21
และเติ
บโตขึ
้
นมา บุ
คลิ
กภาพของบุ
คคลจะเป็
นอย่
างไรก็
ขึ
้
นอยู ่
กั
บว ั
ฒนธรรมของสั
งคมนั
้
น ๆ
ว ั
ฒนธรรมที่
มี
องค์
ประกอบเป็
นระเบี
ยบประเพณี
กฎเกณฑ์
ค่
านิ
ยม ความเชื่
อ โลกทั
ศน์
อุ
ดมการณ์
ฯลฯ ก็
จะเป็
นตั
วสร้
างบุ
คลิ
กภาพของคนในสั
งคมหนึ
่
ง ๆ นั ่
นเอง
นอกจากนั
้
น บุ
คคลที่
ได้
รั
บการปลู
กฝั
งบุ
คลิ
กภาพในแอ่
งว ั
ฒนธรรมหนึ
่
ง ๆ เมื่
อเติ
บโตขึ
้
น
เป็
นผู
้
ใหญ่
ก็
จะแสดงออกซึ
่
งบุ
คลิ
กภาพตามว ั
ฒนธรรมของสั
งคมนั
้
น ๆ มองภาพรวมจากคน
ส่
วนมากก็
จะสามารถเห็
นบุ
คลิ
กภาพเป็
นรู
ปแบบของสั
งคมนั
้
นได้
ชั
ดเจน Ruth Benedict (1934 :
1943 และ 1946 อ้
างในนิ
ยะพรรณ (พลว ั
ฒนะ) วรรณศิ
ริ
, 2550) เรี
ยกว ั
ฒนธรรมรวมของสั
งคมว่
า
“ว ั
ฒนธรรมประจาชาติ
” (National Characteristics) หรื
อ “แบบฉบั
บของว ั
ฒนธรรม” (Patterns of
Culture) และ “ว ั
ฒนธรรมรู
ปแบบ (Model Personality) เมื่
อบุ
คคลนั
้
นไปแต่
งงานมี
ลู
กมี
หลานก็
จะ
กลายเป็
นหน่
วยถ่
ายทอด อบรม ปลู
กฝั
ง สั ่
งสอนบุ
คลิ
กภาพตามว ั
ฒนธรรมของตนให้
แก่
สมาชิ
ก
ผู
้
เยาว์
ของสั
งคมอี
กเป็
นว ั
ฎจั
กรวงจรของว ั
ฒนธรรมและบุ
คลิ
กภาพไม่
รู
้
จบ แอ่
งว ั
ฒนธรรมสร้
าง
บุ
คลิ
กภาพของบุ
คคล ในขณะเดี
ยวกั
นบุ
คลิ
กภาพของบุ
คคลก็
จะไปสร้
างว ั
ฒนธรรมอี
กต่
อหนึ
่
ง
หมุ
นเวี
ยนกั
นไป นี่
คื
อความสั
มพั
นธ์
ระหว่
างว ั
ฒนธรรมกั
บบุ
คลิ
กภาพ
2.2.5 การเปลี่
ยนแปลงทางวั
ฒนธรรม (Cultural Change)
ในวิ
ถี
ชี
วิ
ตสั
งคมมนุ
ษย์
โดยทั ่
วไป การเปลี่
ยนแปลงเป็
นสิ ่
งที่
เกิ
ดขึ
้
นตาม
ธรรมชาติ
การเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและว ั
ฒนธรรมเป็
นการเปลี่
ยนแปลงที่
เกิ
ดขึ
้
นในระดั
บสถาบั
น
หรื
อโครงสร้
างของสั
งคมซึ
่
งอาจจะเป็
นทั
้
งการเปลี่
ยนแปลงว ั
ตถุ
หรื
อพฤติ
กรรมที่
มิ
ใช่
ว ั
ตถุ
แต่
อั
ตรา
การเปลี่
ยนแปลงประเภทดั
งกล่
าวอาจจะไม่
เท่
ากั
น โดยทั ่
วไปการเปลี่
ยนแปลงทางด้
านที่
มิ
ใช่
ว ั
ตถุ
จะ
เปลี่
ยนแปลงช้
ากว่
า และอาจจะออกมาหลายรู
ปแบบ เช่
น วิ
ว ั
ฒนาการของการติ
ดต่
อ หรื
อการ
ปฏิ
สั
มพั
นธ์
ระหว่
างว ั
ฒนธรรม เป็
นต้
น โดยการเปลี่
ยนแปลงนี
้
อาจจะทาให้
เกิ
ดการปรั
บเปลี่
ยน
รู
ปแบบว ั
ฒนธรรมเดิ
ม หรื
อตอกย
้
าให้
มี
การเสริ
มสร้
างเอกลั
กษณ์
ของตนไว ้
(จารุ
วรรณ พรมว ั
ง,
2536) และการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคม คื
อการเปลี่
ยนแปลงขนบธรรมเนี
ยมประเพณี
ที่
กาหนดการ
กระทาและความสั
มพั
นธ์
ของคนที่
มี
ต่
อกั
น เนื่
องจากสั
งคมเน้
นระบบความสั
มพั
นธ์
ของคนที่
อยู ่
ร่
วมกั
นในกลุ
่
ม โดยเฉพาะการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมก็
คื
อการเปลี่
ยนแปลงของระบบความสั
มพั
นธ์
ของคนร่
วมกั
น (พั
ทยา สายหู
, 2536) และการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมเกิ
ดขึ
้
นได้
ทั
้
งโดยการวางแผน
และไม่
มี
การวางแผนมาก่
อน ทั
้
งในระดั
บบุ
คคล กลุ
่
ม ว ั
ฒนธรรม การเมื
อง เทคโนโลยี
และเศรษฐกิ
จ
และมี
การใช้
ยุ
ทธศาสตร์
ให้
เกิ
ดการเปลี่
ยนแปลงได้
โดยอาศั
ยความเป็
นเหตุ
เป็
นผล การให้
การศึ
กษา
ซ
้
า การใช้
อานาจบั
งคั
บ หรื
อแบบผสมผสานกั
นระหว่
างยุ
ทธวิ
ธี
ต่
าง ๆ ซึ
่
งผลในการเปลี่
ยนแปลงมี
ทั
้
งในเชิ
งบวกและลบ (อนุ
รั
กษ์
ปั
ญญานุ
ว ั
ตน์
, 2548 : 99)