Basic HTML Version
43
ความสามารถในการสื
บสานว ั
ฒนธรรมและวิ
ถี
ชี
วิ
ต หรื
อมี
ความสามารถธารงรั
กษาความอุ
ดม
สมบู
รณ์
ของสิ ่
งแวดล้
อม (ศู
นย์
วิ
จั
ยนโยบายการศึ
กษา คณะครุ
ศาสตร์
จุ
ฬาลงกรณ์
มหาวิ
ทยาลั
ย ,
ม.ป.ป.
:
14
)
นอกจากนั
้
น ลั
กษณะของชุ
มชนเข้
มแข็
ง มี
นั
กวิ
ชาการหลายคนกล่
าวถึ
งลั
กษณะชุ
มชน
เข้
มแข็
งไว ้
หลายประเด็
น อาทิ
เช่
น
ชุ
มชนรวมตั
วกั
นเพื่
อประโยชน์
ส่
วนรวมมิ
ใช่
ประโยชน์
ส่
วนตน
(ธี
รยุ
ทธ บุ
ญมี
,
2536 : 76
) ชุ
มชนมี
อิ
สรภาพด้
านความคิ
ดและอุ
ดมคติ
ที่
ไม่
ถู
กบั
งคั
บควบคุ
มด้
วย
กาลั
งอานาจใด ๆ (โกมาตร จึ
งเสถี
ยรทรั
พย์
,
2540 : 48
) สมาชิ
กในชุ
มชนมี
ว ั
ตถุ
ประสงค์
ร่
วมกั
นใน
การกิ
จกรรม มี
ความเอื
้
ออาทรต่
อกั
น และมี
การกระทาร่
วมกั
น ชุ
มชนมี
จิ
ตวิ
ญาณ
(spirituality)
การมี
จิ
ตวิ
ญญาณของชุ
มชนจะเห็
นได้
จากการที่
สมาชิ
กมี
ความผู
กพั
นภั
กดี
กั
บชุ
มชน เสี
ยสละทางานเพื่
อ
ชุ
มชน มี
ความรู
้
สึ
กเป็
นเจ้
าของหวงแหนชุ
มชน มี
สิ ่
งที่
สมาชิ
กยึ
ดเหนี่
ยวร่
วมกั
น(ประเวศ วะสี
,
2541
)
ชุ
มชนเข็
มแข็
งเป็
นชุ
มชนที่
สามารถจั
ดการตนเอง แก้
ปั
ญหาของตนเองได้
โดยดาเนิ
นการกิ
จกรรม
4
ประการ คื
อ (
1)
การวางแผน
(Planning)
ชุ
มชนจะต้
องมี
การวางแผนว่
าจะทาอะไร ใครเป็
นผู
้
นา ทา
ที่
ไหน เมื่
อไหร่
(2)
การจั
ดกระบวน
(Organizing)
เป็
นการเตรี
ยมการเพื่
อการดาเนิ
นการตามแผน ซึ
่
ง
จะต้
องมี
การเตรี
ยมคน เตรี
ยมว ั
สดุ
เตรี
ยมเงิ
น
(3)
การลงมื
อดาเนิ
นการ
(Implementing)
เป็
นการ
ปฏิ
บั
ติ
ตามแผนที่
วางไว ้
จนกว่
างานจะเสร็
จ
(4)
การประเมิ
น
(Evaluating)
(อุ
ทั
ย ดุ
ลยเกษม และ
อรศรี
งามวิ
ทยาพงศ์
,
2540)
ส่
วนลั
กษณะของชุ
มชนเข้
มแข้
งมี
4
ประการคื
อ (สั
ญญา สั
ญญาวิ
ว ั
ฒน์
,
2541
:14-17)
1.
เป็
นชุ
มชนแห่
งการเรี
ยนรู
้
(
Learning Organization)
ทุ
กคนในชุ
มชนร่
วมเรี
ยนรู
้
ชุ
มชน
นั
้
นจารู
้
ทั
นข่
าวทั
้
งเศรษฐกิ
จ สั
งคม การเมื
อง รวมทั
้
งเพิ ่
มพู
นความรู
้
อยู ่
เสมอ
2.
เป็
นชุ
มชนที่
รู
้
จั
กการจั
ดการตั
วเอง (
Community Management
) ด้
วยกิ
จกรรมสาคั
ญ
4
ประการ คื
อ การวางแผน การจั
ดกระบวนองค์
กรของตนเอง การลงมื
อปฏิ
บั
ติ
ตามแผน และการ
ประเมิ
นผล
3.
เป็
นชุ
มชนที่
มี
จิ
ตวิ
ญญาณ (
Spirituality
) อาจแสดงความภั
กดี
ต่
อชุ
มชน ความรู
้
สึ
กเป็
น
เจ้
าของ หวงแหน มี
สิ ่
งยึ
ดเหนี่
ยวร่
วมกั
น
4.
เป็
นชุ
มชนที่
มี
สั
นติ
ภาพ
(
Peaceful
) คนมี
คุ
ณภาพและคุ
ณธรรม สงบสุ
ข จิ
ตใจเยื
อกเย็
น
ในทานองเดี
ยวกั
น ความเข้
มแข็
งของชุ
มชนเป็
นปรากฏการณ์
ทางสั
งคมที่
เป็
นพลว ั
ต
เนื่
องจากชุ
มชนจะมี
กระบวนการปรั
บเปลี่
ยน หรื
อปรั
บตั
วเพื่
อตอบสนองต่
อการเปลี่
ยนแปลง
ภายนอก หรื
อเพื่
อจั
ดการกั
บปั
ญหาที่
เกิ
ดขึ
้
นตลอดเวลา ดั
ชนี
ความเข้
มแข็
งของชุ
มชนจึ
งเป็
นดั
ชนี
ที่
สะท้
อนภาพรวมของปรากฏการณ์
ทางสั
งคมของชุ
มชนประกอบด้
วยดั
ชนี
ที่
สาคั
ญ
5
ตั
ว (นภาภรณ์
หะวานนท์
, เพ็
ญศิ
ริ
จี
ระเดชากุ
ล และสุ
รวุ
ฒิ
ปั
ดไธสง,
2543
:
11-13
)
ได้
แก่