Page 62 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

46
หลักการ ได้แก่ ประชาชนต้องเคารพตนเอง มีเสรี ภาพที่ จะรวมตัวกันจัดตั้ งกลุ่มองค์กรและทาการ
เคลื่อนไหว และประชาชนต้องเป็ นเจ้าของและควบคุ มดูแลทรั พยากรและกิจกรรมของพวกเขา
ตลอดถึงการมีเสรี ภาพที่จะเลื อกหรือมีสิ ทธิที่ จะปฏิเสธ ( Edgardo T.Valenuela อ้างในสถาบันดารง
ราชานุภาพ, 2539 : 20)
ส่ วนการมีส่ วนร่ วมของชุ มชนในกิ จกรรมต่าง ๆ นั้ น มี ขั้ นตอนเริ ่ มตั้งแต่ การวางแผน
(Planning) ประชาชนเป็ นผู ้มีส่ วนร่ วมในการวิเคราะห์ ปัญหา จัดลาดับความสาคัญ ตั้ งเป้ าหมาย
กาหนดการใช้ทรั พยากร กาหนดวิธี การติ ดตามและประเมินผล และการตัดสิ นใจ ขั้ นตอนที่สอง
ได้แก่การดาเนิ นกิจกรรม (implementation) ประชาชนต้องมีส่ วนร่วมในการจัดการ และบริ หารใช้
ทรัพยากร มีความรับผิดชอบในการจัดสรร ควบคุมการเงิ น และการบริ หาร ขั้ นตอนที่สาม การใช้
ประโยชน์ (Utilization) ประชาชนต้องมี ความสามารถในการนาเอากิจกรรมมาใช้ เกิดประโยชน์ได้
ซึ่ งเป็ นการเพิ ่มระดับของการพึ่ งพาตนเองและการควบคุมสังคม ขั้ นตอนที่ สี่ การได้รั บประโยชน์
(Obtaining Benefits) ประชาชนต้องได้รับการแจกจ่ายผลประโยชน์จากชุ มชนในพื้ นฐานที่เท่ากัน
ซึ่ งอาจจะเป็ นผลประโยชน์ส่ วนตัว สังคม หรื อว ัตถุก็ ได้ (World Health Organization อ้างใน
ว ัชราภรณ์ จันทร์ขา, 2547 : 27) และปั จจัยที่ผลักดันให้ประชาชนเข้ามาร่ วมในการพัฒนา ได้แก่
ปัจจัยสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เศรษฐกิจ สังคม การเมื อง การปกครอง และความปลอดภัย ปั จจัย
จากการผลักดั นจาบบุคคลอื่ น เช่ น กานัน ผู้ใหญ่ บ้าน ปั จจัยที่ เป็ นผลรางว ัลตอบแทน เช่ น
ค่ าตอบแทนแรงงาน เงินปั นผลจากสหกรณ์ และปั จจั ยในตัวบุ คคล ได้ แก่ ความคาดหว ังใน
ประโยชน์ส่ วนรวม ความรู้ สึ กว่าเป็ นพันธะที่ต้องเข้าร่ วมเพื่อให้เกิดความสามัคคี เป็ นต้น (ปรัชญา
เวสารัชช์, 2528 : 170)
ผู ้วิจัยเห็ นว่า การเข้ามามี ส่ วนร่ วมของชุ มชนไม่ว่ากิจกรรมหรื อโครงการใด ๆ นั้ นควร
สอดคล้องกับวิถี ชี วิ ตและสนองต่อความต้ องการของกลุ่มคนส่ วนใหญ่ และเป็ นกิจกรรมที่ มี
ลักษณะเฉพาะของชาวบ้านในชุมชนนั้น ๆ อี กด้วย เช่น ความเป็ นกลุ่มหรื อชาติ พันธุ ์ในชุมชน คน
ในชุมชนมี ความรักสามัคคี มีความขย ันหมั ่นเพียร และชุมชนมี ผู ้ นาที่ดี ตลอดถึงมี ปัจจัยที่สนับสนุน
มาจากหน่วยงานทั้ งท้องถิ ่นและภาครั ฐ เช่ น สนับสนุนงบประมาณเพี ยงพอต่อการจัดกิจกรรม มี
เครือข่ายสัมพันธ์ กับคนในชุ มชนและระหว่างชุมชนด้วยดี รวมทั้ งมีปั จจัยประกอบอื่ น ๆ เช่ น
สภาพเศรษฐกิ จของชาวบ้านในชุ มชนมี ฐานะที่ดี มี การคมนาคมสะดวก มี การพึ่ งพาเอื้ ออาทร
ระหว่างผู ้ คนในชุมชน เป็ นต้น