Page 50 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

34
2.3.3 ผลกระทบจากโลกาภิวัตน์ ต่ อสั งคมไทย
กระแสใด ๆ ก็ตามที่เกิ ดขึ้ นในท่ามกลางความเจริ ญรุ ดหน้าของเทคโนโลยี ที่ เกิด
จาก ภูมิปั ญญาอันชาญฉลาดของมนุ ษย์ในยุ คโลกาภิ ว ัตน์ ย่ อมมีทั้ งส่ วนที่ได้และส่วนที่ เสี ยของ
ปัจเจกชนและกลุ่มคนในชุมชนหรื อในเมืองของพื้ นที่ต่าง ๆ ทั ่วโลก และหากมองว่าโลกาภิ ว ัตน์คื อ
ยุคที่มี จุดเด่นอยู ่ ที่ การเคลื่ อนไหวโยกย ้ายของสิ ่ งต่ าง ๆ ในลักษณะที่เป็ นกระแสข้ามชาติ ข้าม
พรมแดน แต่ กระแสเหล่ านี้ ก็ ย ังคงต้องอาศัยเมืองต่าง ๆ ทั ่วโลกเป็ นจุ ดร่ อนลงสั มผ ัสพื้ นเพื่ อ
ปฏิบัติการอะไรบางอย่ างและถีบทะยานเพื่ อไหลไปปฏิบัติการย ังที่ อื่นอยู ่ตลอดเวลา โลกาภิว ัตน์จึง
เป็ นยุคที่ สังคมเมืองก้าวเข้ามามีบทบาทต่อความเป็ นไปในทางสั งคมและว ัฒนธรรมของมนุษย์มาก
ขึ้ น ในลักษณะของการเป็ นจุ ดเชื่อมประสานที่คอยส่ งกระแสของสิ ่ งต่าง ๆ ให้กับระบบทุ นนิยม
ระดับโลก และถึ งแม้ระบบทุนนิ ยมเป็ นปั จจัยหลักที่ ผลักดันให้เกิดกระแสโลกาภิว ัตน์ แต่ผลกระทบ
ของโลกาภิ ว ัตน์ ก็ ไม่ได้ถู กจากัดให้อยู ่ เฉพาะกับแวดวงเศรษฐกิ จ ความเป็ นไปทางสังคมและ
ว ัฒนธรรมด้านอื่นในเมืองก็ล้วนได้รับผลกระทบ (ไพโรจน์ คงทวีศักดิ์ , 2552)
ในขณะที่ว ัฒนธรรมตะว ันตกที่เข้มแข็งกว่า มีพลังและอานาจเหนื อกว่าได้เคลื่ อนตัวเข้ามา
กับเทคโนโลยียุคใหม่และเกิ ดแรงปะทะกับว ัฒนธรรมและสังคมไทยที่ แฝงไว ้ด้วยความยืดหยุ่น เอื้ อ
อาทร และอ่ อนไหวจนเกิ ดความปั ่นป่ วนในว ัฒนธรรมให้ ลื่ นไหลไปตามกระแสว ัฒนธรรม
ตะว ันตกจนอาจทาให้ ว ัฒนธรรมท้องถิ ่ นและภูมิ ปัญญาไทยเพลี่ยงพล้ าและถูกกลื นได้หากไม่
ระมัดระว ังและตั้ งสติ ให้ดี สภาวการณ์หว ั ่นไหวในว ัฒนธรรมเช่ นนี้ เป็ นเสมือนเป็ นการรุ กราน
ว ัฒนธรรมที่ กาลังแพร่ กระจายจากเมืองใหญ่ไปสู ่ เมื องเล็กและชุ มชนท้องถิ ่นต่าง ๆ อย่างรวดเร็ วจน
เกิดสภาวะคล้ายกับมลพิ ษทางว ัฒนธรรมที่ อาจนาไปสู ่ วิกฤตทางว ัฒนธรรมและเกิดการสู ญเสี ย
ว ัฒนธรรม ขนบธรรมเนี ยมประเพณีอันดี งามของสังคมไทย(วิสุ ทธิ์ ใบไม้, 2550:43)
นอกจากการเคลื่อนตัวเข้ามาของเทคโนโลยียุคใหม่ที่ทันสมัย ที่อาจทาให้เกิดมลภาวะ
แห่ งการสู ญเสี ยทางว ัฒนธรรมแล้ว โลกาภิ ว ัตน์ ทางด้านเศรษฐกิ จย ังทาให้เกิ ดการปรั บตัวของ
ศาสนาเพื่อให้เข้ากับลักษณะสังคมแบบบริโภคนิ ยม เช่น เน้นคุณค่าแบบว ัตถุนิยม มุ่ งสนองความ
ต้องการทางว ัตถุ เช่น ประสบความสาเร็จทางธุรกิจ ร่ ารวย สั ญลักษณ์และการบริ การทางศาสนาถู ก
แปรเป็ นสิ นค้ า โดยผู้ซื้ อหว ังว่ าจะได้รั บโชคหรือรางว ัลจากสิ ่ งศั กดิ์ สิ ทธิ์ เงิ นกลายเป็ นอุ ปกรณ์
สาคัญในการบรรลุความต้องการทางศาสนา หรื อสร้างอัตลักษณ์ทางศาสนา ขณะที่ ความเพียรหรื อ
การปฏิบัติ จะไม่ได้รั บความสาคัญ พิธี กรรมทางศาสนาจะถูกย่นย่อให้กระชับสั้ นใช้เวลาไม่ นานและ
มีความสะดวกมากขึ้ น เป็ นการสนองความต้ องการของปั จเจกชน โดยไม่คานึ งถึ งว่า หากสนอง
ความต้องการแล้ว จะส่ งผลกระทบต่อผู้อื่นหรื อส่วนรวมอย่างไรบ้าง(พระไพศาล วิ สาโล, 2551: 50)