Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

40
2.5.1 ความเข้ มแข็งของชุมชน
ในการศึ กษาความเข้มแข็ งของชุ มชน ผู้ วิจัยศึ กษาเกี่ ยวกับความหมายของชุ มชน
และลักษณะของชุมชนที่มีความเข้มแข็ง ตามลาดับดังต่อไปนี้
2.5.1.1 ความหมายของชุ มชน
การให้คานิ ยามหรื อความหมายของคาว่ าชุมชนนั้ นมีนักวิ ชาการหลายคนได้
แบ่งความหมายของชุ มชนออกเป็ น 3 ลักษณะคือ ชุ มชนในความหมายของคน ชุ มชนในความหมาย
ของพื้นที่ และชุมชนในความหมายของกลุ ่มคนที่มีความสั มพันธ์กัน และจะสัมพันธ์ กับการศึ กษา
ครั้ งนี้ ซึ่ งจะพิจารณาความหมายของชุมชนตามแนวมานุ ษยวิทยา และสังคมวิทยา ความหมายของ
ชุ มชนตามแนวมานุษยวิ ทยา จะเกี่ยวข้องกับประว ัติ ความเป็ นมา ชาติพันธุ ์ ความเชื่อ ศาสนา
ว ัฒนธรรมเดี ยวกัน การอยู ่ร่ วมกันในอาณาเขตพื้ นที่เดียวกัน ดังเช่น
ชุ มชน หมายถึง หมู ่ ชนหรื อกลุ่มชนอยู ่รวมกันเป็ นสั งคมขนาดเล็ก อาศัยอยู ่อาณาบริ เวณ
เดียวกัน และมีผลประโยชน์ร่วมกัน(ราชบัณฑิตยสถาน, 2538:272)
ชุ มชน หมายถึ ง กลุ่มคนที่อาศั ยอยู ่ด้วยกัน มี พันธะผูกพันด้านต่ าง ๆ ร่ วมกัน เช่ น งาน
ความรัก อุ ดมการณ์ ศิลปะ ศาสนา ว ัฒนธรรม เป็ นต้น (Albert C. Tuijnman อ้างในอดุลย์ ว ังศรี คู ณ,
2543: 12)
ชุ มชน คือ หน่ วยทางสั งคมขนาดหนึ่ ง ซึ่ งประกอบด้วยสมาชิกที่เป็ นกลุ ่มก้อนมีประว ัติ
ความเป็ นมาและสภาพความเป็ นอยู ่ คล้ายคลึ งกัน มีความรู ้ สึ กนึ กคิดและผลประโยชน์ ร่ วมกัน
ตลอดจนสามารถตอบสนองความต้องการพื้นฐานของสมาชิ กส่ วนใหญ่ ได้ (ชิ รว ัฒน์ นิ จเนตร,
2528: 2)
ชุ มชน หมายถึง กลุ ่มคนที่มีชีวิตอยู ่ในอาณาเขตบริ เวณเดียวกัน มีความสัมพันธ์ใกล้ชิ ดกัน
มีฐานะหรื ออาชีพเหมื อนกันหรื อคล้ายคลึง มี ลักษณะของการใช้ชีวิตร่ วมกันมีความเป็ นอันหนึ่ งอัน
เดียวกัน นอกจากนี้ ย ังมีการดารงรั กษาและสื บทอดคุณค่ามรดกทางว ัฒนธรรมและศาสนา ถ่ายทอด
ไปย ังลูกหลาน(สภาคาทอลิ กแห่ งประเทศไทย เพื่ อการพัฒนาและองค์ กรเซเบโม(CEBEMO)
ประเทศเนเธอร์ แลนด์, 2533: 1)
ส่ วนความหมายของชุมชนตามแนวสั งคมวิทยา จะเกี่ยวข้องกับความสั มพันธ์ ทางสังคม
ของสมาชิกในชุมชนการรวมตั วของกลุ่มที่ อยู ่ในพื้ นที่เดี ยวกันหรื อต่างพื้นที่ กัน มี ว ัตถุประสงค์
ร่ วมกัน มีกิจกรรมร่ วมกัน มีการเรี ยนรู ้และมี การจัดการร่ วมกัน ตามความหมายดังเช่น ชุ มชน
หมายถึง องค์กรทางสังคม (Social organization) ประเภทหนึ่ งที่ประกอบด้วยอาณาเขตหรื อพื้ นที่
ขนาดหนึ่ ง และสมาชิ กสามารถตอบสนองความต้องการพื้นฐานส่วนใหญ่ได้ และสามารถแก้ปั ญหา
ของชุมชนได้ (Marvin E. Olson อ้างถึงในสัญญา สัญญาวิว ัฒน์, 2523: 108)