Page 44 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

28
ประโยชน์ไว ้ และละทิ้ งสิ ่งที่ ไม่เหมาะสมไม่ มีประโยชน์เสี ย ส่ วนที่ว่าภายนอกนั้ นคื อ การไม่
ปฏิเสธที่จะรับรู ้กระแสและอิ ทธิพลทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีการเมื องและว ัฒนธรรมที่ มาจาก
ภายนอกโดยเฉพาะที่ แพร่ มาจากกระบวนการโลกาภิ ว ัตน์แต่ การรับรู ้ นั้ นต้องเป็ นการทาให้คิ ด
เปรี ยบเที ยบว่าอะไรดีและอะไรไม่ดี ไม่เหมาะสมกับสิ ่งที่ มีอยู ่ภายใน เมื่อคิดได้และเข้าใจได้ก็ ควร
รั บสิ ่ งที่ เห็ นว่าดี เหมาะสมมาผสมผสานกับสิ ่ งที่ดี อยู ่แล้ วภายในผลของการเลื อกเฟ้ นสิ ่ งที่ดี จาก
ภายนอกมาผสมผสานกับสิ ่ งที่ย ังมีความหมายความเหมาะสมจากภายใน ดังกล่าวนี้ อาจเรี ยกได้ว่า
เป็ นกระบวนการท้องถิ ่นพัฒนา (localization) เป็ นสิ ่งที่ เป็ นปฏิ กิริ ยากับกระบวนการโลกาภิว ัตน์
(Globalization) เพราะฉะนั้ นจะเห็นได้ว่าถ้ามองโดยศักยภาพในการเรี ยนรู้ และปรับตัวเองของ
มนุ ษย์ที่ เป็ นพื้ นฐานธรรมชาติ ของทุ กสั งคมและเผ่าพันธุ์ แล้ วการคุ กคามของกระบวนการ
โลกาภิว ัตน์ที่จะทาให้มนุษย์เป็ นอะไรที่ เหมือน ๆ กันหรื อเป็ นไปหรื อเป็ นไปตามการบงการของผู ้ ที่
มีอานาจในโลกนั้ นหาใช่สิ ่ งที่น่ากลัว เพราะจะมีพลังโต้แย ้งและปรั บปรนจากผู้คนที่อยู ่ในท้องถิ ่น
ต่างๆ เสมอยกเว้นสังคมที่ ปรับตัวเองไม่ ทันอั นเนื่องมาจากการถูกมอมเมาให้ดู ถูกตัวเองและลืม
ภูมิปัญญาของตนที่มีอยู ่ภายในจนคิ ดไม่เป็ นเช่ นสังคมไทยในขณะนี้ (ศรี ศักร ว ัลลิ โภดม, 2547)
ในทานองเดี ยวกัน การเคลื่อนไหวเพื่อการเรี ยนรู้ สร้ างสรรค์ ผลิตใหม่ และการปรับตัว
ของชุมชนท้องถิ ่น ภายใต้บริ บททางสังคมและธรรมชาติแวดล้อม ซึ่ งมีความเหมือนและแตกต่ างกัน
ไปแต่ละชุมชน ในขณะที่ เกิดการเปลี่ยนแปลงอยู ่ตลอดเวลา ทาให้ชุ มชนต้องคิดค้นและแสวงหาทิศ
ทางการพัฒนาที่ หลากหลาย เพื่ อการดารงอยู ่ร่ วมกั นของว ัฒนธรรมที่ แตกต่างกันและเคารพ
หลักการของว ัฒนธรรมอื่น เป็ นกระบวนทางว ัฒนธรรมที่ จะสะท้อนให้เห็ นถึงศักยภาพของชุ มชน
ในการพัฒนา (อานันท์ กาญจนพันธุ์, 2544)
นอกจากที่ กล่ าวมาแล้ว การปรั บตัวทางว ัฒนธรรม เป็ นการให้ความหมายที่รวมทั้ ง
ว ัฒนธรรมในรู ปว ัตถุ และว ัฒนธรรมที่ ไม่ใช่ ว ัตถุ ซึ่ งรวมถึ งระบบคิ ด ความเชื่ อ วิถี ชี วิต และ
พฤติกรรมของสมาชิ กในสังคม ในการพิจารณาเรื่องการปรั บตัวทางว ัฒนธรรมนี้ Cohen, 1996
(อ้างในอมรา พงศาพิ ชญ์, 2540) เสนอข้อคิดว่า
1. การศึ กษา เรื่ องการปรั บตัวทางว ั ฒนธรรมควรพิ จารณาองค์ประกอบด้ าน
ศิลปว ัฒนธรรม (วรรณคดี ดนตรี การแสดง และศิลปกรรมอื่นๆ) และสังคมว ัฒนธรรมที่เป็ นวิถีชี วิต
ความเชื่อ ฯลฯ
2. องค์ ประกอบต่าง ๆ ของว ัฒนธรรมเรี ยงร้อยประสานเข้าเป็ นว ัฒนธรรม ที่ มีลักษณะ
เป็ นองค์รวม มีลักษณะเฉพาะของแต่ละสังคมว ัฒนธรรม
3. การปฏิสัมพันธ์กับสั งคมข้างเคี ยง หรื อการค้นพบสิ ่ งใหม่ภายในสั งคมตนเอง จะทาให้
เกิดการปรับเปลี่ยนเพื่อการคงอยู ่ของว ัฒนธรรมนั้ น ๆ