Page 57 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

41
ชุ มชน หมายถึง การรวมตัวกันของชุ มชนที่ มี ว ัตถุประสงค์ร่ วมกั น อาจจะเป็ นการ
รวมตัวกันตามพื้นที่ หรื อไม่ใช่พื ้นที่ ก็ได้ สมาชิกของชุ มชนมีการติดต่อสื่ อสารกัน มีความเอื้ออาทร
ต่อกัน มีการทากิ จกรรมร่ วมกัน มีการเรี ยนรู้ ร่วมกันในการกระทาและมี การจัดการ (ประเวศ วะสี ,
2538: 37)
จากแนวคิ ดดั งกล่ าวเห็ นได้ ว่า ความหมายของชุ มชน มี ขอบเขตกว ้ างขวางและ
หลากหลาย ชุ มชนเป็ นการรวมตัวของกลุ ่มคนที่อยู ่ในต่างพื้ นที่กันหรือในพื้ นที่เดี ยวกัน มีลักษณะ
ชาติพันธุ ์ ว ัฒนธรรมเดียวกันหรื อต่างกันก็ได้ และมีว ัตถุประสงค์ อุดมการณ์ กิจกรรมกลุ่มร่ วมกัน
รวมถึ งมีการเรี ยนรู ้ มีการติ ดต่อสื่ อสาร ในการรวมตัวร่ วมกัน มี ความรัก ช่ วยเหลือ พึ่ งพาและเอื้ อ
อาทรต่อกัน รวมถึ งมีกระบวนการจัดการภายในชุ มชน ในการวิจัยครั้ งนี้ ชุ มชน หมายถึง กลุ่มคน
ของชาติพันธุ์ ไทใหญ่ที่ อาศัยและตั้ งถิ ่นฐานอยู ่ ร่วมกันมีอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมเฉพาะของตน มี
การทากิ จกรรมร่ วมกัน มี พื้ นที่ ทางภูมิ ศาสตร์ และเขตการปกครองเดี ยวกันภายในจังหว ัด
แม่ฮ่องสอน
2.5.1.2 ลักษณะของชุมชนและชุ มชนที่มีความเข้ มแข็ง
ลักษณะของชุ มชนจะสั มพันธ์กับพัฒนาการทางประว ัติ ศาสตร์ มาอย่าง
ต่อเนื่ อง จากวิถีชี วิตดั้ งเดิ มในอาณาบริ เวณพื้นถิ ่นเดียวกั น และจากกลุ่มอื่นที่ อพยพข้ามาในอาณา
บริ เวณผสมผสานกับผู ้ คนในพื้ นถิ ่น เป็ นชุมชนแบบดั้ งเดิมที่ พึ่ งพาอาศัยจากแรงงานแรงกายของ
ผู ้ คน กลุ ่มคนในชุมชน และด้วยอิทธิ พลความเจริ ญ ความก้าวหน้าในระบบการปกครอง เศรษฐกิ จ
แบบเสรีนิ ยม และการสื่อสารจึงทาให้ชุ มชนหลายแห่ งหลีกเลี่ ยงไม่พ้นกระแสของความทันสมัยทา
ให้ชุ มชนแบบดั้ งเดิมเข้าสู ่การเป็ นสั งคมสมัยใหม่ การเกิดขึ้ นของสังคมสมัยใหม่เป็ นผลพวงจากเข้า
สู ่ สังคมอุ ตสาหกรรม (Industrialization) แต่สังคมในยุ คหลังสมัยใหม่ประสบการณ์ ที่ หลากหลาย
ของประชาชนทาให้ไม่สามารถยืนย ันถึ งอัตลักษณ์และชนชั้ นที่ ตายตัวได้อีกต่อไป เพราะโครงสร้ าง
ของสังคมจะมีลักษณะที่กระจัดกระจายและซับซ้อน สมาชิกของกลุ่ มและสังคมมี ลักษณะลื่ นไหล
และกลวงพรุ น (Porous) มากยิ ่ งขึ้ น เป็ นชุ มชนในรู ปแบบใหม่ที่ เรี ยกว่า ชุ มชนที่ปราศจากความ
ใกล้ชิด ที่ ไม่ผู กติดกับอัตลักษณ์ ที่ตายตัว (Stable Identities) แต่เปิ ดกว ้าง แตกต่าง แยกย่อย บังเอิญ
ก้าวข้ามความเป็ นเอกภาพและ (ไม่มองข้าม )เป็ นชายขอบ ชุมชนในยุคหลังสมัยใหม่จึงสามารถก่อ
ตัวและสร้ างขึ้ นใหม่ได้ในทุ กที่ ทั้ งจากประสบการณ์ชี วิต การต่ อสู้ ในชี วิตประจาว ัน (Everyday
Life) หรื อชายขอบของสังคม อาทิ อาจเป็ นชุ มชนเร่ ร่อน (Nomadic) เคลื่ อนที่เร็ว (Highly Mobile)
ตื่ นตัว หลากหลายและกระจัดกระจาย และใช้การสื่ อสารเป็ นเครื่ องมื อสาคัญในการสร้ าง
ความสัมพันธ์ กับภายในและภายนอกชุมชน (Insiders and Outsider) (ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์, 2550)