได้
มี
การสร้
างอั
ตลั
กษณ์
ของตนเพื่
อตอบสนองกั
บ
ความต้
องการของรั
ฐไทย ซึ
่
งเป็
นดิ
นแดนที่
ตนเองอาศั
ยอยู ่
ในปั
จจุ
บั
น เพื่
อเป็
นการบอกรั
ฐไทยว่
า
ตนเองเป็
นกลุ
่
มทางชาติ
พั
นธุ
์
ที่
มี
เอกลั
กษณ์
มี
อารยธรรม มี
ชี
วิ
ตความเป็
นอยู ่
ที่
มี
ระเบี
ยบแบบแผน จึ
ง